Yayımlanan yeni bir çalışma uzun yaşam için yalnızca toplam protein miktarına odaklanmak yerine proteinin aminoasit içeriğinin de önemli olabileceğini düşündürüyor. Araştırmalarda dikkat çeken bir aminoasit ise: Metiyonin

Uzun ve sağlıklı bir yaşam söz konusu olduğunda akla genellikle daha az yemek, kalori kısıtlamak ve ideal kiloyu korumak geliyor. Ancak bilim dünyası son yıllarda farklı bir sorunun peşinde. Ne kadar yediğiniz kadar, ne yediğiniz ve özellikle proteininizi hangi kaynaklardan aldığınız da yaşlanma sürecini etkiliyor olabilir mi

Geçtiğimiz günlerde Cell Metabolism dergisinde yayımlanan çok yeni bir çalışma tam da bu soruya dikkat çekiyor. Sonuçlar uzun yaşam için yalnızca toplam protein miktarına odaklanmak yerine proteinin aminoasit içeriğinin de önemli olabileceğini düşündürüyor. Son yıllarda sağlıklı yaşlanma araştırmalarında giderek daha fazla dikkat çeken bir aminoasit ise özellikle öne çıkıyor: Metiyonin.

AKDENİZ DİYETİ ROL MODEL

Araştırmacıların üzerinde çalıştığı uzun yaşam diyeti, aslında oldukça tanıdık bir beslenme modelinden ilham almış: Akdeniz diyeti. Sebzeler, meyveler, tam tahıllar, kurubaklagiller ve diğer bitkisel besinlerin ağırlıkta olduğu; hayvansal protein kaynaklarının daha sınırlı tutulduğu ve balığa yer verilen bir beslenme modeli. Araştırmacılar bu modeli özellikle uzun yaşamla ilişkilendirilen geleneksel Güney İtalya ve Okinawa beslenme alışkanlıklarından yola çıkarak oluşturuyor. Ancak burada önemli bir ayrıntı var. Bitkisel ağırlıklı beslenme modelleri bazı esansiyel aminoasitleri hayvansal proteinlerden daha düşük miktarlarda sağlayabiliyor. Araştırmacılar da bu nedenle daha düşük proteinli, bitkisel ağırlıklı beslenme modelini yeterli düzeyde metiyonin sağlayacak şekilde düzenliyor.

NEDEN METİYONİN

Metiyonin vücudumuz için gerekli olan esansiyel bir aminoasit. Yani vücudumuz onu kendi başına üretemiyor ve besinlerle almamız gerekiyor. Et, yumurta ve süt ürünleri gibi hayvansal protein kaynaklarında daha yüksek miktarlarda bulunurken, bitkisel ağırlıklı beslenme modellerinde alımı genellikle daha düşük oluyor. İlginç olan ise metiyoninin son yıllarda uzun yaşam araştırmalarının önemli başlıklarından biri hâline gelmesi. Bazı çalışmalar, metiyonin alımının kontrollü şekilde kısıtlanmasının özellikle hayvan modellerinde metabolik sağlığı iyileştirebildiğini ve yaşam süresinin uzamasıyla ilişkili olabileceğini gösteriyor. Bu çalışmada ise araştırmacılar, bitki bazlı uzun yaşam diyetinde metiyoninin gereğinden fazla düşmesini önlemek amacıyla diyete kontrollü miktarda metiyonin ekliyor. Çünkü amaç metiyonini mümkün olduğunca azaltmak değil, düşük fakat yeterli bir düzeyde tutmak.

Araştırmanın dikkat çektiği nokta da tam olarak bu denge. Metiyoninin gereğinden fazla kısıtlanması kırılganlığı artırabilirken, yüksek miktarda alınması da uzun yaşam diyetiyle görülen metabolik avantajları azaltabiliyor. Dolayısıyla çalışma, "Metiyonin iyi mi kötü mü" sorusundan çok metiyoninin miktarının ve içinde bulunduğu genel beslenme modelinin önemli olabileceğine işaret ediyor.

METABOLİK SİNYALLER DE DEĞİŞİYOR

Araştırmacılar yalnızca katılımcıların kilosuna veya vücut yağ oranına bakmamış. Metabolik sağlık ve yaşlanmayla ilişkili hormonal sinyaller de incelenmiş. Uzun yaşam diyeti uygulananlarda GLP-1 ve FGF21 gibi metabolizma, enerji dengesi ve yaşlanma süreçleriyle ilişkili sinyal moleküllerinde olumlu değişiklikler gözleniyor. Biliyorsunuz özellikle GLP-1 son yıllarda iştah ve kilo yönetimi üzerindeki etkileri nedeniyle oldukça tanıdık bir hormon hâline geldi. Ancak GLP-1'in fizyolojik rolü yalnızca iştah kontrolüyle sınırlı değil glikoz metabolizması ve enerji dengesinin düzenlenmesinde de görev alıyor.

BİTKİSEL PROTEİNLERİ BİRLEŞTİRMEK NEDEN ÖNEMLİ