Ne diyordum... hah, onu diyordum.

Meseleye ahmakça bir kibrin cam kırıkları ardından bakanlar toplumdaki değişimi göremiyorlar. Sokak ilişkilerinde, metrobüs metro çarşı-pazar hastane ve dahi kafelerde insanlar karşıt görüşlü insanları görüyor ve onlarla ister istemez ilişkiler kuruyor, tanış oluyorlar...

***

Kimi sandalyesini arkadaki insan rahatsız olmasın diye çekiyor, kimi siz çıkarken çarpmasın diye kapıyı tutuyor, kimi tanıştıkça gülümseyip selam veriyor. Kimi masalardaki bardakları toplayıp çalışanlara götürüyor. Self-servis mekanlarda kaynaşma daha bir net oluyor...

Bir bakılıyor ki, "canavar" olarak bildikleri insanlar Kemalist/İslamcı/Solcu/Sağcı her neyse onlar, gâyet normal insanlar. Senin benim gibi üzüntüleri sevinçleri çocuklarının problemleri, sevdikleri futbol takımı, iyi yaptıkları yemekleri ve elektrik süpürgesinin en iyi nerede tamir edileceği üstüne oturaklı fikirleri var.

Alışveriş yaptıkları insanın siyasi kimliği hiç de önemli değil. Kim sattığı malın arkasında duruyor, kim kazıkçı, kim değil, kim asık suratlı meymenetsiz, kim güler yüzlü sevecen, ona bakılıyor. Ticaret ondandır mühimsenmiş peygamberimiz tarafından. Her türden insana dokunan Ahi esnaf o yüzden troller ve TV profilleri gibi tek yönlü olmuyor.

Çok yönlü bakabilen, insancıkları dışlamayı değil anlamayı vazeden bir "Kendiliğinden Çoğul Felsefe" var sokakta...

Biz bu çoğul felsefeye, bu tutkala, "Medeniyetin Kolektif Bilinci" ya da gizli sözleşmesi diyebilir miyiz Ne dersek diyelim; Medeni olmak bu noktada ortaya çıkıyor.

Karşıt görüşlü insanları birbirine yakınlaştıranın "Düz Müslümanlık" olduğunu da söylemeliyim. Niye "Düz" onu da ekleyelim. Etnikçi/Ayrımcı hışımdan uzak, Önce İnsan diyebilen bir merhamet yaklaşımıdır bu. Mezhebi, meşrebi din yapmayan, gönülden gönüle bir yol arayan, Yunuslarda Mevlânalarda fısıldayıp duran ebedî bir nehirdir de ondan. Naylon etiketler olmadan kendi hâlinde yaşayan insanların eller göğüste kardeşliği...

Çok söyledik ama tekrarda hayır vardır diyerekten yine Medine Sözleşmesine gelelim. Tekrar ediyoruz, çünkü bazı kafalar tarih diye toksik bir safsatayı konuşuyor.

Medeniyet şehri. Medeni olmak Medine'den geliyor. Seküler ortamların rahatsız olmasına gerek yok, bu gerçek Batılı tarihçiler tarafından da kabullenilmiş bir gerçek.

İnsanıkâmil denen güzel insanların zirve örneği peygamberimizin, Medine'de kurduğu topluma "7. Yüzyılda kurulmuş ilk çok kültürlü/ eşit hukuklu toplum modeli" denmesinin nedeni bu.

O Büyük Âşık orada, Müslümanların dışındaki tüm dinleri, çok tanrılı müşrikler dahil birleştiren bir ilk anayasa vazetti ve "çoklukta birliği" kabul anlamında, herkesin güven içinde yaşayabildiği bir şehir devleti, bir kardeşlik toplumu kurdu. Sözleşmeye dahil olanlara da yekten "ümmetim" dedi.

Medeni olmak derken biz bunu anlıyoruz...

***

Geçende oturduğum sokak kafesinin önündeki banklara ellerinde alışveriş torbalarıyla iki orta yaşlı, dinç ve de tombili hatun, selamaleykümselam gelip oturdular. Sıcaktan bunalmışlardı, çantalarından birer şişe su çıkarttılar ve muhabbete koyuldular. Neden sonra biri ayağa kalktı, "Allah'a emanet" dedi. "Selam söyle evdekilere. Yine görüşelim, bize gel kahveye." Diğeri de elini kalbine götürdü "İnşallah, hadi selametle..."

İkisi de şortluydu... İkisinde de vakur birer anne edası.