Medyaya yansıyan haberlere göre, Ankara Adliyesinde görev yaparken Ocak 2025'te hayatını kaybeden bir zabıt katibinin, ölümünden kısa süre önce kaleme aldığı "İhbar Mektubudur" başlıklı iki sayfalık suç ihbarı, yargı teşkilatına yönelik son derece ciddi iddiaları gündeme taşıdı.
Medya çevrelerinde şok etkisi oluşturan mektupta, yaklaşık 20 milyon dolarlık bir alacak ve arsa anlaşmazlığı üzerinden, aralarında savcı, hâkim, başsavcı vekili, icra müdürü, avukat ve polislerin bulunduğu kişilerin rüşvet, sahtecilik, tehdit ve yargı kararlarına müdahale gibi usulsüzlüklere karıştıkları öne sürülüyor.
Mektupta, savcıya iki taksitte toplam 1 milyon dolar, bir hakime 100 bin dolar rüşvet verildiği; ayrıca bir polis görevlisine 100 bin dolar ve başka kişilere 4 kilogram altın teslim edildiği iddia ediliyor. Bu bağlamda, bir kişinin hukuka aykırı biçimde tutuklatıldığı ve yargı süreçlerinin çıkar ilişkileri doğrultusunda yönlendirildiği de belirtiliyor.
İhbarın ilgili kurumlara ulaştırılmasının ardından Hakimler ve Savcılar Kurulunun (HSK) adı geçen savcı hakkında soruşturma başlattığı ifade edildi. Henüz yargı kararıyla kesin hükme bağlanmamış olmakla birlikte bu iddialar, yargı sisteminin güvenilirliği, denetimi ve hesap verebilirliği açısından ciddi soru işaretleri doğuruyor.
Olayda en dikkat çekici taraf, yalnızca iddia edilen rüşvet miktarları değil; tutuklama, yargılama, bilirkişi ve icra süreçlerinin farklı kademelerindeki kamu görevlilerinin bir yolsuzluk ve rüşvet tezgahı oluşturarak birlikte hareket ettikleri yönündeki suçlamalar...
Tabiatıyla burada dile getirilenler, herhangi bir kamu kurumundaki sıradan bir usulsüzlük olayı gibi değildir. Adaleti sağlamak, hukuku korumak, suçla mücadele etmek ve vatandaşın haklarını güvence altına almakla görevli kişilerin; bizzat hukuku ve kuralları çiğnemesi ve kanunun kendilerine tanıdığı yetkileri yüz kızartıcı şekilde kişisel çıkarları için kullanmaları söz konusudur.
Bunlar son derece vahim, vatandaşın devlete ve adalet mekanizmasına olan güvenini temelden sarsabilecek; güvenlik ve yargı sisteminin yapısı, işleyişi ve denetim süreçleri hakkında ciddi soru işaretleri doğuran iddialardır. Doğrulanmaları, hukuk devleti adına utanç vericidir ve ister istemez geleceğe ilişkin derin endişelere kapılmamıza neden olacaktır.
Şu anda konu soruşturma aşamasında...
Elbette herkes, suçluluğu hukuken sabit oluncaya kadar masum kabul edilir. Hiç kimse yalnızca bir ihbar, mektup veya medya haberi üzerinden suçlu ilan edilemez. Hukukun temel ilkelerinden olan "masumiyet karinesinin," özellikle böyle durumlarda titizlikle korunması gerektiği açıktır.
Ancak bir kişinin suçluluğunun yargı kararıyla kesinleşmesi ile "yargı sisteminin güvenilirliğinin" ve "vatandaşın adalete duyduğu güvenin korunması" birbirinden farklı meselelerdir. Birincisi ceza hukukunun ve yargılamanın konusu iken ikincisi, aynı zamanda devletin kurumsal sorumluluğunu, denetim mekanizmalarının ve kamu yönetiminin etkili işleyişini ilgilendirir.
Son zamanlarda yargı ve güvenlik camiasında rüşvet, yolsuzluk, nüfuz kullanımı ve görevin kötüye kullanılmasıyla ilgili medyaya ve kamuoyuna yansıyan iddia ve söylemlerin giderek yoğunlaşması; bunların tamamı hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı bulunmasa bile, yargı sisteminin güvenilirliğini ve vatandaşın devlete olan güvenini ciddi biçimde zedelediği gerçeğiyle karşı karşıya olduğumuzu ortaya koyuyor.
Çünkü toplumun adalete duyduğu güven, yalnızca suç işleyenlerin cezalandırılmasıyla değil; aynı zamanda adalet mekanizmasının dürüst, tarafsız ve her türlü çıkar ilişkisinden uzak işlediğine ilişkin güçlü bir toplumsal kanaatin var olmasıyla sağlanabilir.
Emniyet mensubunun, hakim ve savcının rüşvet aldığı bir yerde adalet bitmiştir. Çünkü böyle bir durumda yalnızca bir kararın veya uygulamanın doğruluğu değil, adaletin tarafsızlığına ve hukuk önünde eşitlik ilkesine duyulan inanç da ortadan kalkar.
Güvenlik ve yargıdaki rüşvetin, yalnızca tesadüfen ortaya çıkan veya basına yansıyan birkaç olayla sınırlı olduğunu düşünmek doğru değildir. Hatta diyebiliriz ki, medyaya yansıyan ve soruşturma konusu edilenler; üstü kapalı gerçekleşen tüm rüşvet ve yolsuzluk olaylarının, belki "devede tüy mesabesinde" olabilecek kadar cüzi bir kısmıdır.
Resmi ihbar ve kayıtlara intikal etmeyen ama sosyal ortamda konuşulanlara ve iletişim mecrasına yansıyan paylaşımlara baktığımızda; bu olayların güvenlik ve yargıda sanıldığından çok çok daha fazla olduğuna ve ne yazık ki çürümenin tüm yapıya sirayet ettiğine dair güçlü veriler ve emareler mevcuttur.
Bu konuda güvenlikte ve yargıdaki soruşturmaların ve yargılama süreçlerinin güvenilirliği, sadece suçluların cezalandırılmasına bırakılamayacak kadar önemli bir meseledir. Çünkü ceza yargılamasının sonuçlanması yıllar alabilir; oysa toplumun adalete duyduğu güven çok daha kısa sürede ve bazen telafisi son derece güç biçimde sarsılabilir.
Nitekim uygulamada, bu suçlardan haklarında soruşturma açılanların uzun süren yargılamalar sonucunda kesin deliller bulunamaması sebebiyle beraat ettiklerini ve hiç bir şey olmamış gibi veya basit bir "yer değiştirme" cezasıyla görevlerine devam ettiklerini görüyoruz.
Eğer, mesleğin şeref ve nüfuzu ile kişisel onur ve saygınlığı zedeleyecek ağırlıkta davranışlar tespit edilmişse; böyle bir kişiye yer değiştirme cezası verilmesinin hiç bir anlamı yoktur.
İşte ülkemizde yaşanan sorun budur.
Bu alanlardaki personelin, uzun süren ceza davasından beraat etmiş olmaları; mesleğin onuru, güven ilkesinin korunma hassasiyeti ve disiplin gerekleri yönünden mesleklerini sürdürmelerinin mümkün olmadığı gerçeğini değiştirmez.