Kahve, çoğu insan için güne başlamanın vazgeçilmez bir parçası. O ilk yudumla birlikte gözler açılıyor, zihin netleşiyor. Ama ya o fincanın içinde sadece kafein değil, vücudunu baştan aşağı etkileyen görünmez bir sistem de harekete geçiyorsa Kahve birçok kişi için yalnızca bir alışkanlık ya da enerji kaynağı gibi görülse de, bilimsel veriler bunun çok ötesine işaret ediyor. Nature Communications dergisinde geçtiğimiz günlerde yayımlanan bir araştırma, kahvenin bağırsaklarımızdan başlayarak beynimize kadar uzanan geniş bir etki alanına sahip olduğunu ortaya koyuyor. Bu çalışma, özellikle 'bağırsak-beyin ekseni' olarak adlandırılan ve sindirim sistemi ile beyin arasındaki çift yönlü iletişimi inceleyen mekanizmaya odaklanmış. Araştırmacılara göre kahve, bu sistem üzerinden hem fiziksel hem de zihinsel süreçleri düşündüğümüzden çok daha güçlü bir şekilde etkileyebilir.

Beklenenden daha fazlası

Çalışmada araştırmacılar düzenli kahve içen 31 kişiyi kahve içmeyen 31 kişiyle karşılaştırmış. Altını çizmek isterim ki 'kahve içenler' genellikle günde maksimum üç, beş fincan kahve tüketen kişiler olarak tanımlanıyor; bu seviye Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) tarafından güvenli ve orta düzeyde kabul ediliyor. Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, kahvenin yalnızca kafein yoluyla değil, içerdiği diğer biyoaktif bileşenler sayesinde de beyin üzerinde etkili olması. Katılımcılar üzerinde yapılan değerlendirmeler, kahve tüketiminin ruh hâlini iyileştirdiğini, stres seviyelerini düşürdüğünü ve bilişsel işlevleri desteklediğini gösteriyor.

Daha da ilginç olan ise bu etkilerin yalnızca kafeinli kahveyle sınırlı olmaması. Kafeinsiz kahve tüketen bireylerde de benzer şekilde bilişsel performansın arttığı ve ruh hâlinin olumlu yönde değiştiği gözlemlenmiş. Bu durum, kahvede bulunan polifenoller ve diğer bileşenlerin nörolojik etkilerde önemli rol oynadığını düşündürüyor. Sonuçlara göre kafeinsiz kahve öğrenmeyi ve hafızayı geliştirirken, kafeinli kahve odaklanmayı artırmış ve kaygıyı azaltmış.

Bağırsakmikrobiyotasındaki etkiler

Bir diğer etki de bağırsaklar üzerine. Kahve tüketen bireylerin bağırsaklarında, sağlık açısından faydalı olduğu bilinen bazı bakteri türlerinin sayısında artış gözlemlenmiş. Bu bakteriler sindirim sisteminin düzenlenmesinde rol oynarken aynı zamanda bağışıklık sistemi ve ruh hâli üzerinde de etkili olabilir. Buna karşılık, kahve tüketen bireylerde tüketimin kesilmesi durumunda bu olumlu bakteri dengesinin bozulduğu tespit edilmiş. Araştırma sürecinde katılımcılara belirli bir süre kahve tüketmemeleri söylendiğinde, bağırsak mikrobiyotasında ölçülebilir değişiklikler meydana geldiği görülüyor.