Yılın ilk günleri, kendimize dönüp hayatımıza bakmak için en uygun zamanlardan biridir. Neleri değiştirmeli, hangi alışkanlıkları geride bırakmalıyız sorusu ister istemez aklımıza gelir.

Sigara da çoğu zaman bu sorgulamanın tam ortasında duran alışkanlıklardan biridir. Çünkü artık tartışmasız bir şekilde biliyoruz ki, bu alışkanlığın ardında, zamanla bedeni sessizce yok eden bir süreç yatıyor. Ne var ki bu sürecin etkileri çoğu zaman fark edilmeden ilerliyor. Özellikle nikotinin etkisi bir anda görünmediği için maalesef ki çoğu kişi, sigaranın verdiği zararların farkında olmuyor. Bu nedenle sigara kullanımı çoğu zaman hafife alınıyor. Ancak nikotinin bedene yüklediği yük, nefes almaktan enerji seviyelerine kadar yaşam kalitesini doğrudan etkiliyor. Bazen bu etkileri fark etmek içinse durup, bir düşünmek gerekiyor. İşte yeni yılın ilk haftası da bu farkındalığı kazanmak ve yeni başlangıçlara cesaretle adım atmak için harika bir fırsattır. O nedenle hadi gelin bugün bedenin bu sessiz katilinin etkilerine ve kurtulma yollarına yakından bakalım. Belki siz de 2026'yı sigarasız yaşamınızın başlangıcı haline getirebilirsiniz.

NİKOTİN NEDİR

Nikotin, tütün bitkisinde bulunan ve bağımlılık yapma potansiyeli oldukça yüksek bir maddedir. Beyne ulaştığında kısa sürede haz duygusunu tetikler ve geçici bir rahatlama sağlar. Ancak bu etki kalıcı değildir. Beden çok hızlı şekilde bu uyarana alışır ve aynı hissi yakalayabilmek için daha fazlasını talep eder. Böylece sigara, keyif veren bir tercih olmaktan çıkar, ihtiyaç gibi algılanmaya başlar. Zamanla sigara içilmediğinde huzursuzluk, gerginlik ve odaklanma sorunları ortaya çıkar. Bu noktada kişi, sigarayı sorunların kaynağı olarak değil, çözümü olarak görmeye başlar. Oysa bu bir yanılsamadır. Çünkü nikotin, rahatlatmaz; yalnızca yarattığı yoksunluk hissini geçici olarak bastırır. Bu kısır döngü fark edilmediğinde bağımlılık giderek derinleşir.

SİGARA KULLANMANIN BEDELİNİ BEDEN NASIL ÖDER

Sigaranın vücutta neredeyse dokunmadığı bir alan yoktur. Kalp ve damar sağlığı olumsuz etkilenir, damarlar daralır ve dolaşım zorlaşır. Akciğer kapasitesi zamanla azalır, nefes almak bile efor gerektirir hale gelir. Sürekli yorgunluk hissi, sabahları dinlenemeden uyanma durumu sıklaşır. Bağışıklık sistemi zayıflar, vücut enfeksiyonlara daha açık hale gelir. Cilt canlılığını kaybeder, erken yaşlanma belirtileri ortaya çıkar. Koku ve tat alma duyuları körelir, günlük hayattan alınan keyif azalır. Üstelik sigaranın etkisi sadece içen kişiyle sınırlı kalmaz; pasif içicilik yoluyla çevredeki insanlar da bu zarara maruz kalır. Tüm bu etkiler bir anda değil, yavaş yavaş geliştiği için çoğu zaman göz ardı edilir. Ancak beden, bu yükü sessizce taşımaya devam eder.

BIRAKMAYI İSTEMEK ÇOK ÖNEMLİ

Sigara kullanan kişiler arasında "Bırakmak istiyorum ama olmuyor" söylemini sıkça duyabilirsiniz çünkü bu sürecin en tanıdık ifadelerinden biri bu cümledir. Her ne kadar bu durum genellikle irade eksikliğiyle açıklansa da, aslında mesele çok daha karmaşıktır. Çünkü nedeni nikotinin hem bedensel hem de zihinsel bir bağımlılık yaratmasıdır. Günlük rutinlerin ve duygusal tetikleyicilerin bu bağımlılığı beslemesi ise işi daha da zorlaştırır. Bu nedenle sigarayı bırakmak, sadece bir karar değil, bir süreçtir. Dolayısıyla sigaranın hangi anlarda devreye girdiğini fark etmek gerekir. Mesela stres, yalnızlık, alışkanlık ya da sosyal ortamlar, bu döngüyü güçlendirebilir. Sigaranın sizi güçsüz yakaladığı zamanların farkında olmak, durumu yönetebilmenize yardımcı olur ve sigaradan kurtulma sürecinizi olumlu etkiler. En önemli farkındalıklardan biri ise bu yolda destek almanın doğal ve gerekli olduğunun da kabul edilmesidir.