Değerli okurum Turgut Karabekir, Amerika Birleşik Devletleri'nde 50 yılı aşkın bir süreyle üst düzey mimar olarak çalışmış, son derece deneyimli bir uzman. Sayın Karabekir, Bolu Kartalkaya'daki otel yangını faciasından sonra gazete köşelerinde yazıp, televizyonlarda uzman (!) olarak konuşanların bilgi eksikliklerini hayret ve üzüntüyle dinlediğini belirterek benimle birikimlerini paylaştı.
"Tanığı olduğumuz bu derin bilgisizlik, umursamazlık ve olanı kabullenmek, sonra da sanki hiç suçumuz yokmuş gibi sadece şikâyetle yetinmek, beni vicdanen ve bedenen yaralıyor" diyen okurum, çok çarpıcı bilgiler verdi.
Eksik bilginin yanlış bilgiden çok farklı olmadığını düşünerek böylesine faciaların bir daha yaşanmaması için o bilgileri maddeler halinde paylaşıyorum.
Hâlen ülkemizde kullanılmakta olan yangından korunma uygulaması yetersiz olduğu için ABD'de 70 yıl kadar önce terk edilmiştir. Dolayısıyla bu uygulama ÖLÜMCÜLDÜR.
Çok katlı konut, otel ve ofislerde uygulanması gereken kurallara gelince:
1- Katlar arasında açık merdiven yapılamaz.
2- Binanın her yerinde su püskürtme (sprinkler) sisteminin olması zorunludur.
3- Duman ve sıcaklığa karşı alarm veren elektronik sistemin tüm yapıda ar olması şarttır.
4- Yangın merdivenleri arasındaki uzaklık en fazla 60 metre olmalıdır.
5- Her daire veya otel odasının koridora açılan kapısından en fazla 30 metre uzaktaki, birbirinden ayrı konumlanmış iki merdivene erişilebilmelidir.
6- Merdivenlerin bulunduğu koridor, duman ve sıcaklık olduğunda otomatik olarak kapanan, 2 saat süreyle yangına dayanıklı kapılarla ayrılmış olmalıdır.
7- Asansör boşluğu dumanı ve yangını bir kattan diğer kata taşıyabileceğinden, asansör holü, koridorlardan aynı özelliğe sahip kapılarla ayrılmalıdır.
8- Koridorlarda yangın merdivenlerinin yerini gösterdiği gibi kaçanlara gereken ışığı sağlayan ve emin mahallere erişimi sağlayan "çıkış" ların üzerinde, pil destekli, şarj edilebilir lambalar bulunmalıdır Yerine göre; "yangın merdiveni", "giriş", "çıkış" işaretleri ve kapıları açık bırakmama talimatları, ışıklı yazılarla belirlenmelidir.
9- Merdiven boşlukları pil destekli lambalarla aydınlatılmalı ve çıkış yönü belirtilmelidir.
10- Yangın merdivenleri yangından etkilenmeyecek emniyetli dış mahallere açılmalıdır.
11- Yangın çıkışları ve merdiven basamakları en az 120 santim genişliğinde olmalıdır.
12- Kapılar en az 2 saat süreyle yanmayan ve dumanı geçirmeyen özellikte yapılmalıdır.
13-Merdiven kapılarında kapı tokmağı kullanılamaz. Koridor tarafında yaklaşık 80 santim uzunluğunda, itince kapının açılmasını sağlayan aparat bulunur.
14- Kapı, üst tarafında hemen kapanmasını sağlayan hidrolik kapayıcı ile donanımlı olmalı ve her zaman kapalı durmalıdır.
15- Bu aparatlar otellerde oda kapılarında, toplantı-yemek salonlarında ve mutfaklarda, her türlü koridora açılan mahalleri ayırmak için var olmalıdır. Bundan amaç zehirleyici ve boğucu dumanların yayılmasını önlemektir.
16- Apartman dairelerindeki kapılarda da otomatik kapanan aparat bulunmalıdır.
17- Merdiven içine hiçbir eşya konulamaz.
18- Döner merdivenler ancak yasa ile kısıtlılık getirilen özel koşullara uyulduğunda kullanılabilir.
19- Bina dışında açık yangın merdivenleri kar ve don olabilecek yerlerde yapılamaz.
20- Açık yangın merdivenlerinde giriş ve çıkış kapıları kilitli olmamalıdır.
21- Merdiven boşluklarının en üstünde merkezden kontrollü havalandırma ızgarası bulunmalıdır.
22- Merdiven sahanlık ve basamakları her yerde ıslaklık olsa bile insanların kaymayacağı malzemeyle yapılmalıdır.
23- Kapalı merdivenlerin en az 20 santim kalınlığında betonarme duvarlarla çevrilmiş, yangından zarar göremeyecek şekilde inşa edilmiş olması en arzu edilen şekildir. Böylece depremlerde bile emniyetli yer olmayı sağlarlar.
24- Yangına karşı korumalı olması gereken her mahalde kullanılacak malzemeler zehirli gaz çıkarmayan, aleve karşı dayanıklı ve bu amaçla üretilen özellikte olmalıdır.
25- Merdivenlerin, koridorların ve asansörlerin çalışmasını kontrol edebilecek bir pano, çıkış katında itfaiye personelinin kullanımına hazır olarak bulunmalıdır.
26- Yangınlar çoğunlukla koridorlarda çıkmaz. Bu nedenle koridorlar 24 saat kesintisiz çalışan sistemle, dışarıdan alınan hava basıncının altında tutulur. Bu uygulamayla yangının ve dumanın koridorlara çıkmaması, merdivenlere girmemesi sağlanır.

92