Atı alıyor, arabanın arkasına bağlıyorsun. Araba gitmiyor. Dönüp sana "Yanlış yapıyorsun" diye bakan atı kırbaçlıyorsun.

Süreç yasası "evet"ler eşliğinde geçti. Özellikle "yetmez ama" diyenleri merakla dinledim. Dakikalarca yasayı eleştirip yerden yere vurduktan sonra "galiba hayır" diyecekler sandım. Öyle olmadı.

Oysa adı üstünde Türkiye Büyük Millet Meclisi. Bir devrimci fikirle doğdu. Memaliki Osmaniye yerine ülkenin adı "Türkiye". Olağanüstülüğü için "Büyük". Hâkimiyetin kaynağını adına "Millet". İktidar yöntemi için "Meclis". Yani egemenliğinin kaynağını tahttan değil milletin ta kendisinden alanlar hangi şart altında olursa olsun konuşarak millet adına yasa yapabileceklerini anlatıyordu. Öyle olması da doğal değil mi Düşünün işgal koşullarında bu Meclis, başkomutanını uzun uzun tartışıp oylama ile sınırlı süreyle seçti.

ASKERLİK İŞİ DÜŞÜNÜLMEMİŞ

Şimdi, kuruluşundan 106 yıl sonra... Önce bir komisyon kurup tam 197 gün çalıştılar. Öcalan dahil 137 kişiyi dinlediler. 4 bin sayfadan fazla tutanak tuttular. "Hadi şimdi yasa yapalım" noktasına geldiklerinde ise... Önce "bekleyin", sonra "burada hazırlanmışı var siz sadece el kaldırın" dendi. Millet adına yasa yapmak üzere seçilmiş kişiler, yasaya katkı koymak dışında her şeyi yapıp sonunda beğenmedikleri yasaya "evet" dediler. Onlar sözüm ona "barış" için el kaldırırken bu sırada egemenliğin kaynağı olan millet, yani maaşını alamayan madenciler ve haklarından mahrum bırakılmış gaziler, birkaç kilometre ötede polisle cebelleşiyordu.

Hani ilk günah işlenince bütün günahlar meşrulaşır ya... PKK hakkında konuşurken bütün terör örgütleri hakkında konuşmaya başladık. İşin ilginci, hepsine karşı olmakla birlikte dinleyince "Haksız değilsin" demek zorunda kaldık. Mesela bir başka örgüt hükümlüsü, "Kimseyi öldürmedim beni niye affetmiyorsunuz" dedi. "Haksızsın" diyemedik. HÜDA PAR'lılar, "Hizbullah yıllardır eylem yapmıyor, onları neden affetmiyorsunuz" dedi. "Haksızsın" diyemedik.

Son olarak Remzi Kartal... Kendisi, ilk belediye operasyonu Ahmet Özer'e yapıldığında, telefonla konuşma ihtimalinin bile tutuklanmaya yettiği Kongra-Gel eş başkanı... Aynı zamanda eski Van milletvekili... Bugünkü yasanın ise doğrudan muhatabı... Fırat Haber Ajansı'nda yasadan birkaç saat sonra yayımlanan röportajında, yasanın eksiklerini anlatırken şunları söyledi: "Gelenlerin içerisinde askerlik yapan çok az insan var; dolayısıyla askerlik sorunu şu ana kadar hiç gündeme gelmedi. (...) ünkü uzun süredir dağda yer alan veya Avrupa'da bulunan, askerlik yapmamış bir PKK kadrosunun geri dönme koşulunda askere gitmesi zorlayıcı ve geri dönüşü engelleyen bir konudur."

Gerçekten de ortada Kartal'ın söylediği gibi garip bir durum var. Kanunlara göre her vatandaş sağlık engeli yoksa askerlik hizmeti yapmak zorunda. Dağdan ineceklerin, Avrupa'dan geleceklerin ya da hapisten çıkacakların çoğunluğu da askerlik yapmamış kişiler. Peki şimdi ne olacak

'ASKERLİK YOK YASASI TEPKİ YARATIR'

Bu sorunun cevabı için bir zamanlar Milli Savunma Bakanlığı'nda bu tür çalışmalar yapmış eski asker ve hukukçu Ümit Ercan'ı aradım. Şöyle başladı: "Bir zamanlar bakanlıkta bir çalışma yapmıştık. Uzun yıllar hapiste yatanların askerlik yapmaması yönünde bir çözüm düşündük. Ama sonra uygulamaya konmadı. Şu anki uygulama cezaevinden çıkanı askerlik şubesine sevk ediyor. Askerlik şubesi bu tür kişileri tam teçhizatlı bir hastaneye sevk ediyor. Bulunan fiili çözüm, psikiyatri servislerinin uzun yıllar hapiste kalanlara 'askerliğe elverişli değildir' raporu vermesi. Bu tür kişileri idare de yük olarak görür. Her şeye rağmen askere gönderilenler olurdu. Geldiklerinde ellerine silah verilmez, silahlı nöbet tutturulmaz, arkasında ikinci bir asker onu takip ederdi. Bu kişiler hassas birliklere değil genellikle riskin düşük olduğu İç Anadolu'daki birliklere verilirdi."

TSK'deki tecrübe bu şekilde. Peki dağdan inecekler ya da Avrupa'dan gelecekler Ercan şöyle devam etti:

"Duyduğuma göre henüz bir uygulama emri gelmemiş. Ama daha önceki uygulamalarda denetimli serbestlik süresi beklenirdi. Şimdi de muhtemelen kamu haklarına dair denetim süresi beklenecek. Bu sırada askerlik yaptırılmayacak. Sonrasında hastaneden 'elverişli değil' raporu alınması gibi bir fiili çözüm üretilecek. ünkü daha önce de tartıştık. 'Dağdan gelenler ya da hapisten çıkanlar askerlikten muaftır' diye bir yasa yapılamaz. Yapılırsa müthiş bir tepki olur. Ayrımcılık olur.