Kuruluşundan bu yana... 103 yıl içinde... O kadar çok siyasi parti doğumu yaptı ki.
Her doğumun hikâyesi ayrı... Her biri, diğerinden farklı.
Doğum var... Köksüz fidan gibi... Çamur tarlaya atılan tohum gibi... Tutmadı, meyve vermedi.
Doğum var... Verimli tarlaya dikilen köklü taze fidan gibi... Tutmaz olur mu hiç
Sahadayım... Halkın içindeyim... Nabız tutuyorum.
Gözlem:
103 yıllık çınar CHP için "Öldü, bitti... Dalları kırıldı... Çöktü" demek imkânsız... Ama ağır yaralı.
Yeni Parti... Doğar doğmaz dal budak verdi... Meclis aritmetiğinde de, kamuoyu aritmetiğinde de CHP'nin önünde.
Yarın ne olur derseniz:
Bekleyeceğiz, göreceğiz.

***

İLK DOĞUM... SERBEST FIRKA

Atatürk'ün isteğiyle kuruldu... Serbest Cumhuriyet Fırkası.
Ama... Yaklaşık üç ay açık kaldı.
Kuruluşu... 12 Ağustos 1930. Tabelasını indirdiği tarih... 17 Kasım 1930.
Rüzgâr gibi... Esti ve geçiverdi.

***

VE... MAKAS DEĞİŞİKLİĞİ

Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuat Köprülü, Refik Koraltan... Tek parti döneminin sona erişi... Çok partili demokrasiye geçiş... 1946.
Farkı bir siyaset çizgisi... Makas değişikliği.
1950... Sandıkta devrim... Demokrat Parti tek başına iktidar.
Köklü bir ağaçtı. Baltalandı... Ama yine canlandı.

***

BÜYÜK KOPUŞ

Lider İsmet İnönü... İkinci adam Genel Sekreter Bülent Ecevit.
Yeni bir program... Ortanın solu.

Tartışmalar... Kavgalar... Ve Prof. Turan Feyzioğlu'nun başını çektiği büyük kopuş... 1967.
52 milletvekili ve senatör, ana/baba ocağı CHP'den istifa ettiler. Ağır toplar... Deve dişi gibi isimler.

Ferit Melen... Orhan Öztrak... Emin Paksüt... Fehmi Alpaslan... Süreyya Koç... Turan Şahin... Coşkun Kırca... Nurettin Ardıçoğlu... Fethi Çelikbaş... İhsan Kabadayı... Vefa Tanır... Zeki İslam... Arif Ertunga... Hangi birini sayalım.
Yeni parti kuracaklar... İsim aradılar.

Kemalist Halk Partisi... Merkez Partisi... Milliyetçi Merkez Partisi... Milli Kuruluş Partisi... MilliHareket Partisi... Doğuş Partisi... Yükseliş Partisi... Hürriyet Partisi... Cumhuriyet Partisi... Milliyetçi Kardeşlik Partisi... Demokrat Türkiye Partisi... Memleket Partisi... Barış Partisi... Kuvvet Partisi.
Sonunda... Güven Partisi kararı alındı.
İstifa eden 52 parlamenterden 44'ü kurucu üye oldu. Ve... Güven Partisi doğdu.
Ama... Emekledi, emekledi... Bir türlü büyüyüp gelişemedi.

***

AYRILAN YOLLAR

Askeri muhtıra... 12 Mart 1971... İsmet İnönü ile Bülent Ecevit arasında görüş ayrılığı.
Ecevit... Genel Sekreterlik'ten istifa etti. Parti içinde büyük mücadele başladı.
Sonuç... Kurultay... İsmet İnönü, Genel Başkanlık'tan çekildi.
Yeni Genel Başkan Bülent Ecevit.

Ve... İstifalar başladı... Başı çeken isim Kemal Satır. Parti kurdular... Cumhuriyetçi Parti... 1972.
Emekledi... Ama yürüyemedi. Turhan Feyzioğlu'nun Güven Partisi ile birleştiler.
Parti tabelasına yeni isim yazıldı: