Sıcakta neden daha çabuk yoruluruz

Yaz ayları geldiğinde sık olarak, "Bugün hiçbir şey yapmadım ama çok yoruldum" diye düşünürüz.

Gerçekten de sıcak havalarda insan kendini daha bitkin, daha halsiz ve daha isteksiz hisseder. Üstelik termometre aynı dereceyi gösterse bile bazı günler sıcağa dayanmak çok daha zor olur. Özellikle nem oranının yüksek olduğu günlerde birkaç adım yürümek bile maraton koşmuş hissi yaratabilir.

Aslında mesele yalnızca havanın sıcak olması değildir. İnsan vücudu, yaşamını sürdürebilmek için iç sıcaklığını yaklaşık 36.5-37 derece civarında tutmak zorundadır. Dışarıdaki sıcaklık arttığında bedenimiz adeta görünmez bir savaşın içine girer. Bu savaşın amacı, fazla ısıyı dışarı atarak, vücudun aşırı ısınmasını engellemektir.

İşte çabuk yorulmamızın temel nedeni de bu mücadeledir. Vücudumuzun en büyük silahı terlemedir. Hava sıcaklaştığında beyin, özellikle hipotalamus adı verilen bölge aracılığıyla ter bezlerine komut gönderir.

Cildimizden salgılanan ter buharlaşırken, beraberinde vücut ısısını da götürür. Böylece beden serinler.

Nemli havalarda atmosfer su buharıyla doludur. Havada ne kadar fazla nem varsa terin buharlaşması o kadar zorlaşır. Vücut ter üretmeye devam eder ama bu ter etkili bir şekilde uzaklaşamaz. Sonuç olarak beden serinleyemez.

Bu durumda organizma daha fazla çalışmak zorunda kalır. Kalp daha hızlı atmaya başlar. Deriye daha fazla kan gönderilir. Ter bezleri daha yoğun çalışır. Solunum hızlanır.

Kısacası beden, sıcaklığı dengelemek için normalden çok daha fazla enerji harcar.

İnsan çoğu zaman bu enerji tüketiminin farkında olmaz. Ancak gün sonunda ortaya çıkan tabloda halsizlik, bitkinlik ve dikkat dağınıklığı kaçınılmazdır.

Sıcak havalarda vücut ısıyı dışarı atabilmek için cilde yakın damarları genişletir. Kan basıncı düşebilir. Bu durum bazı insanlarda baş dönmesine, sersemlik hissine ve enerji kaybına yol açabilir. Özellikle yaşlı bireylerde, tansiyon problemi yaşayanlarda ve kronik hastalığı bulunan kişilerde bu etki daha belirgin görülür.