Bugün herkesin yanıtını merak ettiği sorulara özet yanıtlar vereyim...

1- Deprem Vergisi nedir

1999 depremlerinin ardından, ekonomik zararların giderilmesi amacıyla uygulamaya sokulan vergilere denir. İlk başta altı ayrı yeni ek vergi alındı: Ek Gelir Vergisi, Ek Kurumlar Vergisi, Ek Emlak Vergisi, Ek Motorlu Tasıtlar Vergisi, Özel Iletisim Vergisi, Özel Islem Vergisi. Bu vergiler arasında Özel Iletisim Vergisi kalıcı hale geldi. Konuştuğumuz telefon, kullandığımız internet, izlediğimiz televizyon hizmetinden alınan ücretin bir bölümü bu vergidir.

Bununla birlikte, Kahramanmaras merkezli depremlerin ardından çıkan kanun ile Ek Motorlu Tasıtlar Vergisi de 2023 yılında tekrar tahsil edildi.

2- 1999 yılından bugüne ne kadar vergi toplandı

İBB'nin Gelir Idaresi Baskanlıgı'nı kaynak vererek açıkladığına göre; 1999-2023 yılları arasında toplanan deprem vergileri yaklasık 42.85 milyar ABD Doları'na karsılık geliyor. Bu rakamın yaklaşık 39 milyar ABD Doları'nı Özel İletişim Vergisi oluşturuyor.

3- Toplanan bu vergiler ile neler yapıldı

Kanunlar gereği, deprem vergileri bütçe havuzunda toplanıyor. Ve bundadır ki tüm kamusal ihtiyaçlar için harcanıyor. 2003 yılında Maliye Bakanı Kemal Unakıtan "Bu vergiler zaten deprem nedeniyle getirilmemişti. Öyle olsaydı depremzedeye verilirdi" demişti. Yine 2011 yılında Maliye Bakanı Mehmet Şimşek "Bu vergiler duble yollara gidiyor, demiryollarına, havayollarına, çiftçimize, eğitime gidiyor" ifadesini kullanmıştı. 2020 yılında ise Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum "toplanan vergilerden 8 kat daha fazlasının depreme karşı alınan önlemler için harcandığını" iddia etmişti.

4- Olası bir Marmara depreminin Türkiye'ye maliyetinin ne olması bekleniyor

Türkiye Sigorta Birliği'nin 2024 yılında yaptığı açıklamaya göre; olası Marmara depreminin tüm maliyeti 325 milyar dolar olarak hesaplandı.