Antalya'da düzenlenen ve Türkiye'nin başkanlık ettiği 31. BM İklim Değişikliği Konferansı, yani COP31, 20 Kasım'da sona erecekti. Ancak olmadı. 20 Kasım'da vedalaşan ekipler, uluslararası uzmanlar, konferansa katılan yüzlerce kişi uzatmalı müzakereler sebebiyle Antalya'dan ayrılamadı. Tabii kamuoyu da 'neler oluyor' sorusunu sormaya başladı. Birkaç kelimeyle özetlemek gerekirse; kimse çalışıp çabalamadan yer altından çıkan petrolünün gelirinden vazgeçmek istemiyor. Hiç kimse söz konusu olan iklim de olsa, bütçesinden çok para harcamaya yanaşmıyor. Aslında durumun özeti ve acı tarafı da bu.
Peki konferans nasıl, ne için başlamıştı
Türkiye'nin dönem başkanlığında, Avustralya'nın müzakere liderliğinde yürütülen zirve, iklimle ilgili taahhütleri somut uygulamalara dönüştürmek amacıyla toplantı. Başkan Kurum, "cek-cak dönemi bitsin, somut adımlar atalım" diye başlatmıştı müzakereleri. Küresel sıcaklık artışının 1,5 derece ile sınırlandırma hedefi vardı. 2035 yılına kadar hedefler için somut adım gerekiyordu.
Zirve öncesinde Türkiye 2035'e kadar enerji tüketiminde elektriğin payını yüzde 35'e çıkarmak için yapacaklarını açıklamıştı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın liderliğinde başlayan Sıfır Atık projesi zaten Türkiye'nin prestij meselesi. Onlarca ülke örnek olarak almış durumda. Yeşil finansman deseniz bankalarımız hep birlikte bunun için çalışıyor. Binalardaki enerji yoğunluğunu azaltmak da yine hedefler arasındaydı.
Zirvede aslında birçok ülke rüzgâr ve güneş enerjisinde yatırımı artıracak milyarlarca dolarlık anlaşmaya imza attı. Herkes bir anlamda elini taşın altına koydu. Fakat kriz, fosil yakıtların azaltılması konusunda ortaya çıktı. Panama, Fransa, İspanya'nın da aralarında olduğu 20'den fazla ülke fosil yakıtların azaltılmasına ilişkin bir karar olmayan metni kabul etmeyeceklerini duyurdu. Afrika ülkeleri, gelişmekte olan ülkelerin kirletilmesinin önlenmesi için yapılacak harcamaların metinden çıkarılması karşısında itiraz etti.
Suudi Arabistan, Rusya ve Hindistan gibi petrol ve fosil yakıt üreticisi olan ya da bu enerji türünü tüketen sistemlere bağımlı olan ülkeler 'fosil yakıtlardan uzaklaşmaya dair yol haritası'nı reddetti, bazı ifadeler taslak metinden çıkarıldı. AB ülkelerinin de aralarında bulunduğu 130'a yakın ülke bu değişikliğe ateş püskürdü...
Türkiye; 2035'e kadar yüzde 35 elektrik payına ulaşmak için yenilenebilir enerji hedefinde kararlılıkla ilerledi. Karşı çıkanlar ise karbon yakalama ve depolama verilerini yetersiz buldu.
Gelişmekte olan ülkeler, zengin ülkelerin hem kirletip hem mali sorumluluktan kaçmasına itiraz etti. Çünkü zenginler daha çok kirletmelerine rağmen daha fazla para harcamak istemedi, 120 milyar dolarlık ödenek, taslaktan çıkarıldı. Murat Kurum, kapanış oturumunda anlaşmaya yakın olduklarını, umutlu olduğunu söylüyor. Anlaşma sağlanamazsa ortak metin COP32'ye, yani Etiyopya'ya kalabilir ama zirve tüm dünyaya çok önemli şeyleri göstermemiz için büyük fırsat sağladı. Zaten

5