Trump'ın U dönüşü: İstanbul yöntemi öne çıkıyor

ABD Dışişleri Bakanı Rubio açıkça söyledi. "Hedeflere ulaştık. Epik Öfke operasyonu sona erdi. " Gözden kaçan, büyük bir açıklamadır. ABD/İsrail-İran savaşının sona erdiği ağızdan kaçmıştır. Rubio devam cümlesinde şunu dedi: "Şimdi Özgürlük Operasyonu'nu başlattık. Hürmüz'de bir geçit açmak için birşey yapmak zorundayız." İşaret ettiği şey ABD Başkanı Trump'ın Hürmüz'deki yeni hamlesiydi. Trump; Hürmüz'de İran'ın nefes borusunu tutarken, Tahran blokajını kırmaya çalışacaktı. Ancak Rubio'nun açıklamasındanABD Dışişleri Bakanı Rubio açıkça söyledi. "Hedeflere ulaştık. Epik Öfke operasyonu sona erdi." Gözden kaçan, büyük bir açıklamadır. ABD/İsrail-İran savaşının sona erdiği ağızdan kaçmıştır. Rubio devam cümlesinde şunu dedi: "Şimdi Özgürlük Operasyonu'nu başlattık. Hürmüz'de bir geçit açmak için birşey yapmak zorundayız." İşaret ettiği şey ABD Başkanı Trump'ın Hürmüz'deki yeni hamlesiydi. Trump; Hürmüz'de İran'ın nefes borusunu tutarken, Tahran blokajını kırmaya çalışacaktı. Ancak Rubio'nun açıklamasından sadece üç saat sonra, ABD Başkanı bu operasyonu da askıya aldığını duyurdu. Keskin bir U dönüşüdür. Arka planında ne var "İstanbul yöntemi öne çıkıyor" ne demek Bu soruların yanıtlarına odaklanacağım.Savaşı en başından bu yana dikkatle izliyorum. Açık kaynak bilgilerle arkaplan konuşmaları üzerinden bir analize ulaşmaya çalışıyorum. Gelinen noktada gelişmeler iki ana hat üzerinden yürüyor. Bir yanda masa var... Yani diplomasi çalışıyor. Diğer yanda saha var. ABD, çatışma unsurunu masadaki varlığını güçlendirmek için faal tutuyor. Süreç dinamik. Sarkaç; masayla askeri gerilim arasında gidip geliyor.HAVADA İSRAİL MANEVRASI GÖZDEN KAÇMADIBir önceki yazıda "Masadan gelen bilgiler pek de iç açıcı değil" demiştim (5 Mayıs). Bunun sebebi ABD'nin, İran'ı zorla masaya oturtacak bir hamle hazırlığında olmasıydı. Trump'ın üzerinde zaman baskısı var. Seçimler yaklaşırken Amerikalı seçmenin cebini doğrudan etkileyen gerilimi olabildiğince çabuk -Hatta Çin ziyaretinden önce- bitirmek istiyor (Benzer bir baskı İran'da da var. Hürmüz blokajı nedeniyle petrol ihraç edemeyen İran'ın depoları dolmak üzere.) Bu yüzden "Özgürlük Operasyonunu" duyurdu. Kamuoyuna yansımayan bir bilgi de şuydu: İsrail, onlarca uçakla, bazı bölge ülkelerinin hava sahasında manevralara başlamıştı. Bu manevraların bir benzerini, İran'a yapılan geniş çaplı askeri saldırılar öncesinde de görmüştük.VELİAHT PRENS'TEN ÜLTİMATOM, BÖLGE ÜLKELERİNDEN UYARIBunu başarabilseydi, İran'ın alanını olabildiğince daraltmış olacaktı. Ancak Trump, kısa bir süre sonra bu adımından vazgeçti (Trump'ın caydırıcılığı giderek zayıflıyor). NBC'nin dikkat çekici haberi, bu U dönüşünün başlıca sebebini ortaya koyuyor. Buna göre Trump, Körfez'i bilgilendirmemiş. S. Arabistan, ABD'ye "Üslerimi kullanamazsın, hava sahamda uçamazsın" demiş. Trump'ın, Veliaht Prens Selman'la konuşması da sorunu çözmemiş. Krizi çözmek için uğraşan bölge ülkelerinin ABD'ye "Bu karar krizi kontrolden çıkarabilir" mesajı ilettiği de belirtiliyor.MÜZA-KERELER NEREDE KALMIŞTITekrar masaya döndüysek taraflar arasında nelerin konuşulacağına yeniden eğilebiliriz. Müzakerelerin kaldığı yeri ilk bu köşede okumuştunuz (Bakınız, ABD-İran anlaşma taslağından sızan detaylar, 21 Nisan). Kısaca özetleyeyim: Bir. Nükleer meselelerde mutabakat neredeyse yüzde 80 tamamdı. İki. İran'ın elindeki yüzde 60 zenginleştirilmiş 460 kg'lık uranyum uranyumun üçüncü bir ülkeye gönderilmesinde anlaşılmıştı. Üç. İran'ın zenginleştirmeye yeniden ne zaman başlayacağı konusunda ABD 20 yıl, İran 5 yıl önerisinde bulunuyordu. Tahran'ın şunu söylediği de biliniyordu: "Nükleer tesislerimiz zarar gördü. Muhtemelen bugün istesek bile 10 yıldan önce zenginleştirme faaliyetine başlayamayız." Bu yüzden Tahran, "