Andre Gide... Nobel edebiyat ödülü sahibi Fransız yazar... "Anı yazmak, ölümün elinden bir şey kurtarmaktır" diyor.
Almanya'da 16 yıl 16 gün Başbakanlık koltuğunda oturan Angela Merkel... Görev yaptığı dönemde, dünyanın en güçlü kadınlarından biriydi. Anılarını yazdı... "Özgürlük."

Kitap 669 sayfa... Kadim Yayınları.
Türkiye'den de söz ediliyor... 26 ayrı sayfada.
Merkel, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı anlatıyor:
- Aramızda uzlaşma olduğunda son derece nazik davranır, bana "Değerli dostum" diye hitap ederdi... Ancak görüş ayrılığı yaşadığımızda en küçük itirazı bile uzun ve bitmek tükenmek bilmeyen konuşmalarla karşılamayı ihmal etmezdi. (Sayfa 481.)

***

SİYASET VE LİDERLİK DERSLERİ

Siyasetçilerin... Özellikle de iz bırakmış devlet adamlarının anıları çok önemli.
Toplumsal hafıza için... Siyasi tarihe ışık tutacak kaynak.
Pek çok olayın perde arkası anlatılıyor.
Nikita Kuruşçev... Winston Churchill... Jacques Chirac... Henry Kissinger... Valery Giscard d'Estaing... Margaret Thatcher... Barack Hussein Obama... Anılarını yazan devlet adamlarından birkaçı. Anılar... Derslerle dolu.
Siyaset dersleri... Liderlik dersleri.
Angela Merkel'in anılarından alınacak ders... O kadar çok ki.

***

HATA... İTİRAF

Herkes hata yapabilir... Ama hatada ısrar etmemek gerekir.
Ve... Hatayı kabul etmek erdemdir. Angela Merkel... "Ben bir hata yaptım" diyor.
Dönem... Merkel'den önceki dönem... Başbakan Gerhard Schröder.
Merkel... Muhalefet lideri.
Yıl 2003... Schröder ile Merkel arasında... Dış politika konusunda... Bir görüş ayrılığı var.
Başbakan Schröder'in bir konuşması üzerine... Merkel, Washington Post Gazetesi'ne bir yazı yazıyor
Yazının başlığı: "Schröder tüm Almanlar adına konuşmuyor."
Ama sonra... Yaptığına pişman oluyor.
Pişmanlığını da itiraf ediyor... Sayfa 262:
Yaptığım şey doğru değildi.
Bir Alman siyasetçi ve muhalefet lideri olarak kendi hükümet Başkanımı yabancı bir ülkede doğrudan hedef almamalıydım.
Hükümet ile muhalefet arasındaki görüş ayrılıkları iç siyasetin konusu olmalıydı.
Bunlar yurt dışında dolaylı yollarla yürütülecek bir mücadeleye dönüştürülmemeliydi.

***

ÖZGÜRLÜK NEDİR

Angela Merkel kendisine soruyor... "Özgürlük benim için ne ifade ediyor"
Sorusuna yine kendisi yanıt veriyor... Uzun uzun.
Yanıttan birkaç satır başı:
Benim için özgürlük, kendi sınırlarımın nerede başladığını keşfetmek ve o sınırların sonuna kadar gidebilmektir.
Benim için özgürlük, öğrenmeyi hiç bırakmamak, yerimde saymak zorunda kalmayıp siyasetten ayrıldıktan sonra da yoluma devam edebilmektir.
Benim için özgürlük, hayatımda yeni bir sayfa açabilmektir.
Ve... Kitabın ortasından bir söz... Altın söz: "Özgürlük, gerektiğinde bırakmayı bilmeyi de, bırakabilmeyi de gerektirir."

***

"TANRI YARDIMCIM OLSUN"

Milletvekili... Seçilince yemin edecek. Cumhurbaşkanı... Elbette o da yemin edecek. Angela Merkel... Göreve başlarken yemin ediyor... Ve yeminin sonuna, "Tanrı yardımcım olsun" sözlerini ekliyor.
Anılarında... Bu konuya da giriyor... Açıklık getiriyor:
Yemin, bu dini ifadeye yer vermeden de edilebilirdi.
Ama bu sözler benim için önemliydi.
Tanrının varlığına inanıyorum.
Kusursuz olmadığımı ve hata yapabildiğimi biliyordum.
İnancım, bu bilinçle yaşamayı ve görevimi yerine getirmeyi benim için kolaylaştırdı.
Bana yalnızca belirli bir süre için emanet edilen iktidarı kullanırken, kendimi yüceltmeden, ama yapabileceklerimin sınırlı olduğunu gerekçe göstererek sorumluluktan kaçmadan, diğer insanlara karşı sorumluluk üstlenmemi sağladı.
Tanrı yardımcım olsun sözlerini kamuoyu önünde dile getirmiş olmak da özellikle zor kararlar alırken kendimi korunmuş ve kollanmış hissetmeme yardımcı oldu.

***

PAPAZIN KIZI

Kitabın önsözü... Angela Merkel, anılarında neleri anlatmak istediğini söylüyor:

Hayatının ilk 35 yılını Doğu Almanya'da geçirmiş bir kadın, nasıl oldu da Federal Almanya Cumhuriyeti'nin ulaşılabilecek en yüksek makamına geldi ve 16 yıl boyunca bu görevi yürüttü
Üstelik ne istifa etmek zorunda kaldı ne de görevdeyken seçim kaybetti.