Yazar, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın başlattığı GÜÇ programının gençleri eğitimden kopmadan işgücüne katmayı amaçladığını anlatıyor; bu programı gerekli görmesinin nedeni, mesleki eğitim mezunlarının ve NEET gençlerin klasik istihdam araçlarıyla piyasaya katılamaması. Yazının merkez argümanı, uygulamalı görevler ve esnek çalışma modelleriyle gençlerin pratik deneyim ve gelir elde edebileceği, ancak 18-25 yaş sınırlandırması gibi bazı yaş kısıtlamalarının gözden geçirilmesi gerektiğidir—bu yaş sınırları gerçekten istihdam kapısını açıyor mı, yoksa belirli grupları dışarıda bırakıyor mu?
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı "Genç Üretim Çağı" projesiyle gençlerin eğitimden kopmadan işgücü piyasasına kalıcı biçimde katılımını amaçlayan bütüncül bir istihdam modeli başlattı. Program Türkiye İş Kurumu tarafından yürütülüyor. Bu yazımızda bu programı tanıtmaya çalışacağız.
GÜÇ programının hedefi ve temel başlıklarıİŞKUR'un hazırladığı GÜÇ programı, 472,3 milyar TL kaynakla 3 yılda 3 milyondan fazla gencimizi istihdama kazandırmayı hedeflemektedir. İŞKUR'da kaynak sorunu olmadığı için işsizlik fonu üzerinden istihdama böyle bir katkı sağlama yönündeki hedef abartı olarak görülmemelidir.
GÜÇ'ün temel başlıkları; Staj Desteği, Geleceğim Meslekte Programı, NEET (Eğitimde, İstihdamda veya Yetiştirmede Olmayan) İşgücü Uyum Programı, İşe İlk Adım Programı ve İŞKUR Gençlik Programından oluşmaktadır.
Staj desteğinin içeriğinde neler yer alıyorİŞKUR'un staj desteği ile öğrencilerin özel sektör işyerlerinde durumlarına uygun açık staj pozisyonlarını görerek işverenlerin talep ettikleri staj pozisyonlarında aradıkları nitelikteki stajyer adaylarının firmalarında staj yapma imkânı sağlaması tamamen ücretsizdir. Staj Portalına https://stajportali.iskur.gov.tr/ adresinden erişilebilmektedir. Staj yapmak isteyen öğrencilerin sadece İŞKUR›a kayıtlı olmaları gerekmektedir.
Ayrıca üniversite öğrencilerinin kamu ve özel sektörde erken dönemde iş deneyimi kazanmalarını sağlamak amacıyla Cumhurbaşkanlığı himayelerinde ve İŞKUR koordinasyonunda yürütülen Ulusal Staj Programı aracılığıyla; gençlerin istihdam edilebilirliklerinin artırılması, kariyer olanaklarına erişimde fırsat eşitliğinin desteklenmesi ve bu imkânların tüm üniversite bölümlerine yaygınlaştırılması hedeflenmektedir. Programa başvurular: https://ulusalstajprogrami.iskur.gov.tr/ adresi üzerinden alınmaktadır.
İŞKUR tarafından sunulan bu merkezi sistem, staj süreçlerinin planlanmasından eşleştirmeye kadar tüm aşamaların güvenli ve ücretsiz olarak yürütülmesini sağlamaktadır. Staj Platformuna https://staj.iskur.gov.tr/ adresi üzerinden erişilmektedir.
Geleceğim Meslekte ProgramıMesleki ve teknik ortaöğretim mezunlarının ve Yükseköğretim Kurumuna bağlı meslek yüksekokulu mezunlarının önemli bir bölümü, eğitim aldıkları alanlarda istihdama yeterince hızlı ve güçlü biçimde katılamamaktadır.
İŞKUR, meslek liselerinden ve meslek yüksekokullarından mezun olan gençlerin istihdama geçiş süreçlerini güçlendirmek, alanlarında kalıcı biçimde yer almalarını desteklemek ve nitelikli işgücüne daha erken erişim sağlamak amacıyla Geleceğim Meslekte Programını hayata geçiriyor.
Program kapsamında, meslek lisesi ve meslek yüksekokulu son sınıf öğrencileri daha okul sıralarındayken işgücü piyasasıyla buluşturulmaktadır. Öğrenciler, iş ve meslek danışmanları tarafından bire bir görüşmelerle desteklenmekte, kariyer planlamaları yapılmakta, imalat sektörü başta olmak üzere ihtiyaç duyulan alanlara yönlendirilmektedir. Aynı zamanda ailelerin farkındalığı artırılmakta, gençlerin mezuniyet sonrası tercihlerini daha bilinçli yapmaları sağlanmaktadır.
NEET İşgücü Uyum Programı (NİUP)Ne eğitimde ne istihdamda yer alan gençlerin işgücü piyasasına katılımı, klasik istihdam araçlarıyla her zaman mümkün olamamaktadır. Bu kapsamda, kamu kurumlarımızla iş birliği içinde, yarı zamanlı yeni nesil çalışma modeli olarak hayata geçirilen İşgücü Uyum Programı NİUP; 15-29 yaş gurubunda olan gençlerin çalışma hayatına uyumunu destekleyen, temel beceriler kazanmalarını sağlayan ve istihdama geçişlerini adım adım güçlendiren bütüncül bir modeldir. Buradaki yaş tavanının da gözden geçirilmesinde fayda olduğunu düşünüyorum.
Program kapsamında katılımcılar, kamu kurumlarıyla iş birliği içinde sosyal hizmetler, bakım-onarım ve yeşil dönüşüm gibi alanlarda uygulamalı görevler üstlenerek hem iş disiplini kazanmakta hem de pratik deneyim elde etmektedir. Program süresince ilk 4 hafta haftada 5 gün ve 37,5 saatlik eğitim-istihdam süreci uygulanacak, devamında ise haftada 3 gün 22,5 saatlik model sürdürülecektir. Katılımcılar, programa katıldıkları her gün için cep harçlığı alacak ve kısa vadeli sigortalılık (%5,5) kapsamına dâhil edilecektir.
Program, eğitim ve uygulamayı birlikte içeren esnek bir yapı sunmaktadır. Programa katılım sağlayan gençlere, katılım sağladıkları günler için cep harçlığı ödemesi yapılmakta ve gençlerin kısa vadeli sigorta prim giderleri karşılanmaktadır. Böylece gençlerin sosyal ve ekonomik hayata katılması teşvik edilmektedir.

18