Büyük Taarruz... Kahramanlık, özgürlük ve diriliş destanı... Ve Afyonkarahisar... Şuhut...Kocatepe... Zafer meşalesinin yakıldığı coğrafya... Cumhuriyet'in kazanıldığı topraklar.
25 Ağustos 1922... Cuma. Başkumandan Mustafa Kemal Paşa, Ankara'ya telgraf çekiyor.
"İcra Vekilleri Heyeti Başkanı Rauf (Orbay) Beyefendi'ye,
Garp Cephesi'ndeki ordularımız Ağustos'un yirmi altıncı günü düşmana taarruza başlayacaktır."

Gerisini şair söylesin... Yusuf Ziya Ortaç:
26 Ağustos, gece sabaha karşı,
Topların çelik ağzı çaldı bir hücum marşı.
Bu ölüm bestesinin içinde yandıdağlar,
Altüst oldu siperler, eridi demir ağlar."

***

Şuhut

Afyonkarahisar'ın ilçesi. Atatürk, Şuhut'ta... Taarruzun son planlamasını, hazırlıklarını yapıyor.
Cuma namazı... Tarihi Büyük Cami'de.
İmam Ali Agâh Efendi, cuma hutbesine elinde kılıçla çıkıyor... Fetih sembolü.
Dualar ediliyor: "Allah'ım... Türk ordusunu muzaffer eyle... Vatanımız düşman istilasından kurtulsun."
Sonra halk, "Kılıcınız keskin olsun... Allah'a emanet olun" diyerek... Komutanları uğurluyor.
Şuhut... Her yıl... 25/26 Ağustos'ta... Heyecanlı... Uykusuz... O günleri anıyor.

***

Kocatep

Atatürk'ün BüyükTaarruz'u sevk ve idare ettiği tepe... Rakım 1874 metre.
Şuhut'a... 14 kilometre uzaklıkta.

Komuta heyeti... Asker... Tepeye yürüyerek gidiyorlar. O yol... Bugün Zafer Yolu.
Binler... 10 binler... Her yıl 25-26 Ağustos gecesi... Zafer Yolu'nda yürüyor.

Ve... Kocatepe'de... Top atışlarının başladığı yerde... Atatürk heykelinin önünde... Yeni bir güne başlıyorlar. Kurtuluş Savaşı kahramanlarına... Şehitlere... Gazilere...Şükranla... Minnetle...Dualarla.

***

Kurtuluş Savaşı... 44 şehit

Ahmet oğlu Osman... Sakarya Meydan Muharebesi'nde şehit... 29 Ağustos 1921.
Mehmet oğlu Emin... Büyük Taarruz 'da şehit... 28 Ağustos 1922.
Yusuf oğlu Mehmet... Dumlupınar Muharebesi'nde şehit... 31 Ağustos 1922. Şuhut... İlçenin adındaki "u" harflerini çıkar... Yerine "e" ve "i" koy... Şehit... Şehit... Şehit.
Abdullah oğlu Ahmet... Mehmet oğlu Hasan... Köse oğlu Hacı... Ahmet oğlu Mustafa... Hangi birini sayalım. Kulak köyünden 7 şehit... Ali Sankaya... Cıbır Gümüş... Ali Şen... Halil Şen... Hasan Cenger... Memili Genç... Ömer Conger.

***

Şehitler diyarı

Şuhut... Düşman işgali görmemiş ama... O kadar çok şehit vermiş ki... Çanakkale'de... 98 şehit.
Irak... Galiçya... Girit... Ve Kafkas cephelerinde... 38 şehit.
Himmet oğlu Ali... Er... 1. Kolordu... 39. Alay... 1. Tabur... 1. Bölük... 17 Haziran 1915... Çanakkale'de şehit.
İbrahim oğlu Halil... Er... 15. Kolordu... 19. Fırka... 57. Alay... 1. Tabur... 1. Bölük... Galiçya'da, 19 yaşında iken şehit... 4 Temmuz 1916.
Mehmet oğlu Hasan... Çanakkale- Arıburnu'nda şehit.

Abdullah oğlu Halil İbrahim... Er... Irak cephesinde şehit... 28 Mayıs 1916.
Hasan oğlu Osman... Çanakkale- Seddülbahir'de şehit... 29 Nisan 1915.
İbrahim oğlu Hüseyin... Irak Cephesi, Kut'ül Amare'de şehit... 22 Ekim 1915.
Veli oğlu Hasan... Kafkas Cephesi, Dermek-Karatepe'de şehit... 25 Şubat 2015.
Kadıoğlu Ali oğlu Hasan... 16. Alay... 3. Tabur... 9. Bölük'te er... Çanakkale- Anafartalar'da şehit... 1 Haziran 2015.
Şuhut... Ve köyleri... Şehidi olmayan aile yok.

***

Milli Mücadele gazileri

Düğüne, bayrama gider gibi savaşa gidenler... Bu vatan için kurşun yiyenler... Kolunu, bacağını kaybedenler... O kadar fazla ki.
Şuhut merkezden... 86 Kurtuluş Savaşı gazisi.
Karadilli kasabası... 15 gazi. Ağzıkara köyü... 8 gazi. Akyuva köyü... 10 gazi.
Anayurt köyü... Arızlı köyü... Atlıhisar köyü... Aydın köyü... Bademliköyü... Diğer köyler... Balçıkhisar... Başören... Bozan... Çakırözü... İlyaslı... Güneytepe... Demirbel... Şehidi veya gazisi olmayan ev yok gibi.

***

Hasan Bakır

Şuhut... Efeköy'den... İki ağabeyiyle birlikte Çanakkale Savaşı'na katılır. Ağabeyleri şehit düşer.
Savaş sona erer... Hasan, köyüne döner. Anne... Gözyaşı döker:
- Üç gittiniz... Ama tek döndün.