ABD Ortadoğu'daki savaştan çıkış arayışında

ABD'nin, kendisini her alanda üstün görme anlayışıyla, özellikle Trump'ın güç kullanarak her şeyi halledebileceği egosuyla ve İsrail'in de gazına gelerek doğru dürüst bir değerlendirme yapmadan giriştiği İran savaşı, sadece kendisini değil, enerji arzı sebebiyle birçok ülkeyi etkilemiş ve sıkıntıya sokmuştur.

ABD'nin bölgedeki müttefikleri, ABD'den birçok modern silah, hava aracı, malzeme ve mühimmat almasına rağmen kendilerini koruyamamışlardır. Ayrıca bu müttefik ülkelerde bulunan ABD güçleri de İran karşı saldırıları karşısında hem yeteri kadar etkinlik gösterememiş hem de zarar görmüştür.

İran ve İran destekli Hizbullah ve Husilerin de ABD, İsrail ve Suudi Arabistan başta olmak üzere körfez ülkelerine yaptıkları karşı operasyonlar, savaşı bölgeye yaymış ve ABD'yi de birden fazla bölgede operasyon yapmaya zorlamıştır.

ABD'nin İsrail ile birlikte başlattığı savaş, gerçek bir değerlendirmeden yoksun olduğu için, ABD'ye para, güç ve prestij kaybettirmiş, bölgeyi ve dolaylı olarak da dünyanın önemli bir kesimini olumsuz etkilemiştir. ABD'nin daha fazla zarar görmemek için bu savaştan kendisini sıyırmaya çalıştığı bir gerçektir. Bu çıkışta en azından bir üstünlük sağlamış görünmek için arayışlar içinde olduğu da görülmektedir.

Bu nedenle ABD'nin yeniden yığınak yapıp, İran'a saldırı hazırlığı içinde olduğuna ilişkin bilgiler alınmakta, gerçekleşirse ancak bunun yine hava harekatıyla olabileceği ve bir kara savaşını göze alamayacağı anlaşılmaktadır.

Bu durumda ABD'nin, bölgede kendisine destek verebilecek ülkeleri teşvik ederek, kendi yükünü azaltmaya çalıştığı görülmektedir.

Mekke Anlaşması ABD'ye can simidi mi

Bölgedeki sorunların, bölgedeki ülkeler tarafından çözümlenmesi için bir dayanışma ve işbirliği kapsamında Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, Suudi Arabistan'da "Mekke Anlaşması" olarak adlandırdıkları bir anlaşma imzalamışlardır.

Anlaşmanın, askeri tehditleri ve güvenlik sorunlarını gidermeyi, üç devletin toprak güvenliğini sağlamayı ve tehditleri caydırmayı ön planda tutması ve bu konularda ortak iradeyi yansıtması, bu devletlerden herhangi birine yönelik silahlı bir saldırının, üçüne birden yapılmış kabul edileceğinin hükme bağlanması, onun bir işbirliği anlaşmasından çok kollektif güvenliği içeren "savunma ittifak anlaşması" olduğunu göstermiştir.

14 Ağustos 2026 tarihli "Mekke Anlaşmasındaki Belirsizlikler" başlıklı yazımda izah etmeye çalıştığım hususların peyder pey gerçekleşmektedir. Bu yazımda da belirttiğim gibi, anlaşmanın caydırıcılık etkisi olmakla birlikte, Türkiye'nin aleyhinde olabilecek durumlarla karşılaşmasına sebep olma ihtimali yüksektir.

Burada savunma zırhına ihtiyacı olan asıl ülkenin, İran savaşında görüldüğü üzere Suudi Arabistan olduğu ortaya çıkmış olup, Husilerin Kızıldeniz'deki petrol akışını kontrol etmek için giriştiği saldırılar karşısında yeterli etkiyi gösteremediği de görülmüştür. ABD'den talep ettiği destek de kabul görmemiştir.

Husilerin Suudi Arabistan'la çatışma içinde olması, başta ABD'nin olmak üzere hemen akıllara Mekke ittifakını getirmiştir. Böylece ABD'nin bölgesel müttefiklerine güç paylaştırma stratejisi çerçevesinde Suudi Arabistan'ın güvenliği de Türkiye'ye havale edilmiş görünmektedir.

Nitekim ABD'li Senatör Joe Wilson bu konudaki açıklamasında; "Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan arasındaki karşılıklı savunma paktı, ABD Başkanı'nın Orta Doğu'da istikrar, barış ve refahı teşvik etmesinin bir başarısıdır. Türkiye ve Pakistan Suudi Arabistan ile birlikte çalışarak Husi teröristlerini yok etmeli ve Yemen'i İran'dan kurtarmalıdır." demiştir.

Bu sözler ve gelişmeler gerçeği tüm çıplaklığıyla ortaya koymakta, Mekke anlaşmasının gerçekleşmesinde, ABD'nin teşvik ve arzusunun etkin olduğunu göstermektedir.

Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırılarının ardından Mekke İttifakı'nın devreye girip girmeyeceği sorusuna Türkiye'nin, "Suudi Arabistan'ın toprak bütünlüğüne, egemenliğine çok ciddi saldırılar olduğunu görüyoruz. Bizim anlaşmamızda da müttefiklik var, sözümüzün eriyiz." açıklamasını müteakip "Bu konuda bir dayanışma içerisindeyiz. Mekke İttifakı olarak yakından takip ediyoruz. Askeri ihtiyaçları özellikle belli teknik konularda olabilir. Bunu da karşılama yönünde sıkıntımız olmaz" yanıtını vermesi, anlaşmanın gereğinin fili çatışmaya girmekle değil, belli teknik konuların karşılanmasıyla sınırlı kalacağını göstermektedir. Zaten bu anlaşmanın da TBMM'nin onayıyla yürürlüğe girmesi gerekmekte olup, Türkiye'nin olaylar karşısında ihtiyatlı hareket edeceğine de bir işarettir.