Kadınlar son yıllarda iş hayatında daha fazla görünür oldu. Tekstil zaten artık patrondan tutun makine işçisine kadar, büyük çoğunluğunu kadınların oluşturduğu bir sektör. Toplam istihdamda da büyük rol oynayan bu sektörde kadın çalışan oranı yüzde 55-57 arasında. Özellikle konfeksiyon ve dokumada üretimin omurgası kadın.
Sanayi ve imalatta, tekstil hariç tutulduğunda kadın oranı yüzde 15-18 arasında değişiyor. Cuma günü gezdiğim Arçelik fabrikasında, eskiden hep erkekleri görmeye alıştığımız montaj hatlarında çok yoğun kadın çalışan vardı. Yüzde 20-25 civarındaymış.
Tarım, kadınların geleneksel olarak en yoğun çalıştığı sektörlerden. Fakat maalesef kadınların büyük bölümü hem kayıtsız, hem ücretsiz aile işçisi. Hayvancılıkta çok önemli başarılar elde eden kadınlar var ama, bu alanda da yüzde 10-15 gibi bir orana sahipler.
Turizm ve konaklamada yüzde 25-28'lerde değişen bir kadın oranı varken, mağazacılık ve hızlı tüketimde yüzde 30-35 seviyelerinde.
Bu sektörlere kayıtsızlık olarak da bakmak gerekirse...
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre kadınların kayıt dışılık oranı yüzde 27,3 ila yüzde 30,8 civarında...
Tarımda kayıt dışılığın en yüksek olduğu sektör, aile işçisi olarak görünen veya güvencesiz çalışan kadınların oranının yüzde 91,1 olduğu tarım. Hayvancılıkta da öyle. Yüzde 85-90'ı kayıt dışı. Perakendede, yani markette, butikte, pazarda, küçük esnafın yanında çalışan kadınlarda kayıt dışılık yüzde 28'e ulaşıyor. Kurumsal olanlar kayıtlı istihdam sağlarken, küçükler bu alanda hiç yok.
Tekstil ve konfeksiyonda ve hatta turizmde yüzde 20-25 gibi kayıt dışılık söz konusu. Ağır sanayide yüzde 15-17 kayıt dışı oran göze çarparken, kadın çalışan oranının en az olduğu denizcilikte çalışan kadınların neredeyse tamamı kayıtlı. Yani onlarda yüzde 2-5 kayıt dışı istihdam var.
Her sektörde kadın varlığı artarken, FutureBright Veri Teknolojileri ile SES Eşitlik ve Dayanışma Derneği, Türkiye'de bir araştırma yapmış. İşe kadın istihdam oranıyla başlamışlar.
Dünyada kadınların iş gücüne katılımı yüzde 68'lerdeyken, bu oranın Türkiye'de yüzde 35 civarında olması gidilecek çok yol olduğunu gösteriyor zaten.
Görüşme yapılan kadınların görüşleri ise daha ilginç.
Araştırmaya katılan kadınların sadece yüzde 27'si "Türkiye cinsiyet eşitliğinde iyi noktada" diyor. Kalan yüzde 73 ise "Yok öyle bir şey" görüşünde.
Yüzde 42'si iş görüşmelerinde cinsiyet ayrımcılığı ile karşılaştığını belirtirken, yüzde 40'ı çocuk sahibi olmasının kariyerinin önünde engel oluşturduğunu düşünüyor...
Birçok iş yeri "Evlenmeyi ve çocuk sahibi olmayı düşünüyor musunuz" diye soruyor iş mülakatlarında. Çok kısa süre bir önce boşalan bir pozisyona düşünülen bir kadın tanıdığıma

17