Siyaset bilimi... Demokratik baskı grupları: İşçiler... İşverenler... Ve köylüler.
Dünyada... Türkiye'de... Kırsal nüfus azaldı... Kavimler göçü... Kentlerde nüfus arttı. Gelişmemiş ülkelerde... Ve demokratik kültürün tam yerleşmediği ülkelerde... Asker de önemli bir demokratik baskı grubu.
Yakın tarihe kadar bizde de böyleydi... 27 Mayıs 1960 darbesi... 12 Mart 1961 muhtırası... 12 Eylül 1980 darbesi... Somut örnekler.
Türkiye'de, demokratik baskı grubu olarak esnaf da var... Örgütlü ve sayısal ağırlıklı kesim.
Ve bugün... Türk demokrasisinin yeni baskı grubu: Emekliler.
***
SEÇİMDE 'GÖRECEĞİZ'
Cumhurbaşkanlığı seçimi... Milletvekili seçimi... 2028'de.
Muhalefet ne kadar istese/bastırsa da... Bugünden yarına seçim... Erken seçim olmaz.
Anayasa değişikliği... Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın adaylığının gündeme gelmesi hâlinde, seçim az/biraz öne çekilebilir.
Ama... Seçim, hangi tarihte yapılacak olursa olsun... İki kere ikinin dört ettiği kadar kesin: Emekliler, seçim sonucunu belirleyecek faktörlerden olacak.
***
SOKAK... VE KAHVELER
Emekliler, 13 milyon ve dul/yetim maaşı alanlar 4 milyon... Toplam 17 milyon. 17 milyon... Dünyanın 140 ülkesinden fazla bir nüfus. Sokağa bakın... Her 5 kişiden biri emekli.
Gitmediğim il yok... Erzurum, Manisa, Batman, Zonguldak, Ağrı, Diyarbakır... Kahveler tıklım tıklım... Emeklilerle dolu.
***
ÇARPIK TABLO
Amerika'dan Almanya'ya... Fransa'dan Japonya'ya... Dünyada...
Çalışan her 4 kişiye karşılık... 1 emekli var.
Bize gelince... 2 kişi sigortalı çalışıyor... 1 emekliye bakıyor.
Ve sonuç: Sosyal Güvenlik Kurumu... Her yıl açık veriyor... Hem de ne açık... Bütçeye ağır yük.
***
DÜNÜ UNUTMA
Geçmişte... 20 yıl çalışan kadına emekli maaşı bağlandı. 18 yaşında SSK'ya prim ödemeye başlayan kadın, 38 yaşında emekli oldu. 18 yaşındaki erkek... 43 yaşında emekli maaşı almaya başladı.
Yetmedi... Bazı meslek mensuplarına yıpranma ayrıcalığı tanındı... 20 yılı... 25 yılı doldurmadan bile emeklilik. 38-40 yaşında emekli ol... Ve devletten, Allah sağlıklı ömür versin, 30 yıl... 40 yıl... Emekli maaşı al. Buna ne Amerika bütçesi yeter ne de Japonya.
***
EMEKLİNİN SUÇU YOK
Hayır... Kesinlikle hayır... Bin kez hayır... Suçu/kusuru kimse emeklilerde aramasın. Kusur... Yanlışlık... Sakatlık... Sistemde.
Değişik dönemlerde, erken emekliliği, siyasi amaçlarla öne çeken hükümetlerde.
Türk siyaseti ve bürokrasisi... Böylesine önemli bir konuda, maalesef gereken sorumluluğu gösteremedi.
***
SON ÖRNEK... EYT
Aradan fazla zaman geçmedi... Daha dün gibi.
2023... Gazetelere manşet, televizyonlara birinci haber olan konu: "EYT... Emeklilikte Yaşa Takılanlar."
Milyonlarca insanın emekliliği gibi... Devletin... Bütçenin... Sosyal güvenlik sisteminin temelini ilgilendiren bir konu... Parti siyasetine/seçim sandığına kurban edilir mi
Cumhurbaşkanı Erdoğan, yıllarca EYT taleplerine karşı çıktı. Altın harflerle yazılacak bir söz söylemişti: "Siyasi hayatıma da mal olsa... Böyle bir düzenleme olmayacak."
Ama... Fakat... Lakin... Kariyerinde, Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğü gibi önemli bir görev bulunan... Bütçe imkânlarını, dünyadaki emeklilik sistemlerini çok iyi bilen... CHP Genel Başkanı

2