Ortadoğu'da kapsamı giderek genişleyen İran savaşı bütün şiddetiyle devam ediyor. ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları sürerken İran da yüksek yoğunluklu füze atışlarıyla karşılık veriyor. Üstelik hedef alınan yerler yalnızca askeri noktalarla sınırlı kalmıyor; sivil hedeflerin de vurulması savaşın dramatik boyutunu daha da görünür hale getiriyor. Bu nedenle kamuoyunda en çok sorulan soru şu: İran savaşı ne kadar sürecek Bu soruya cevap verebilmek için iki temel sorunun yanıtlanması gerekiyor. Birincisi, ABD ve İsrail bu savaşta siyasal amaçlarına ulaştı mı İkincisi ise ABD'yi İran savaşına kim soktu

SAVAŞIN SİYASAL HEDEFLERİ

Askeri operasyonlar siyasal hedeflere ulaşmak için yapılır. Bu nedenle ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının arkasındaki siyasal hedefleri anlamak, savaşın süresini öngörmek açısından kritik önemdedir. ABD açısından bakıldığında İran rejiminin dönüştürülmesi ya da değiştirilmesi öncelikli hedeflerden biridir. Böylece İran'da ABD'ye biat eden bir yönetim yapısının inşa edilmesi amaçlanmaktadır. İkinci önemli hedef İran'ın özellikle başta enerji olmak üzere doğal kaynaklarının kontrol altına alınmasıdır. Bunun yanında İran'ın Ortadoğu'da ABD için bir ileri karakol haline getirilmesi ve Çin ile olan stratejik bağlantısının zayıflatılması da Washington açısından önemli görülmektedir. Ayrıca İran'dan Çin'e giden petrol akışının kontrol altına alınması veya sınırlandırılması suretiyle Çin'in üretim kapasitesinin baskılanması ABD'nin stratejik hedefleri arasında yer almaktadır.

İSRAİL'İN İRAN STRATEJİSİ

İsrail açısından bakıldığında ise temel hedef İran'ın zayıflatılmasıdır. İsrail, İran'ın kendisine yönelik saldırı kapasitesinin ortadan kaldırılmasını ve özellikle nükleer kapasitesinin yok edilmesini istemektedir. Bunun yanı sıra İran'ın zayıf yapılar halinde yönetilmesi ve İsrail'in İran üzerinde sürekli kontrol kurabilmesi de İsrail'in stratejik hedefleri arasında görülmektedir. Bu çerçevede İsrail'in asıl amacının İran'ı "Iraklaştırmak" olduğu da söylenebilir. Bu noktada ABD ile İsrail'in siyasal hedeflerinin büyük ölçüde örtüştüğü görülmektedir.

ABD'Yİ SAVAŞA KİM SOKTU

İkinci kritik soru ABD'nin bu savaşa nasıl girdiğidir. ABD'yi İran savaşına yalnızca siyasi liderlerin değil, arka planda etkili olan küresel elitlerin ve güçlü lobilerin yönlendirdiğini savunan görüşler bulunmaktadır. Bu nedenle savaşın süresini belirleyecek olanın da büyük ölçüde bu güçlerin stratejik tercihleri olacağı değerlendirilmektedir. Savaşın bugüne kadarki safhasında ABD ve İsrail'in siyasal hedeflerine tam olarak ulaşamadıkları görülmektedir. Bu yenişememe hali savaşın beklenenden daha uzun sürebileceğini göstermektedir. Nitekim Pentagon'un raporlarında savaşın eylül ayına kadar sürebileceğine dair değerlendirmeler yer almaktadır. Savaşın beklenenden uzun sürmesinin bir diğer önemli nedeni ise İran'ın Rusya ve Çin'den aldığı teknik ve istihbarat desteğidir. Özellikle küresel konumlama uydu sistemi desteği ve Çin'den geldiği değerlendirilen elektronik harp desteği, İran füzelerinin ABD ve İsrail radarlarını aşarak hedeflerine ulaşmasını sağlamaktadır.