Bazı kurumlar vardır ki hem tüm toplumun saygısını kazanır hem de en şiddetli toplumsal öfkelere konu olur. Okullar da böyle kurumlardır. 24 yıldır AKP yönetiminde olan okullarımız, yazık ki, artık saygınlıklarıyla değil konu oldukları öfkelerle anılıyorlar. ünkü birer öğrenme mekânı olmaktan çıkarılıp toplumun tüm ruhsal çıbanlarının açılıp aktığı, koridorlarını cerahat bağlamış yaraların kapladığı, kimi yetişkinlerin tüm nevrotik semptomlarının gözlerimizin önüne konduğu birer sahneye dönüştüler artık.

Bu sahnede perde aralandığında karşımıza çıkan, bir öğrenme sahnesi değil, bir varoluş krizi tablosu; o kadar ki, bu tablonun içinde artık öğrenci başrolde değil. Bu eğitim sahnesinin ışıkları artık öğrencilerin üzerine değil, hırslı velilerin ve şovmen öğretmenlerin üzerine düşüyor!

TOPLUMUN DIŞINDA OKULUN İİNDE OLANLAR

İşte, şurada, şu sosyal medya hesabında, sırtına geçirdiği "LGS Annesi" kuşağıyla bir veli edasından çok, bir düğün alayında başı çeken nikâh şahidi gibi durana bakın! Sosyal medyada hızla dolaşıma giren bu rüküş karelere; öğrencinin sınav hazırlığını adeta beş yıldızlı bir organizasyona dönüştüren, kusursuz aydınlatılmış çalışma köşeleri, özenle dizilmiş kitaplar ve defterlerle adeta bir küratör titizliğiyle kurgulanmış ortam eşliğinde kendilerine "LGS Annesi" diyenlere bakın! Eğitim sahnesinin hem başrolü hem de yönetmeni olmak isteyenlere bakın!

Evet, bu görüntülerin yapay zekâyla üretildiğini biliyoruz. Bu da işin ironisini basitleştirmek yerine daha da derinleştiriyor; gerçekte var olmayan bir veli duyarlılığı, gerçek öğrenciler üzerindeki baskıyı meşrulaştırmak için kullanılıyor! Bir sosyal medya hesabından yayılan ve sağ alt köşesindeki logoyla yapaylığını ele veren o kareler, aslında yaşanan sürecin bir deneyim değil, bir estetik proje olduğunu kanıtlıyor gözlerimize. Evet, bu görüntüler sahte; ancak görüntülerdeki hırs ve yetersizlik hissi; öğrencilerin sınavlarda yaptığı her netin bir sosyal statü basamağı, her yanlışın bir aile ayıbı gibi algılandığı günümüzde çok ama çok gerçek!

24 yıllık AKP yönetimiyle birlikte lise ve üniversite giriş sınavları, öğrencilerin bilişsel yolculuğunun bir durağı olmaktan çıkalı çok oldu zaten! Artık kendilerine "LGS Annesi" ya başka başka isimler takan yetişkinlerin toplumsal varoluşunun tapusu haline geldi bu sınavlar. Bu tapu etrafında dönen ritüeller öyle bir hal aldı ki, tıpkı gelin adayının parmağındaki yüzüğün büyüklüğüne bakılan yozlaşmış nişan merasimlerindeki gibi, öğrencinin sıralamadaki yerine bakılan bir merasime dönüştü artık her sınav. Öğrenci artık burada bir özne değil, yetişkinin tatmin edilmemiş duygularının taşıyıcısına dönüşen bir figüran!

Yazık! Yazık ki, ne yazık!

OKULUN İİNDE TOPLUMUN DIŞINDA OLANLAR

Mezuniyet törenleri de bu yaranın en grotesk perdesini aralıyor öte yandan. Hele ki ilkokul mezuniyetleri... Yakın zamanda sosyal medyayı sarsan bir başka görüntüye bakalım şimdi: bir sınıf öğretmeni, mezun olan minik öğrencilerini kendine kırmızı kurdelelerle bağlamış ve "Dört yıllık birliktelik sona erdi" diyerek bu kurdeleleri makasla bir bir kesiyor...

Bu sahne de bir mezuniyet töreninden çok bir boşanma ritüeline, bir kopuş ilanına benziyor. Minik öğrenciler, ilkokuldan ortaokula geçişin heyecanını omuzlarında taşırken, öğretmenin elindeki makas yalnızca kırmızı kurdeleyi değil, öğrencinin güven duygusunu, bir topluma olan aidiyet bağını ve "sevildiğim yer" hissini kesip atıyor! Nihayetinde bu dramatik ve ayrıştırıcı sembolik eylemler, öğrencilerin yeni gideceği okulda kendini yalnız, sevgisiz ve korumasız hissetmesi için müthiş bir zemin hazırlıyor. Ve tüm bunları bir öğretmen –daha doğrusu üzerinde öğretmenlik sıfatı taşıyan biri yapıyor ve onunla aynı sıfatı taşıyanlar da izliyor!

Neler yaşıyoruz böyle! Bu görüntüler ilki gibi sahte değil gerçek! Elbette hepimiz biliyoruz, o kurdeleler, öğrencilerin dünyasında kopan bir bağın değil, bir öğretmenin –hayır, bir yetişkinin– sosyal medya sahnesindeki şovunun aksesuarı artık. Ve bu aksesuar yüzünden kep ve cübbeler öğrencilerin minik omuzlarına geçirilmiş yetişkinler dünyasının ağır kostümlerine dönüşüyor birden! Oysa o kepin altındaki her bir zihin, o gün kendisine söylenecek bir tebrik cümlesine ne yanıt vereceğini düşünüyordur belki, belki orada değil de bir çizgi filmin hayalî ormanında dolaşıyordur, belki de sadece bir an evvel törenin bitmesini ve tatil boyunca doya doya oyun oynamayı geçiriyordur aklından. Ama bağları kopartan bir öğretmen –hayır, bir yetişkin– için bunların bir önemi yok; o, kendi performansının alkışlanmasını bekliyor; veliler de o anı bir kamera arkası klibine dönüştürüp sosyal medyaya taşıma yarışının içinde gayet hoşnut görünüyor!

Neler oluyor böyle Minik öğrenciler, kendi mezuniyetlerinde birer figürandan ibaret kalıyor; tüm başrolleri doymak bilmez onaylanma açlığı olan yetişkinler işgal ediyor!