Dünya, İkinci Dünya Savaşı öncesi durumu yaşıyor. Asimetrik ve hibrit yöntemleri de içeren ve sonucunda barış çıkmayan yıpratma savaşları, günümüz bitmeyen savaşlar döneminin genel karakteristiği haline gelmiş durumda.

MOSKOVA'NIN FÜZELERİ KİME MESAJ VERİYOR

Rusya'nın elindeki Kinjal ve Oreşnik hipersonik füzelerinin Ukrayna savaşında özel bir yeri var. Bu füzelerin yüksek hızı, savunmanın karar vermek için elindeki zamanı daraltıyor. Moskova'nın Avrupa'ya mesajı da burada. Ukrayna'da uzayan savaşın sonuçlarını kıtanın geri kalanından ayrı düşünemezsiniz. Rusya'nın savaşı sürdürme ısrarını anlamak için denize açıldığı kapılara bakmak lazım. Karadeniz'den çıkış Türk boğazlarından geçiyor. Baltık'ta ise Finlandiya ve İsveç'in NATO'ya katılmasıyla Rusya'nın hareket alanı daralmış vaziyette. Mackinder'ın kara hakimiyeti ve Spykman'ın kenar kuşak yaklaşımı, Avrasya'nın merkeziyle denizlere açılan çevresi arasındaki bu mücadelenin tarihî çerçevesini veriyor. Moskova, Ukrayna üzerinden Avrupa'ya baskı kurarak karaya hapsolmuşluğunu aşmaya çalışıyor.

AMERİKA MESAFE KOYARKEN ALMANYA SİLAHLANIYOR

Birinci Dünya Savaşı'nın arkasında, Almanya'nın Asya ve Afrika'daki sömürge paylaşımından aldığı paya itirazı vardı. Osmanlı toprakları da gizli anlaşmalarla paylaşım masasına yatırıldı. Versailles'ın ağır koşulları Almanya'yı borç ve yoksulluk içinde bıraktı. Birkaç yıl içinde yeniden büyük bir savaş makinesine dönüşen Almanya, ilk savaşın kapatamadığı hesabı ikinci kez açtı.

ABD, İkinci Dünya Savaşı'na Avrupa'da savaş başladıktan iki yılı aşkın süre sonra girdi. Trump'ın bugün Avrupa'daki gerilimle arasına mesafe koyma çabasını bu tarihsel tutumla birlikte okumak gerekir. İngiltere'nin kıta Avrupası'yla arasına koyduğu mesafe de bu açıdan okunabilir. Washington ile Moskova arasında bir uzlaşma olursa bunun en büyük sonuçları Avrupa'da görülür.

Avrupa'da ise gözler Almanya'da. Otomotiv sanayii sıkıntı yaşarken Berlin silahlanmaya büyük kaynak ayırıyor, ordusunun savaş anlayışını değiştiriyor. Almanya'nın bilimsel ve teknik altyapısı Fransa ile birleştiğinde Rusya'nın önde olduğu alanlarda arayı kapatabilecek nitelikte.

DİJİTAL SERVETİN YOLU TOPRAKTAN GEÇİYOR

Bugünkü küresel sermaye paylaşımının iki büyük kalemi var. İlki, yapay zeka ve dijital teknolojilerin yarattığı servet. İkincisi ticaretin dijital platformlarla ve lojistik ağlarla birleşmesi. Bu iki alanda en büyük payı Çin ve ABD alıyor. Avrupa'nın, özellikle Almanya'nın, sanayi gücüne denk bir pay alamaması gerilimin önemli nedenlerinden biri.