Tarih bazı isimleri yalnız yürüyüşleriyle hatırlar.
Kâmil Veli Nerimanoğlu, Azerbaycanlı bir mütefekkir olarak, Enver Paşa'yı tek cümleyle anlatır:
"O, her yerde tenhadır. İnsanların arasında tenhalık, Enver Paşa'nın şahsiyetinin sırlarındandır."
Bu, bir yalnızlık tarifi değildir. Bu, bir hâlin adıdır. Bir kaderin adıdır.
Tenhalık, önden gitmenin adıdır; yük almanın ve bedel ödemenin.
Kahramanlar, her nesilde yeniden yaşarlar; yeniden çağrılır, yeniden sınanırlar.
Kahramanlık, herkesin taşıyabileceği bir yük değildir. Herkes kahraman olamaz; bu yüzden kahramanlar tektir ve tenhadır.
Büyük rüyalar tek bir yürekte taşınır.
Enver'in rüyası da büyüktü; tenhaydı.
O, milletinin kaderine inanmıştı.
Bu inanç, Belcivan'da (Türkistan'da) şehadetle mühürlenen bir ömre dönüştü.
Bir rüya, kurşun sesleri arasında tamamlandı.

8