Daraldığında insanın içi, bir dağın gölgesine sığınmak ister. Kelimeler yetmez, susmak işe yaramaz.

Bir nefes, bir ağıt gerek.

"Ervâh-ı ezelde levh-i kalemde / Bu benim bahtımı kara yazmışlar."

Kaderin sesi yürekle söylenir.

Bu ses, Anadolu'nun içli yüreklerinden biri olan Âşık Sümmâni'ndir.

Sümmani (1861-1915), Erzurum'un Narman ilçesine bağlı Samikale toprağından bir garip. Bir köy çocuğu olarak doğar. Kaderi dağların ötesine taşacak, kelimelerle yazılacaktır.

"Arif bilir aşk ehlinin hâlini

Kaldırır gönlünden kıl-ü kâlini

Herkes dosta yazmış arzuhâlini

Benimkini ürüzgara yazmışlar"