4 Yazar, Hürmüz Boğazı'nda İran'ın getirdiği yeni düzeni küresel finansal sistemin dönüşümünün habercisi olarak görüyor; kripto para ve Yuan ile ödeme talebinin dolar bağımlılığını kırmak istediğinin işareti olduğunu öne sürüyor. Ancak bu değişimin gerçekten sistemi sallayacak kadar köklü olup olmadığı veya sadece İran'ın kısa vadeli bir müzakere talebi olup olmadığını sormak gerekmiyor mu?
THE Wall Street Journal; İran savaşı ve son olarak ABD'nin ablukaya almak istediği Hürmüz Boğazı ile ilgili çok ilginç bir haber yayımladı.
Ateşkesle birlikte Hürmüz'den gemiler geçmeye başlıyor.
Ama İran'ın bazı şartları var.
Hürmüz Boğazı yeniden açılıyor ama eski düzenle değil.
Bu kuralların değişeceğini gösteriyor.
Hürmüz Boğazı dünyanın en kritik enerji arterlerinden biri.
Küresel petrol ticaretinin yaklaşık üçte biri bu dar geçitten akıyor.
Düne kadar mesele şuydu.
"Boğaz açık mı, kapalı mı"
Bugün soru değişti.
"Boğaz kimin kurallarıyla açık"
İran'ın getirdiği sınırlamalar; günlük 12 gemi, ücret, askeri koordinasyon...
Bu bir tür "jeoekonomik lisans modeli."
Kritik bir detay daha var.
Geçiş ücretinin kripto para veya Çin Yuanı ile ödenmesi.
Bu küçük gibi görünen şart, aslında büyük bir değişiminin işareti.
Bugüne kadar küresel ticaretin görünmeyen omurgası neydi
Dolar.
Ama şimdi İran şunu söylüyor.
Haberin Devamı"Hürmüz'den gemiler geçiyorsa yeni kuralları da konuşalım."
Çin uzun zamandır dolar bağımlılığını azaltmak için alternatifler arıyor.
"Petroyuan" kavramı yıllardır konuşuluyor ama ilk kez bu kadar somut bir zemin buluyor.
Eğer Hürmüz'de Yuan'la ödeme başlarsa, bu sadece bir ödeme tercihi olmaz.
Bu, küresel ticarette referans para birimi savaşının sahaya inmesi demektir.
Çin burada klasik bir süper güç gibi davranmıyor.
Asker göndermiyor ama sistem kuruyor.
Kripto paralar yıllarca "alternatif", "marjinal", hatta "tehlikeli" olarak görüldü.
Şimdi ise bir devlet diyor ki.
"Bana bununla ödeme yapabilirsin."
Bu çok kritik bir eşik.
Bugün uzak gibi görünen bu gelişmeler yarın çok tanıdık hale gelebilir. Banka yerine dijital cüzdan, dolar yerine çoklu para sistemi, SWIFT yerine alternatif ödeme ağları.
Belki de birkaç yıl sonra biri size şöyle diyecek:
"Bu transferi dolar mı yapalım, Yuan mı, yoksa kripto mu"
MESELE YAŞ DEĞİL ZAMANIN KENDİSİ
BİR Oscar töreni daha tamamlandı.
Haberin DevamıSonuçlar açıklandıktan sonra dünya medyası şu konuyu konuşmaya başladı.
"Geleneksel olarak, Oscar ödüllerinde genç aktrisler tercih ediliyordu. Ancak istatistikler gösteriyor ki durum değişiyor. Bu, film endüstrisindeki kadınlara yönelik yaş ayrımcılığının sona ermekte olduğunun bir işareti mi"
BBC bu konuyu mercek altına almış.
Michelle Yeoh, 2023 yılında 60 yaşında "Everything Everywhere All at Once" filmindeki rolüyle En İyi Kadın Oyuncu Oscar'ını almış ve törende "Kadınlar kimsenin size en iyi zamanlarınızın geçtiğini söylemesine izin vermeyin" demişti.
Ödülü kazananlardan Jessica Tandy, 80; Katharine Hepburn ise 70 yaşın üzerindeydi.
Akademi'nin jüri üyeleri geleneksel olarak 20'li ve 30'lu yaşlardaki kadınları tercih etmişti bugüne kadar...
Haberin DevamıAdrien Brody, 30 yaşın altında en iyi erkek oyuncu ödülünü kazanan tek isim olurken, 20'li yaşlarında 32 kadın oyuncu bu ödülü kazanmıştı.
BBC araştırması en iyi kadın oyuncu adaylarının ortalama yaşının on yıllar boyunca sürekli olarak arttığını gösteriyor. 1940'larda en iyi kadın oyuncu adayının ortalama yaşı 33 iken, 1970'lerde 36'ya, 2000'lerde ise 40'a yükseldi ve 2020'lerde şu ana kadar 44 oldu. Yeoh'un yanı sıra Renee Zellweger 50, Frances McDormand 63 ve Jessica Chastain 45 yaşlarındaydı. Son adaylar arasında Annette Bening 65, Brezilyalı Fernanda Torres 59 ve Demi Moore 62 yaşındaydı.
The Writers Lab'in kurucu ortağı Elizabeth Kaiden bu durumu şöyle yorumluyor.
Haberin Devamı"Yıldız oyuncuların gelip uzun kariyerler yapabileceği kanıtlandı. Meryl Streepler, Helen Mirrenler, Nicole Kidmanlar böyle isimler. Olgun bir yıldızı kadroya dahil etme konusunda yazarlar, yönetmenler ve yapımcılar artık daha cesur."