Birinci Dünya Savaşı'nda açlar Londra'ya doğru yürüyüşe geçince hükümet tedbir olarak Hyde Park'taki serbest kürsülerin sayısını çoğaltmış...
Öfkeli kitleleri sakinleştirmenin çaresini, onlara daha çok ifade özgürlüğü sağlamakta görmüş.
"Susturmak değil daha çok konuşturmak... Özgürlüğü çoğaltmak... Toplumun öfkesini dindirmenin başlıca yolu budur" diye düşünmüşler.
Sevgili Melih Aşık'ın Milliyet'teki köşesinde dile getirdiği bu gerçeğe, yaşayarak tanıklık ettim.
Yıl 1970...
TRT'nin ilk kuşak televizyon yönetmen ve yapımcıları olarak beş arkadaş Londra'daki BBC stüdyolarında kurstayız. (Selim Esen, Neslihan Gece, Mehtap Uyguner ve Işık Selen.)
Başka milletlerden yaklaşık 30 meslektaş da aynı kursa katılıyor.
Bir pazar günü, Londra'nın tarihi ve turistik yerlerini gezerken yolumuz ünlü Hyde Park'a ve oradaki "Speakers' Corner"a düştü.
Siyahi biri, "Serbest Kürsü"ye çıkmış, avazı çıktığı kadar bağırıyor, kraliyet ailesi, başbakan, bakanlar ve İngiliz toplumuna hakaretler yağdırıyordu!..
Sıra kendisini gülerek, yer yer alkışlayarak dinleyenlere hakaret etmeye gelince, bizi gezdiren İngiliz'e sordum:
"Buna dur diyecek bir görevli yok mu Baksanıza herkese küfür ediyor!.."
Adam güldü ve hafızama adeta mıh gibi yerleşen şu yorumda bulundu:
"Hayır yok! Eğer bu adam burada tüm sıkıntısını dile getirip rahatlamazsa gider, bir yerde suç işler. Zaten biraz sonra başka biri çıkıp onunkilerin tam tersini söyler. Dinleyenler de böylece kimin doğru konuştuğuna karar verirler. Ayrıca adı üstünde burası 'Serbest Kürsü"... Eğer dışarıdan müdahale gelirse, özelliğini yitirir ve bir daha da kimse konuşmaz. Zehir saçan söylemlerin panzehiri, yine özgürce yapılan konuşmalardır..."
Aradan 55 yıl geçtikten sonra Türkiye'de yaşananlara bakıyorum da "Acaba Hyde Park'ta konuşanlarla aynı dünyada mı yaşıyoruz" diye düşünmeden edemiyorum.
Yok şunu söyledin, gel bakalım polis nezaretinde adliyeye...

137