Millet rey verir, millet sayar

Demokrasiye olan itimadı sarsmak isteyenlerin ortaya attığı ve işi bilmeyenlerin kullandığı sözlerden biri de "Millet rey verir, devlet sayar" deyimidir.

Böylece denilmiş olmaktadır ki "Millet kime oy verirse versin, devletin dediği olur, boşuna uğraşmayın, demokrasiye de inanmayın!"

Böyle diyenler ya sistemin nasıl işlediğini bilmemektedir, ya da bile bile milleti yönlendirenlere bilmeden alet olmaktadır.

Demokrasilerde seçimlere yönelik hileler elbette olur, ama bu hileler sandıkta rey çalmaktan ziyade seçim öncesi irade çalma hileleri biçimindedir.

Sandıkta hile daha ziyade; sandık başında temsilcisi olmayan siyasî partilerin oylarının sandık başındaki parti temsilcilerince çalınması yani başka partilere aktarılması/yazılması biçiminde olur. Bu elbette ağır bir suçtur, ama yakalanmayacağını varsayarak bu suçu işleyenler hep vardır ve olmuştur. Bazen de yakalanmışlardır.

Bu tür hileler Türkiye çapında seçim sonuçlarına önemli ölçüde etki etmez.

Sandık sonuçlarının toplulaştırılması aşamasında ilçe seçim kurullarında oylar toplanırken de benzer bir oy çalma gerçekleşebilir mi

Bir ya da birkaç parti, ilçe seçim kurulu başkanı durumundaki hâkimi de satın almışsa ve diğer parti temsilcileri de bu oy çalma/aktarma işine göz yumuyor ya da taraf oluyorsa o ilçede oylar topluca "kaydırılabilir."

Aynı hilenin ilçelerden gelen sonuçların illerde toplulaştırılması aşamasında il seçim kurullarında gerçekleşmesi ihtimali oldukça zayıftır. Zira seçime giren partilerin illerdeki temsilcilerinin kandırılması zordur ve bu temsilciler ilçelerden kendilerine gelen sonuçları seçim kurulundaki sonuçlarla karşılaştırma ve hata ya da hile görüyorsa itiraz etme imkânına sahiptir.

Aynı ihtimal Yüksek Seçim Kurulunda neredeyse imkânsızdır. Zira seçime giren her parti, Yüksek Seçim Kuruluna illerden gelen sonuçları kendi il temsilcilerinden aldığı sonuçlarla rahatlıkla karşılaştırabilir.

Demek, önemli olan; sandık başlarındaki ve ilçe ve il seçim kurullarındaki parti temsilcilerinin, işinin ehli ve partisine sahip çıkan kişilerden oluşmasıdır. Bu kişiler başka partilerce satın alınmışsa durum değişir. Ama buna karşılık da, "temsilcisini bile doğru seçemeyen partinin seçime girmesi de anlamlı değildir" denebilir.

Özetle seçim günü söz milletindir, sandığa ve reyine sahip çıkan her parti, hileleri engelleme konusunda da irade ve kuvvet sahibidir.