Türkiye, son yıllarda dikkat çekici bir demografik değişim süreci yaşıyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayınlanan doğum istatistiklerine göre, 2023 yılında toplam doğurganlık hızı 1.51 çocuk olarak kaydedildi. Bu oran, bir kadının doğurgan olduğu dönem olan 15 - 49 yaş grubunda doğurabileceği ortalama çocuk sayısını ifade ediyor.

Doğurganlık hızı, mevcut haliyle nüfusun yenilenme düzeyi olan 2.10'un oldukça altında. 2001 yılında 2.38 olan bu rakamın 2023 yılına gelindiğinde 1.51'e düşmesi, ülkemizin doğurganlık hızında ciddi bir düşüş yaşadığını ortaya koyuyor. Bu durumun da sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğinden işgücü pşiyasasına kadar etkilediği çok sayıda alan var.

strong class'read-more-detail'Haberin Devamı

Bu demografik eğilim, Türkiye'nin nüfus yapısında önemli değişimlere neden oluyor. Doğurganlık hızının düşük olması, uzun vadede nüfusun yaşlanmasına yol açıyor.

Nüfusun yaşlanması, sadece sosyal güvenlik sistemini değil, aynı zamanda iş gücü piyasasını, sağlık hizmetlerini ve genel olarak ekonomik yapıyı da derinden etkileyen bir süreçtir. Yaşlı nüfus oranının artması, çalışma çağındaki nüfusun azalmasına ve dolayısıyla ekonomik büyüme potansiyelinin düşmesine yol açabilir.

AB ile karşılaştırma

Türkiye'nin nüfus yapısında gözlenen bu değişim, ilk olarak sosyal güvenlik sistemleri üzerinde de baskı yaratacaktır. Emeklilik ve sağlık hizmetleri gibi alanlarda artan talep, ekonomik yükleri artırabilecektir. Dahası, genç nüfusun azalması, iş gücü piyasasında rekabeti azaltabilecek ve ekonomik büyüme potansiyelinin düşmesine yol açabilecektir.

Avrupa Birliği (AB) üyesi 27 ülkenin toplam doğurganlık hızları incelendiğinde, 2022 yılında en yüksek toplam doğurganlık hızına sahip olan ülkenin 1.79 çocuk ile Fransa olduğu görülüyor. Buna karşılık, en düşük toplam doğurganlık hızına sahip olan ülke ise 1.08 çocuk ile Malta. Toplam doğurganlık hızı 2022 yılında binde 1.63 olan Türkiye, Avrupa Birliği üyesi ülkeler arasında 5. sırada yer aldı.

Kaba doğum hızı...

Nüfus dinamiklerini anlamak için en önemli göstergelerden biri de kaba doğum hızı. Kaba doğum hızı, bin nüfus başına düşen canlı doğum sayısını ifade ediyor.

strong class'read-more-detail'Haberin Devamı

Kaba doğum hızı, Türkiye'de 2001 yılında binde 20.3 iken 2023 yılında binde 11.2 düzeyinde kaydedildi. Bu bakımdan, 2001 yılında bin nüfus başına 20.3 doğum düşerken, 2023 yılında 11.2 doğum düştü.

Bu düşüş, Türkiye'nin demografik yapısında ciddi değişimlerin yaşandığının bir göstergesidir. 2001 yılında oldukça yüksek sayılabilecek bir doğum oranına sahip olan Türkiye, 2023 yılına gelindiğinde doğum oranlarında belirgin bir azalma yaşamıştır. Bu düşüş, doğurganlık hızındaki genel azalmanın ve ailelerin daha az çocuk sahibi olma eğiliminin bir sonucudur. Ayrıca, ekonomik, sosyal ve kültürel faktörler de bu düşüşte rol oynuyor.