Anılar... Geçmişi anlatır ama geleceğin aynasıdır, anahtarıdır.
Anı yazmak... Ölümün elinden bir şeyler kurtarmaktır.
Mahmut Oltan Sungurlu... 90 yaşında... Uzun yıllar milletvekilliği yaptı... Anavatan Partisi... 1983-1999.

Beş kez Adalet Bakanlığı.
Milli Savunma Bakanlığı.
ANAP Teşkilat Başkanlığı.
Genel Başkan Yardımcılığı.
Masamda... Onun kitabı... 325 sayfa:
"BİR ÖMRÜN SİYASİ YOLCULUĞU"
Siyasetçiler için... Siyasete ilgi duyanlar için... Ders kitabı... Başucu kitabı.

***

KÜRTÇE YASAĞI NASIL KALKTI
Turgut Özal dönemi... Kürtçe yasağının kaldırılması tartışılıyor. Bunun için mevzuat değişikliği şart.
Oltan Sungurlu, dünyadaki uygulamaları araştırıyor.
ABD... İngiltere... İtalya... Portekiz... Almanya... Ve daha pek çok ülkede... Terörü... Bölücü faaliyetleri... Bunlara karşı alınan önlemleri... Yapılan kanunları... Uygulamaları inceliyor. Bu süreçte Özal'ın isteği... Dil serbestisi.

Oltan Sungurlu'nun anıları... Sayfa 266:
Dil serbestisine ordunun bakışı Özal'ın isteğiyle paralel değildi.
Ordu yöneticileri, 'İsteklerin arkası gelecek düşüncesindeyiz, bunu milli bütünlük açısından zararlı görüyoruz' diyerek, Kürt dilinin serbestleşmesini milli bütünlüğe tehdit olarak yorumlamışlardı.
Ancak Özal kararlı tutumunu, 'Kürtlere Türkiye'de devlet kurma özgürlüğü verilmiş olsa dahi, onların böyle bir niyet taşımadığını ve devlet kurmayacaklarını, dolayısıyla bu yeniliğin milli bütünlüğe zarar vermeyeceğini' belirterek sürdürmüştür.

***

BÜYÜK KONGRE
Anavatan Partisi Kongresi... Tartışmalar var... Ayrıntıya girmeyelim.
Semra Özal... Cumhurbaşkanı eşi... ANAP İstanbul İl Başkanı.

Kitap... Sayfa 145... Oltan Sungurlu diyor ki: "Semra Hanım tarafına meyil eden arkadaşlar milletvekili oldular... Bu kongrede her şey yerinden oynadı."

***

EVREN... ÖZAL'A NE DEDİ
Turgut Özal, parti kuracak... Ama... Asker/12 Eylül 1980 darbesini yapan komuta heyeti ne diyor Özal... Darbenin lideri... Devlet Başkanı... Kenan Evren'den randevu istiyor:
- Bana müsaade edecek misiniz

Kenan Paşa'nın yanıtı:
- Senin parti kurmana hayır diyemeyiz... Ama içine MSP'lileri, MHP'lileri alma.
Özal... Evren ile yaptığı konuşmayı şöyle yorumluyor... Ve anlatıyor:
- Yani... Solcuları da almayacağımı varsaydığı için... Bunları da alma demeye getirdi.

***

GÜÇLÜ LİDERDEN SONRA...
Turgut Özal, Cumhurbaşkanı seçilince... Çankaya'ya çıkmadan önce... Oltan Sungurlu'yu çağırır. Uzun bir görüşme.
"ABD ve Fransız anayasaları ile Türk anayasasının kıyaslanmasını" konuşurlar.
Belli ki... Daha göreve başlamadan... Özal'ın kafasında başkanlık... Yarı başkanlık var.
Nitekim... Daha sonra bu konuyu gündeme getirdi.
Neyse... Kitaba dönelim. Konu... Özal'dan sonra partinin başına kim geçmeli Kim başbakan olmalı Oltan Sungurlu, ne düşünüyor
Oltan Sungurlu'nun yanıtı:
Eğer siz müdahale ederseniz, sizin istediğiniz olur.
Siz müdahale etmezseniz, birisi kazanır.
Parti içinde sizin yüzde 25'iniz kadar güç sahibi biri olsa... 'Kral öldü, yaşasın yeni kral' diyerek, partiyi peşinden götürür...
Ama... Partiyi sürükleyecek kimse yok.

***

TÜRK SİYASETİNİN GERÇEĞİ
Güçlü... Karizmatik liderden sonra partinin başına geçenin işi zor.
Erken seçim... Mesut Yılmaz, Anavatan Partisi Genel Başkanı ve Başbakan. Oltan Sungurlu, o günleri anlatıyor:
- Mesut Yılmaz, seçim çalışmalarında