Bir grup arkadaş (ya da yeni tanışan yabancı) bir masa etrafında toplanır, keyifli bir akşam geçirecek gibidirler. Ama bir sebepten bir gerilim baş gösterir, işler yavaş yavaş çığırından çıkar. Herkesin sırları vardır, bunlar ortaya dökülür, hepsinin medeni maskeleri düşer ve aralarındaki ilişki o geceden sonra hiçbir şeyin aynı kalamayacağı bir noktaya doğru yokuş aşağı yuvarlanır.

Bu, benzerlerini tiyatroda ve sinemada sayısız kez izlediğimiz bir denklem. Ama her seferinde işlediği, insanın doğasına dair çok şey söylemeye imkân verdiği için ve tabii genellikle çok da komik olduğu için tekrar tekrar ele alınmaya devam ediyor. Hatta bütün kültürlere uyduğu için bir de aynı oyunun beyaz perdeye uyarlanması / aynı filmin yeniden çevrimleriyle ısıtılıp ısıtılıp önümüze konuyor.

Herhalde en ünlülerinden biri Yasmina Reza'nın "Vahşet Tanrısı" oyunudur, çocukları okulda kavga etmiş iki çiftin medeni buluşması holigan kapışmasına döner, Polanski tarafından "Carnage" adıyla çekilmiş filmi de var. Paolo Genovese'nin yönettiği "Perfetti Sconosciuti / Kusursuz Yabancılar" bence en şahanelerinden biri. Hani bir grup arkadaş nelerine güveniyorlarsa herkesin cep telefonunu masaya koyması gibi şuursuz bir oyuna kalkışırlar. Bizde de Serra Yılmaz'ın rejisiyle "Cebimdeki Yabancı" olarak çekildi. Francis Veber'in "Le Diner des cons / Salaklar Sofrası" bu 'işler tersine döner' komedilerine nefis bir örnektir. Alexandre de La Patelliere ile Matthieu Delaporte'un kendi oyunlarından uyarladığı "Le Prenom / İlk İsim"e bayılırım, içlerinden biri doğacak çocuğuna Adolphe adını koyacaklarını açıklar ve kıyametler kopar.

Yine bu türden bir komedi olan "Sentimental (ya da "The People Upstairs)" adlı İspanyol filmini de 2020 senesinde izlemiştik. Oyun yazarı ve yönetmen Cesc Gay kendi oyunundan uyarlamıştı. Zaten bu filmlerin bir ortak özelliği de genellikle oyundan uyarlanmış olmaları ve tek mekânda geçmeleri. Evlilikleri çatırdama, kendileri de birbirlerinden ve hayattan bezme aşamasındaki bir karı koca, renksiz hayatlarına renk olsun diye üst katlarına yeni taşınan ve geceleri çıkardıkları seslerle onları 'huzursuz eden' çifti yemeğe davet ediyordu. Ve olanlar oluyordu.