Hikâye, ülkelerin iklim değişikliğini or­tak bir sorun olarak kabul ettiği 1992 Rio Zirvesi'nde başladı. 1995 Berlin de ilk COP toplantısı, Kyoto Protokolü ve Paris Anlaşma­sı'nın ardından dünya, 9–20 Kasım'da COP31 için Antalya'da. Siyasi anlaşmazlıkları, ekono­mik rekabetleri, hatta çatışmaları olan ülkeler aynı masada. ünkü atmosferin sınırları yok. İklim değişikliği pasaport sormuyor.

Elbette otuz yıl yalnızca konuşmakla geç­medi. Yenilenebilir enerji teknolojileri gelişti, elektrikli araçlar yaygınlaştı, karbon vergileri, emisyon ticaret sistemleri kuruldu. Şirketle­rin yatırım ve finansman kararlarında karbon ayak izi önem kazandı.

Yeni teknolojiler ve ekonomik modeller doğdu. Ancak ekonomilerimizi iklim riskle­rine karşı yeterince dayanıklı hale getireme­dik. Peki, başardıklarımız, önümüzdeki otuz yılın riskleriyle başa çıkmamıza ye­tecek mi

Munich Re verilerine göre 2025'te doğal afetlerin dünya ekonomisine maliyeti 224 milyar dolar. Ülkemizde 2021 orman yangın­larında yaklaşık 140 bin hektar orman zarar gördü. Aynı yıl Karadeniz selleri binlerce in­sanı evlerinden etti. 2025 zirai donu ise kayı­sıdan fındığa geniş bir üretim alanını etkiledi.

iftçinin borcu, kapanan işletmenin çalı­şanları, azalan turizm gelirleri, bozulan teda­rik zincirleri, artan gıda fiyatları... Üstelik ye­rinden edilen insanlar, kaybedilen geçim kay­nakları ve afetlerin bıraktığı psikolojik izler var. Toparlanma geciktiğinde ger değiştirme­ler kalıcı hale gelebiliyor, iş kayıpları ve sosyal sorunlar derinleşebiliyor.

Kuraklık gıda güvenliğini, aşırı sıcaklıklar iş gücü verimliliğini, seller üretimi ve ticareti tehdit ediyor. Afetler kamu bütçelerini zorlar­ken iklim riskleri yatırım kararlarında önem kazanıyor. İklim dayanıklılığı ülkelerin reka­bet gücünü de belirleyecek. Gelişmiş ekono­miler yatırımlara daha fazla kaynak ayırabilir­ken, gelişmekte olan ülkeler büyümeyi finanse ederken ve afetlerin sonuçlarıyla da mücadele etmek zorunda.

Ofislerde ışıkları kapatmak, geri dönüşüm­lü malzemeler kullanmak, sürdürülebilirlik raporları yayımlamak elbette değerli. Ancak şirketlerin iklim değişikliğiyle mücadelesini bu uygulamalarla sınırlamanın ötesine geçme zamanı çoktan geldi, hatta geçti.

İklim risklerini çevre politikalarının alt başlığı olmaktan çıkarıp ekonomik kalkınma­nın temel meselelerinden biri olarak görmeli; şehir planlamasını, tarım politikalarını, enerji yatırımlarını, su kaynaklarını ve kamu bütçe­lerini konuşmalıyız.