Teknolojinin beyin fonksiyonlarını zayıflattığı suçlaması, teknolojinin kendisi kadar eskidir. Bugün yapay zekâ ve sosyal medya aynı sebeple mercek altında. Bu teknolojileri yoğun olarak kullanan gençler, konsantrasyon ve öğrenme üzerindeki olumsuz etkilerini en çok yaşayanlar arasında yer alıyor. Bilgi her yerde, anında erişilebilir, ancak kolayını seçerek aranıyor ve ezberleniyor. Böylece de çok çabuk unutuluyor ve karıştırılıyor.

Araştırmacılar, bu araçların yoğun kullanımının okuma, hafıza ve dil performansında düşüşle ilişkili olduğunu birçok bilimsel çalışma ile gösteriyor. Bu araştırmalardan biri de Amerika'nın önemli eğitim kurumlarından biri olan Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nde (MIT) yapıldı. Haziran 2025'te yürütülen bu çalışmada üç gruba ayrılmış 54 öğrencinin takibi yapıldı. Birinci grup ChatGPT'yi, ikinci grup geleneksel bir arama motorunu kullanırken, son grubun hiçbir dijital araca erişimi yoktu. Öğrenciler bir deneme yazarken beyin aktiviteleri sensörler aracılığıyla ölçüldü. Beklendiği gibi, yapay zekâ kullanıcıları en düşük aktiviteyi gösterdi. En çarpıcı sonuç hafıza ile ilgiliydi. Öğrencilerin metinlerini bitirdikten bir dakika sonra içeriğini hatırlamaları gerekiyordu:

Chatbot kullananların yüzde 80'inden fazlası tek bir cümleyi bile hatırlayamadı. Arama motoru kullanıcıları birkaç pasajı hatırlarken, teknolojik yardımdan yoksun olanlar birçok öğeyi hatırladı. Bu sonuç bize yapay zekânın insan beynindeki etkisini hafıza ve düşünme yeteneğini nasıl olumsuz etkilediğini açık ve net bir şekilde gösteriyor.

Sosyal medya konusunda da benzer bulgular mevcut. 2025 yılında JAMA Pediatrics web sitesinde, Kaliforniya Üniversitesi'nden 9 ile 13 yaş arası 6 bin 500 çocuğun birkaç yıl boyunca takip edildiği bir çalışma yayınlandı. Her yıl, çocuklar sosyal medya kullanım sürelerini bildirdiler ve bilişsel testlere tabi tutuldular. Günde yaklaşık bir saat sosyal medya kullanan çocuklar, kullanmayanlara kıyasla okuma ve hafızada bir ile iki puan daha düşük puan aldılar. Üç saatten sonra ise bu fark dört ile beş puana kadar ulaştı.