İnsan ilişkilerindeki samimiyet derecesini artırmak, hedeflenen verime ulaşmak için kendinize inanmanız ve çıtanızı yüksek tutmanız önemlidir.

Danışmanlığını yaptığımız küçük bir tekstil fabrikasının üretim bandında ciddi bir verimsizlik vardı. Ürünler standart dikim süresinin altında üretiliyordu. Gerek üretim gerekse kalite bölümündeki mühendisler, birçok çalışma yapmıştı. Verimsizliğin nedenleri ve verimin artırılması ile ilgili bir dolu belge, rapor, analizler, grafikler hazırlanmıştı. Ama arzu edilen sonuç alınamamıştı.

Sorunu çözmek için şöyle bir yol izledik: Üretim çalışanları ile birkaç gün birlikte yemek yedik. Yöneticilere ait daha süslü, saksılarla, resimlerle, donatılmış küçük yemekhane değil, işçilerin yemek yediği büyük yemekhanedeki gözlemlerde fark ettik ki yoğun bir moral eksikliği var. İsteksizlik var. Her gelen yönetici bağırmış, eleştirmiş, "Olmuyor" demiş. Rakamlar, raporlar, grafiklerle kalite standardının ve üretim hızının bilimsel izahı yapılmış. Ama onların "insan" olarak gerçeklerine, arzularına, dertlerine yeterince inilmemiş. Daha da önemlisi verimsizlik, bir yazgı gibi algılanmış ve bir kabullenmişlik gelişmiş.

Önce üç üretim şefi ile konuştuk. Sonra tüm işçilerle moral ve motivasyon konulu bir çalışma yaptık. İnsanın her engeli aşabileceğini esprilerle, örnek olaylarla anlatmaya çalıştık. Çalışma arzusuna yönelik bir oyun oynattırdık. Kahkahalarla güldüler. Kısa bir oyunda, uygulamada bile olmazların aslında çoğu zaman zihnimizdeki engellerden kaynaklandığını gördüler. Öğrenilmiş çaresizliği kurbağa örneği ile anlatmaya çalıştık.

Sonra 1 nolu dikim bandının şefi ve çalışanlarıyla özel bir toplantı yaptık. Onların kalite standardını yakalayabileceğine inandığımızı belirttik. Bir hafta içinde önce 1 nolu bant standardı geçti. Sonra üç hafta içinde diğer iki bantta da standart yakalandı. Söz konusu standardın yakalanması ile çalışanların gözlerindeki ışıltı görülmeye değerdi. Çocuklar gibi heyecanlıydılar.

Son olarak tüm çalışanların katıldığı bir oturum yaptık. Bir üretim şefi öncülüğünde işçilerden oluşan beş kişilik bir ekip bu başarının nasıl gerçekleştiğini sahnede bilgisayar ve duvardaki dev ekrana yansıtılan görüntüler eşliğinde anlattılar. Bu defa mühendis arkadaşlar dinleyici konumundaydı. İşçiler ellerinde kalem, kalite artışını rakamlarla anlatıyorlardı.