Bir zamanlar fakir yemeği olarak görülen sardalya şimdilerde tüm dünyada yeniden moda. Üstelik de kadınlar arasında. Bazı güzellik influencerlar'ının düzenli konserve sardalya tüketiminin cilde parlaklık verdiğini ve daha sağlıklı görünmesini sağladığını iddia ettiği videolar milyonlarca kez izleniyor.

Geçtiğimiz yaz sosyal medyada ortaya çıkan ve hala devam eden "Sardine Girl Summer" akımına ne demeli Sardalya desenleri kıyafetlerden takılara kadar her yerde görülmeye başladı. Sardalyalı küpeler, çantalar ve hatta sardalya desenli tabaklar genç kuşağın favorileri arasına girdi.

Sardalya aslında günümüz tüketicisinin aradığı hemen her özelliği taşıyor. Yüksek proteinli, pratik, nispeten ekonomik, uzun ömürlü ve besleyici. Belki de bu yüzden yıllarca göz ardı edilen bu mütevazı balık, bugün dünyanın en beklenmedik gastronomi yıldızlarından biri haline gelmiş durumda.

Günümüz trend söylemlerinden "superfood" kategorisine konması gözlerin daha da üzerine çevrilmesine vesile oldu. FDA (Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi) verilerine göre, sadece 85 gram sardalya 164 IU D vitamini içeriyor. Sardalyadaki B12 vitamini ve omega-3 yağ asitleri de ruh halinizi dengeleyip zihinsel fonksiyonlarınızı destekliyor. Frontiers in Nutrition dergisinde yayımlanan bir çalışmada 100 gramının yaklaşık 2.9 mg demir barındırdığı; bu değerin, birçok balık türünün üzerinde ve etin demir içeriğine şaşırtıcı derecede yakın olduğu yer aldı.

IZGARA SARDALYANIN LANETİ
En yağlı döneminde tutulan sardalyalarla yapılan iyi bir konservenin sırrı da aslında oldukça basit: kaliteli balık, iyi bir zeytinyağı ve minimum işlem. Bugün sosyal medyada yükselen konserve sardalya trendi aslında Akdeniz ülkeleri için yeni bir hikâye değil. Portekiz, İspanya ve Fransa'da kaliteli sardalya konserveleri uzun yıllardır mutfağın önemli bir parçası. Sardalyanın en yağlı ve en lezzetli olduğu birkaç aylık döneminde ise bütün kültürler aynı noktada buluşuyor: onu ızgaraya atmak. Hatta yıllar önce İspanya'nın kuzeyindeki Coruna'da ızgara sardalya festivaline gitmiştim. Sokaklara kurulmuş devasa mangalların üzerinde yükselen kocaman duman bulutları arasında yürürken sardalyanın keskin kokusuna atfen kullandıkları şu deyimlerini de ilk kez duymuştum: "Maldicao do peixe assado" yani "ızgara balığın laneti".

Dünya sardalya ihracat şampiyonu Fas. Fakat bizim Çanakkale sardalyasının lezzet olarak yanından bile geçemez. Çanakkale Boğazı'nın o soğuk akıntısında büyüyen sardalyalar, yağ oranı ve lezzeti nedeniyle bizim de en kıymetli balıklarımızdan. Bunu sadece ben söylemiyorum. Kendisini "Ev aşçısı, yemek eleştirmeni ve konserve kâşifi!" olarak tanımlayan ve sosyal medyada yüzbinlerce takipçisi olan Robert Mc Ginnis de benimle aynı fikirde.

Geçen dünyanın dört yanından topladığı sardalya konserveleriyle büyük bir kör tadım yapan Mc Ginnis, Dardanel'ın Çanakkale sardalyasını dünya ikincisi ilan ederek: "Meyvemsi alt tonlara sahip zeytinyağının tamamıyla birlikte bir tabağa boca edin bu sardalyaları ve ekmeğinizi banarak yiyin" diyerek de öneride bulunmuştu.

Oscar Wilde'ın oğlu Vyvyan Holland'ın, 1935 yılında Londra'da bir sardalya tadım kulübü kurmuş olması ise bana göre en ilginç noktalardan. Demek ki TikTok'un yeniden keşfettiği sardalya, aslında neredeyse bir asırdır gastronomi meraklılarının kült yiyeceklerinden biri.
HAFTANIN TAVSİYESİ
HODAN