İstanbul, Melen Barajı'nın bitirilmemiş olmasından dolayı ciddi bir su güvenliği riski ile karşı karşıya. Baraj gövdesinde oluşan çatlaklar, İstanbul'un su güvenliğini, uzun süre tehdit edebilecek yeni bir boyuta taşımış durumda.Çünkü Melen Projesi'nin Melen Barajı'ndan başka su kaynağı yok.Birinci aşamanın geçici su kaynağı olan Melen regülatöründen gelen su, bu aşamada alınması öngörülen miktarı bile karşılayamamakta. Oysa konu, şansa bırakılamayacak kadar ciddi boyutta.
İstanbul'un su sorununun temelinde yatan gerçek neden,var gibi gösterilen 4 aşamalı Melen Projesi'nin birinci aşamadan sonraki 3 aşamasının yokluğudur.Melen projesi DSİ ve İSKİ master planlarının gösterdiği yolda ilerleyememiştir. Projenin çok geriden gitmesinin başlıca nedenlerine gelirsek:
1 -Birinci aşama 3 yılda bitirilmesi gerekirken, 13 yılda bitirilebildi.Yüklenicilerle yapılan sözleşmelere göre, birinci aşama ünitelerinin 2004 yılında bitmiş olması gerekiyordu; ancak 2013 yılında bitebildi.
2 -İkinci aşama yapısı olan Melen Barajı çok geç ihale edildi.Bu da yetmiyormuş gibi yapılan yanlışlar nedeniyle de hâlâ bitmedi, ne zaman biteceği de belli değil. Sonuçta artan nüfus ve kurak periyoda hazırlık olarak,İstanbul için yeterli su biriktirme kapasitesi oluşturulamadı...
Oysa master planlara göre Melen Projesi'nin ikinci aşamasının ve Melen Barajı'nın işletmeye hazır olma tarihi 2005 yılı idi. (Melen Sistemi Fizibilite Etüdü İnceleme Raporu, DSİ Ocak 1997) Barajın işletmeye alınabilmesi, neredeyse şimdiden 20 yıl gecikti.
İstanbul'un su sorununa çare olacağı düşünülen Melen Barajı senelerdir bir türlü bitmiyor. Bitip bitmeyeceği veya ne zaman biteceği de belli değil.
1 - Planlamaya göre en geç 2004 yılında ihale edilmesi gereken Melen Barajı, 8 yıllık gecikme ile 2012 yılında ihale edildi.
2- Yapılan proje değişikliğinedeniyle, Melen Barajı'nda beton gövdede çatlaklar oluştu ve gövde, su tutamayan, hiçbir işe yaramayan bir baraj haline dönüştü.
Melen Barajı'nın gövdesi, zemin şartlarına en uygun tip olan "kil çekirdekli kaya dolgu" olarak projelendirilmiş iken, yeterince teknik inceleme yapılmadan, ikaz ve itirazlar dikkate alınmadan değiştirildi ve bu zemin yapısının taşıyamayacağı tip olan "Silindirle Sıkıştırılmış Beton" (SSB) gövde tipine dönüştürüldü. Gövde inşaatı tamamlandığında, derzlerde açılmalar ve gövdede çatlaklar oluştu.
Bu deformasyonlar, zeminin taşıma gücünün bu ağırlıktaki baraj gövdesini taşıyamamasından kaynaklanıyor. Uzmanlara göre baraj gövdesindeki proje değişikliği kesinlikle yanlıştı. Bu yanlış değişiklik dönemin Orman ve Su İşleri Bakanı Veysel Eroğlu'na bağlı DSİ tarafından uygulamaya konularak, İstanbul susuzluk tehlikesiyle yüz yüze bırakıldı.
DSİ Melen Barajı Güçlendirilmesi İhalesini, 28 Şubat 2020 tarihinde yaptı.
1 Haziran'dan itibaren 3 yıllık sözleşme imzalandı. Güçlendirme adı altında çıkılan onarım ihalesinde yapılması gereken iyileştirme işlerinde hiçbir ilerleme sağlanamadan, 8 Temmuz 2022 tarihinde tasfiye kararı alındı.
Tasfiye işlemlerinden sonra DSİ, 11 Ocak 2023 tarihinde yol göstermesine gereksinim duyulan "Melen Barajı Revize Rehabilitasyon Proje Yapımı" adlı danışmanlık hizmeti işi için açtığı ihale ile yeterli tecrübeye sahip adayları, teklif vermek üzere ön yeterlik başvurusuna davet etti. Bu işi alacak olan yükleniciye 'danışman' denildi.
Başvuruların ardından değerlendirmesini tamamlayan DSİ, yeterliği tespit edilen adayları da 17 Mart 2023 tarihinde teklif vermeye davet etti. Buna göre işin ihaleyi alan yüklenici tarafından 488 günde tamamlanması öngörüldü. DSİ ile yüklenici arasında 5 Haziran 2023 tarihinde sözleşme imzalandı.

113