Son dönemde popülerleşen 'ölü internet' teorisini duymuş olabilirsiniz. İnterneti gizli güçlerin ve yapay zekâların yönettiğini öne süren fantastik bir teoriydi. Şimdilerde bu konu teknoloji çevrelerinde gerçek anlamda tartışılıyor. Bazıları internetin oligarşik bir yapı tarafından ele geçirildiğini ve birkaç şirket tarafından yönetildiğini iddia ediyor.

İnternet nostaljisi yapmaya bu kadar çabuk sıra geleceğini düşünmezdim. 30 yıl kadar önce evimize internet bağlandığında, şimdilerde efsane olan 90'lar yaşantısının içine yepyeni bir dünya açılmıştı. Faks modemin kulak tırmalayan unutulmaz melodisini heyecanla bekler, hiç düşmeden bağlansın diye dua ederdik. Bilgisayar bölümü öğrencileri olarak PC laboratuvarına sınırsız girebilmemiz okulun en havalı ayrıcalıklarından biriydi. Uzak ülkelerdeki arkadaşlarımla Hotmail'den yazışmak baş döndürücü bir yenilikti. Kimsenin yüzünü görmeden mIRC'ta tanışıp derin muhabbetlere dalıyor, GeoCities'de sevdiğimiz müzik grupları ve hobilerimiz için kişisel sayfalarımızı yapıyorduk. Ve İstiklal Caddesi'nde ağaçlar vardı...

İlk yıllarında sayfadan sayfaya sıçradığımız renkli bir kitap gibi olan internet, Web 2.0'ın gelişiyle canlandı, animasyonlar ve kullanıcı etkileşimleri başladı. 2000'lerin sonunda Facebook ve YouTube sahneye çıktı, akıllı telefonlar interneti avcumuza getirdi. 2010'daysa Instagram'la yeni dönem başladı. İlk yıllardaki o büyük bilgi deposu olan internet artık bizim, hepimizin olmaktan çıkıp bir avuç platformun yönettiği, insanların özgün zevklerinden çok önlerine sunulana ilgi duymaya başladığı ve yapaylığın beğenildiği bir alana dönüşecekti. Yeniliğe ve keşfetmeye adanmış, özgürlükçü 'internet ruhu'ysa sanki uçup gitmişti.

Son dönemde popülerleşen 'ölü internet' teorisini duymuş olabilirsiniz. Aslında ilk olarak 2019'da forumlarda ortaya atılan bir komplo teorisiydi. İnterneti gizli güçlerin ve yapay zekâların (YZ) yönettiğini öne süren fantastik bir teoriydi. Şimdilerdeyse teknoloji çevrelerinde gerçek anlamda tartışılan bir fenomene dönüşmeye başladı. Ölü internet teorisinin temel iddiasıysa insan kullanıcıların yerine ajan ve bot trafiğinin artması. Sosyal medya platformlarında yorum yazan, beğenen ve paylaşım yapan hesapların çok büyük kısmının gerçek insanlara değil, kitleleri manipüle etmek veya reklam geliri elde etmek için tasarlanmış botlara ait olduğu teorisi artık sektörün de kabul etmeye başladığı bir gerçek.

Binlerce boş içerik

OpenAI'ın CEO'su Sam Altman 2025'te X hesabında yaptığı bir açıklamada, sosyal medyada devasa oranlarda yapay zekâ hesabı olduğunu ve bunları gerçeğinden ayırt etmenin iyice zorlaştığını doğrulamıştı. Üretken YZ'lerin etrafa saçtığı çöp içeriklereyse 'AI Slop' deniyor. Bütün görseller birbirine benziyor, arama motorlarını tavlamak için blog'lar ve haber portalları sıradan ve kalitesiz makalelerle dolup taşıyor.

İçerik üreticileri de sırf tıklanma ve reklam geliri için her dakika YZ marifetiyle binlerce boş içerik üretiyor. Slop meselesi o kadar gerçek ki, YouTube'da ve sosyal medyada bununla nasıl para kazanılacağını gösteren, eğitim satan onlarca influencer'la karşılaşabilirsiniz.

Ölü internet teorisinin diğer iddiasıysa sosyal medyada hepimizin içine sıkıştığı algoritmik kapanların arasında kendi kendine konuşan, botların botlarla etkileşime girdiği devasa bir yapay ekosistem. Güncel istatistiklere bakılırsa bu iddia da fazlasıyla gerçek: Siber güvenlik şirketleri olan Cloudflare ve Thales/Imperva'nın 2026 raporlarına göre sunuculardan geçen trafiğin yüzde 55'i YZ ajanları ve botlardan kaynaklı. Yani botlar internetteki çoğunluğu resmen ele geçirmiş durumda.