40 başlıkta kamu personel sisteminde yaşanan sorunlar ve çözüm önerileri

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin en önemli değişiklikleri yürütme alanında yapılmış ve güçlü bir yürütme anlayışına geçilmiştir. Bu gelişme, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin kamu yönetiminden beklentileri ile kamu yönetiminin devletin ve hükümetin beklentilerine yanıt vermesi arasında daha güçlü bir bağ kurulması ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Bu yazımızda kamu personel sistemimizin bilinen temel bazı sorunlarından müzminleşenleri ile çözümlerini açıklamaya çalışacağız.Sorunlar bilinmeden sistem kurulamaz ve çözüm üretilemezBüyük devlet olmanın yolu kişilerden bağımsız ve sürekli olarak yenilenen sistem kurmaktan geçmektedir. Ülkemizde zaman zaman sistem arayışları yaşanmış, sorunlara kalıcı çözümler üretilmeye çalışılmıştır. Geçmişte bilimsel yöntemler kullanılarak MEHTAP ve KAYA raporları oluşturulmuş, tıkanan sisteme can suyu verilmeye çalışılmıştır. Bu çerçevede benzer bir çalışma raporu hazırlanarak reform strateji belgesi ve eylem planı oluşturularak yola çıkılması gerekmektedir. Bu raporlar hazırlanana değin kısa vadede bazı sorunların da çözülmesi gerekmektedir.Kamu yönetiminde üç temel sacayağı olduğunu düşündüğümüzde; bunlardan birincisinin teşkilat, ikincisinin kamu görevlisi, üçüncüsünün de bunları belirleyen siyasi irade olduğunu söyleyebiliriz. Bunlara dördüncü olarak kurumsal hafıza ve kurumsal geleneği de dahil edebiliriz. Bu çerçevede, personel sistemimizin bilinen temel bazı sorunlarından müzminleşenleri ile çözümlerini aşağıdaki şekilde sıralamak mümkündür:1- Kamu görevine girişte adaletsizlik yapıldığı algısına çözüm üretilmelidir.2- Kur'a ile kamuya eleman alımı sonlandırılmalıdır.3- Adaylarda çok büyük hayal kırıklığı oluşturan sınavsız personel alımına son verilmelidir.4- Mahalli idarelerden başlayarak kamuya personel atama yöntemleri gözden geçirilmelidir.5- Geleceğimizi inşa eden öğretmenlerin kamuya alım yöntemi gözden geçirilmelidir.6- Kurumların kişilere özgü ilana çıkmalarının önüne geçecek şekilde sistem oluşturulmalıdır.7- Gayri resmi güvenlik soruşturmalarının önüne geçilmelidir.8- İşe girmek isteyen adayların birden fazla kadroya başvuruları engellenmelidir.9- Yılın başında ilan edilen açıktan atama izin sayıları, sınavla yapılacak atamalara ayrılmalıdır.10- Kamuda "Kariyer ve Liyakat Sistemini Koruma Kurulu" oluşturulmalıdır.11- Önceden oluşturulan kriterlere göre mevcut yöneticilerin tamamı masaya yatırılmalıdır.12- Çalışanla üst yönetici arasındaki ani geçişlerin rutin hale gelmesine çözüm üretilmelidir.13- Son yapılan düzenlemelerle yönetici kadrolarına yapılan atamaların memur atamasından dahi daha kolay hale getirilmesi ile yönetici kadrolarındaki ehliyet, liyakat ve sadakat üçlüsünün yerini sadakatin almasının oluşturduğu sıkıntılar masaya yatırılmalıdır.14- Gerek olmadığı halde birçok memur kadrosuna Cumhurbaşkanı Kararnamesi ile atama yapılmasının önüne geçilmelidir.15- Kamu yönetiminde beyin avcılığı yapılmalıdır.16- Kaymakamlık sistemi yapılacak bilimsel raporlar sonrasında yeniden düzenlenmelidir.17- Kamuda çalışan bürokratların istisnasız emekli maaşı kesilmeli, yönetim ve denetim kurulu üyeliklerine atamalara kriterler getirilmelidir.18- Üst düzey bürokratlara lojman kiralamasına son verilmelidir.19- Belediye, sendika ve odalardaki lüks araç ve maaşlara çeki düzen verilmelidir.20- Kamu kurumlarının teşkilatlarının yap-boz haline getirilmesi sona erdirilmelidir.21- Güncelliğini yitiren personel mevzuatı gözden geçirilmelidir.22- Çok nitelikli birçok personelin bankamatik memuru yapılmasının önüne geçilmelidir.23- Devlet Personel Başkanlığı'nın kaldırılmasıyla personel konularındaki oluşan çok başlılığın ve dağınıklığın önüne geçmek için kamuda insan kaynaklarını yönetecek ve sistem geliştirecek merkezi bir teşkilat oluşturulmalıdır.24- Kamu Görevlileri Etik Kurulu'nun güçlendirilerek etik dışı davrananların cezasız kalmasının önüne geçilmelidir.25- Yaklaşık çeyrek asırdır sonuçlandırılamayan norm kadro çalışması bir an önce tamamlanmalıdır.26- Üniversite ile kamu kurumları arasındaki iş birliği arttırılmalıdır.27- Kamu kurumlarının insan kaynakları birimleri güçlendirilmeli, özellikle de özel sektör insan kaynakları birimleri