Tefekkür kelimesinin motamot karşılığı: Düşünmek.
İyi de neyi, nasıl düşünmek
Allah'ın ayetleri (delilleri, eserleri) üzerinde derinlemesine düşünmek.
Gökyüzüne, yere, geceye gündüze; dünyanın denizlerine, dağlarına, çiçek çiçek kırlarına, bağlarına vb. daha pek çok güzelliğiyle insana hitap eden tarafına; yani masnuata Allah namına bakarak O'nun kudretini, azametini ve eşsiz sanatını düşünmek.
İslâm'ın dinî terimlerinden biri olan tefekkür, sıradan bir zihnî faaliyet değildir. İnsanın idrakten aciz kaldığı kâinattaki düzeni, ahengi; Allah'ın yaratıp ihsan ettiği bunca nimetleri ve O'nun kudret eseri olan varoluşu düşünerek ders çıkarmak demektir. Bir başka ifadeyle, Rabbimizi bize tarif eden ve üç büyük küllî tarif ediciden biri olan kâinat kitabını baş gözüyle okumak.1
Cenab-ı Hak, "Şüphesiz, göklerin ve yerlerin yaratılışında, gece gündüzün peş peşe gelişinde, akıl sahipleri için ayetler (ibretler) vardır. Onlar, ayakta iken, otururken ve yanlarına uzandıklarında Allah'ı anarlar ve göklerin ve yerin yaratılışını düşünürler"2 buyuruyor ve bizi, tefekküre teşvik ediyor.
Gönül dünyasında bu manaları resmeden okurumuzun bize gönderdiği "seher vakti notları", tefekküre güzel bir örnek:
"Yaşama döngüsü içinde canlı cansız her varlık sanki akıp giden zamana yardımcı; olana, olması gerekene bir vesile gibi.
"En küçüğünden en büyüğüne, güneşinden yıldızına, dağından, taşından, böceğinden, sineğinden hatta mikrobundan gübresine kadar insana hizmet etmeyen veya yararsız olan hiçbir şey yok.
"Gündelik hayatımızda bize hiç ilginç gelmeyen her gün yaptığımız, alıştığımız rutin işler, alelâde olaylar ve hiç beklemediğimiz ve ansızın gelişen, insanı sevindiren ya da üzen hadiseler sanki işleyen bir sistemin parçası.
"Her şey, birbiriyle bağlantılı!

1