NE zaman Trump bir ülkeye gümrük vergileri duyursa, ki bu çok sık oluyor, sizden gelen tepkiler şu yönde oluyor...

- Piyasaları mahvetti. Yeter artık.

- Yine konuştu. Mahvolduk.

- Yok mu kimse bu adamı durduracak

Özellikle "yok mu bunu durduracak" diyorsanız cevabını vereyim.

Var... ABD Anayasa Mahkemesi.

Kaderiniz, daha doğrusu tüm dünyanın kaderi 9 yargıcın elinde.

*

Uzunca bir süredir Anayasa Mahkemesi'nde bekleyen bir saatli bomba var.

Mesele şu...

Mahkeme, Başkan'ın Kongre onayı olmadan tek taraflı olarak geniş kapsamlı gümrük tarifeleri uygulama yetkisine sahip olup olmadığına hükmedecek.

*

E peki Trump tüm dünyaya kafasına göre nasıl gümrük vergisi duyurdu şu ana kadar

Çünkü 1977 yılında Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası (IEEPA) diye bir yasa çıkarıldı.

Buna göre Başkan, ulusal bir tehdit karşısında ekonomiyi hızla koruyabilmesi için geçici olarak yetkilendiriliyor.

Aslen yetki kimde Aslen bu yetki ABD Anayasası'na göre Kongre'de.

Anayasa'nın 1'inci Maddesi, gümrük vergilerini koyma ve dış ticareti
düzenleme gücünü doğrudan Kongre'ye veriyor.

Yani baktığınızda Trump her şeyi "acil durum" kategorisine sokarak Kongre'yi tamamen baypas etmiş durumda.

İşte dananın kuyruğu tam burada kopuyor.

*

Mahkeme, başkanın "acil durum yetkisini" ne kadar geniş kullanabileceğine karar vermeye çalışıyor.

Bu yetki bol keseden verilirse başkanın Kongre'yi takmadan kafasına göre dosta düşmana ekonomik savaş açma yetkisi olur...

Çok kısıtlanırsa da hükümet gerçek krizlerde çaresiz kalabilir.

*

9 yargıç, kasım ayında tarafları dinledi.

Normalde bu tip müthiş mühim davalarda hüküm, 60 ya da 90 gün içinde verilir.

Hatta dünya nefesini tutmuş ocak ayının ortasında kararı bekliyordu.

Yani demem o ki... Kararın eli kulağında.
Her an gelebilir.

*

Trump, bu davayı başkanlığının en önemli davalarından biri olarak görüyor.

Hatta ülkenin istikbalini bu davaya bağlamış halde.

- Eğer mahkeme bu vergileri elimizden alırsa,bu ülkenin elinde hiçbir şey kalmaz; ülke diye bir şey kalmaz.

- Bana 'savaşları nasıl bitireceksin' diye soruyorlar. İşte böyle bitiriyorum. Bu vergiler olmasaydı tek bir savaşı bile durduramazdım.

- Bu sadece bir hukuk davası değil, bu Amerika için bir hayat memat meselesidir.

*

Trump'ın haklı olduğu nokta şu... Evet, gerçekten de Trump bu gümrük vergilerini atom bombası gibi kullanıyor.

Bombayı kafasına yemek istemeyen tüm ülkeler paşa paşa Trump'ın sözüne geliyor.

Trump da bunun keyfini aldığı içinkendisine yan bakana yapıştırıyor vergiyi.

Buraya kadar güzel...

Yalnız Anayasa da zaten bunun için yetkiyi halkın temsilcilerine, yani Kongre'ye veriyor. Halk da, üretici de, müttefikler de tek bir kişinin keyfine kalmasın diye.

*

İşin bir de devasa ekonomik boyutu var.

Trump'ın ek gümrük vergileriyle hazineye ilave yüzlerce milyar dolar girdi.

Mahkeme eğer Trump'ı haksız bulursa bu paraların şirketlere geri ödenmesi gerekecek.

Trump, "2 trilyon dolardan fazla tazminat ödemek zorunda kalırız" dedi ama gerçek rakamın 300 milyar dolardan fazla olduğu söyleniyor.

*

Ezcümle...

En başta söylediğimi tekrar ederek bitireyim. Sizin de, Trump'ın da, ABD'nin de, dostun da, düşmanın da, üreticinin de, tüketicinin de kaderi
9 kişinin hukuki yorumlamasına kalmış durumda.

Trump için durumu özetleyeyim...

Ya batacağız, ya çıkacağız.

SUPER BOWL BİLE BÖLDÜ

ABD'deki en önemli günleri söyleyeyim size...

4 Temmuz Bağımsızlık Günü, Şükran Günü, Noel ve... Her şubat yapılan Super Bowl. Yani Amerikan Futbol Ligi final maçı.