Medeniyet vakumu ve nihilizmle sonuçlanan otorite boşluğu

Türk toplumunun bin yıllık varoluş mücadelesinin dünya tarihini yapacak bir kıvama ulaşması, otorite, hegemonya ve meşruiyet kaynağını tek bir zemin üzerinde kurmasıyla mümkün olabilmiştir: İslâm.

Bu zemin, tevhidî bir ontoloji, hikmet merkezli bir epistemoloji, adalet, hakkaniyet ve merhameti aynı anda mümkün kılan bir varlık ve hayat tasavvurudur.

KÜLTÜREL İNKÂRLA GELEN KÜLTÜREL İNTİHAR

Hakikat medeniyeti, yeryüzünde adaletle barışın, hikmetle düzenin, tevhidle çoğulculuğun, irfanla aklın aynı anda kurulduğu bir medeniyet iradesinin adıdır. Osmanlı, bu tasavvurun son büyük tarihî tecellisidir. Hilâfetin ve medeniyet merkezinin çökertilmesi, yalnızca bir siyasî kurumun ortadan kaldırılması değil, toplumun meşruiyet sunan, tarih yapan, anlam üreten ve yaratıcı ruhunu besleyen köklerinin bilinçli olarak kurutulması operasyonudur. Bu, toplumu yalnızca siyasî bir krizle değil, ontolojik bir boşlukla karşı karşıya bırakmıştır.

Cumhuriyet'le birlikte uygulanan radikal modernleşme projesi, laik, jakoben ve tepeden inmeci bir sosyal mühendislik denemesidir. Bu deneme, toplumun İslâmî köklerini, medeniyet birikimini ve tarihî derinliğini inkâr ederek işe başlamıştır. Bu gözlemi ilk yapan kişilerden birinin seküler entelijansiyanın suskun / susturulan en parlak temsilcilerinden Ahmet Hamdi Tanpınar olması, ne kadar mânidârdır, değil mi

Bu kültürel inkâr; dilin, mekânın, zamanın, hukukun, eğitimin, ahlâkın ve hatta bedenin bütün koordinatlarını yeniden tanımlama iddiası taşımıştır.

Sonuç, kültürel inkâr yaşayan bir toplumun, kültürel intiharın eşiğine sürüklenmesidir. İki asırlık savrulmanın getirdiği çıkmaz sokak işte burasıdır.

İKİ TOPLUM

Toplum, Şerif Mardin'in "iki Türkiye" diye tarif ettiği o simülatif modernleşme tecrübesinde, köklerini yitirmiş bir halde iki farklı yöne savrulmuştur.

Bir taraf "modern" olmanın bedelini kendi ruhunu silerek, kendi tarihini unutarak ve kendi medeniyet iradesini reddederek ödemeye çalışırken, diğer taraf kendi köklerini korumaya çalışırken o köklerin ürettiği medeniyet iradesini yeniden üretememiştir.

Her iki taraf da aslında aynı vakumun içindedir: meşruiyet üreten, hegemonya kuran ve tarih yapan bir kurucu-kaynak boşluğunun içinde. Bu boşluk, yalnızca siyasî bir boşluk değildir; anlam, adalet ve yaratıcılık üreten melekelerin yitirilmesine yol açan onto-epistemolojik bir boşluktur.

İSLÂMÎ DEĞERLERİN AŞINMASIYLA OLUŞAN VAKUM VE NİHİLİZM ÇUKURU

Fon rezaleti, bu boşluğu görünür kılan son büyük kırılmadır. Güvenin buharlaşması, yalnızca iktisadî bir kriz değildir; İslâmî değerleri temsil iddiası taşıyan çevrelerde bile ahlâkî ve ontolojik sarsıntıya yol açan bir yaranın açılması, yarılmanın yaşanmasıdır.

Toplum, "İslâmî" diye gördüğü yapıların da adalet ve emanet ilkelerini ihlâl edebildiğini, hikmet yerine menfaati, tevazu yerine güç gösterisini tercih edebildiğini gördüğünde, meşruiyet kaynağı olarak gördüğü zemine olan inancı sarsılmıştır.

Bu sarsıntı, Osmanlı'dan boşalan vakumu doldurma iddiası taşıyan elitokrasinin işini kolaylaştırmıştır. Masonik, baronik ve devşirme bir aristokrasi, Atatürk ve Kemalizm'i ayartıcı bir şekilde suistimal ederek bu boşluğu doldurmaya çalışıyor.

İslâm'ın bin yıl muazzam bir şekilde inşa ettiği otorite, hegemonya ve meşrûiyet kaynaklarının kurutulması ile oluşan bu medeniyet vakumu, ithal ideolojilerle ve jakoben yöntemlerle doldurulamaz.

Aksine toplumdaki inanç krizini daha da derinleştirir, kangrene çevirir ve toplumu nihilizmin eşiğine sürükler: Artık üretilen konfor alanından toplumun temellerini dinamitlemek kolaylaşır. Zuhûr eden nihilizm, toplumun ve ülkenin tarihten silinmesine yol açacak yapı taşlarını döşer. Bu nokta ülkenin geleceği açısından hayatîdir. Ve ülkenin gerçek (Attila İlhan gibi) Kemalistlerinin de gördüğü, göremeyenlerinin de görmesi gereken bir noktadır.

Türkiye, bu yıkıcı nihilizmle yok oluşun eşiğine sürükleniyor... Bu yok oluş, yalnızca siyasî bir parçalanma değildir; medeniyet iradesinin, yaratıcı ruhun ve meşruiyet üreten zeminlerin yerle bir olmasıdır.

Boşluk (vakum), doldurulamazsa, toplum ya sürekli kriz üreten bir elitokrasinin hegemonyası altında kalacak ya da köklerinden tamamen koparak anlam üretemeyen, tarih yapamayan, yalnızca tüketen ve kolayca güdülen, celladına (Batılı ideolojilere) âşık edilen bir yığına dönüşecektir.

İki Türkiye'nin her biri, kendi içinde bir simülasyon üretiyor: biri modernliğin simülasyonunu, diğeri "gelenekçiliğin" simülasyonunu. Her ikisi de, asıl zemin olan hakikat medeniyeti'nin yokluğunda, kendi varlığını sürdürebilmek için karşıtıyla mücadele etmek zorunda kalıyor. Bu mücadele, toplumun enerjisini tüketiyor, yaratıcılığını köreltiyor ve meşruiyet üreten bir merkezin ortaya çıkmasını engelliyor.