Bütün dünyada içerikleriyle tartışma yaratan TikTok, eleştiriler karşısında yeni adımlar atmaya başladı. Kullanıcıları üzerinden milyarlarca dolar kazanan teknoloji devleri, moderasyon için yatırım yapmadıkları gibi; gelirleri, kullanıcı sayıları, topladıkları veriler konusunda şeffaf değiller

Kullanıldığı ülkelerde kullanıcı verilerinden ve reklamlardan her yıl milyarlarca dolar kazanan teknoloji şirketleri iş moderasyona gelince yatırım yapmaktan kaçınıyor. Avrupa Birliği dışında ciddi önlemler almıyor. Oysa hem yapay zeka teknolojisi hem insan yatırımı yapan kurumlar istenildiğinde düzenlemeler yapılabildiğini gösteriyor. Ancak şeffaflık açısından bakıldığında tüm platformlar sınıfta kalıyor. Kazançlarını bilmiyoruz, işlenen verilerle ilgili örnekleri görmüyoruz. En basit istatistikleri bulmakta zorlanıyoruz. TikTok'un Dublin'deki Şeffaflık ve Hesap Verilebilirlik Merkezi güvenlik ve gizliliği artırmak için çalışıyor. Türkiye'de 31 milyon kullanıcıya sahip TikTok'ta anlık moderasyonu insan ve yapay zeka iş birliğiyle yapılıyor. TikTok'un istatistikleriyle ilgili ülke bilgilerine şirketten değil, açık istatistiklerden öğrendik. Ancak yeterli olmasa bile TikTok moderasyon konusunda çaba gösterdiğini anlatıyor. Ancak benzer durum Meta'nın sahip olduğu platformlar Instagram ve Facebook için geçerli değil. ABD kendi şirketleri dünyadan verileri toplarken sosyal medya özgürlüğü üzerinden kampanya yürütüyor, ancak kontrol edemediği bir şirket yani Çinli TikTok verileri toplayınca kapatma tehditleri savuruyor, veri merkezini ABD'de yapmasını hatta kontrolün kendi şirketlerinde olmasını istiyor. Benzer durum Avrupa Birliği için de geçerli.
META'NIN SABIKASI KABARIK
Yaklaşık 3 yıl önce Facebook adını Meta olarak değiştirdikten hemen sonra Lizbon'da düzenlenen WebSummit etkinliğinde Facebook'ta çalışan eski bir veri bilimcisi ve ürün yöneticisi Francis Haugen açılış konuşmasında sahne almıştı. Çalıştığı şirketin etik olmayan davranışlarını ihbar eden Haugen, özellikle sosyal medyanın çocuklar üzerindeki zararları ve toplumsal kutuplaşmayı artırma konularında Facebook'u sert bir şekilde eleştirdi. Haugen, Facebook ve Instagram'ın özellikle gençler, özellikle de ergen kızlar üzerinde olumsuz etkileri olduğuna dair şirketin kendi araştırmalarına rağmen yeterli önlem almadığını iddia etmişti. Şirketin, bu platformların depresyon, kaygı ve beden imajı sorunlarını kötüleştirdiğine dair iç raporları olmasına rağmen, bu sorunları düzeltmek için adımlar atmadığını öne sürdü. Instagram'ın, genç kullanıcılar üzerinde özellikle zararlı olduğu, çünkü platformun "görsellik" üzerine kurulu olması ve sürekli kıyaslama kültürü yaratması, özgüven sorunlarına neden olabileceğini belirtti.
KUTUPLAŞMAYA NEDEN OLUYOR
Haugen, Facebook'un algoritmalarının insanları kutuplaşmaya yönelttiğini ve şiddet içeren içeriklerin daha fazla etkileşim aldığını, bu yüzden bu tür içeriklerin platformda daha fazla yaygınlaştığını savunuyordu. Şirketin, kullanıcı etkileşimlerini artırmak için nefret söylemi ve yanıltıcı içeriklere göz yumduğunu iddia etti. Haugen, Facebook'un bu zararları bilmesine rağmen kârını koruma amacıyla harekete geçmediğini ve toplumu bölücü içeriklerin yayılmasına olanak tanıyan algoritmalarını değiştirmediğini iddia etti. Şirketin kullanıcı sayısı ve etkileşimleri artırmak amacıyla nefret söylemi ve yanlış bilginin yayılmasını durdurma konusundaki sorumluluklarını yeterince yerine getirmediğini savundu. Bu suçlamalar, ABD Kongresi'nde geniş çapta tartışılmış ve sosyal medya platformlarının daha sıkı düzenlemelerle denetlenmesi gerektiği yönünde baskılara yol açtı. Moderasyonun önemi bir kez daha ortaya çıktı.
Social Shepherd verilerine göre Nisan 2024 itiibarıyla TikTok, 1.5 milyardan fazla aylık aktif kullanıcıya sahip. Türkiye'de, TikTok'un 31 milyon civarında kullanıcısı bulunduğu tahmin ediliyor. Küresel olarak TikTok, özellikle gençler arasında popüler. Kullanıcıların yüzde 31.9'u, 10-19 yaş aralığındayken, yüzde 29,7'si 20-29 yaş aralığında yer alıyor. Her gün milyonlarca kullanıcının paylaşım yaptığı canlı yayın olanağı kullandığı tahmin ediliyor. Ayrıca, TikTok kullanıcılarının yüzde 54.7'si kadın, yüzde 45.3'ü ise erkek kullanıcılardan oluşuyor. TikTok, içerik moderasyonu ve kullanıcı güvenliğini artırmaya yönelik çalışmalarını Dublin'deki TikTok Şeffaflık ve Hesap Verilebilirlik Merkezi 'nde hızlandırıyor. Merkez, TikTok'un içerik yönetimi ve veri işleme süreçlerini daha şeffaf hale getirmeyi amaçlıyor.
HER ÜLKENİN FARKLI HASSASİYETİ VAR
TikTok, İrlanda'nın başkenti Dublin'de yer alan TikTok Şeffaflık ve Hesap Verilebilirlik Merkezi 'nde platformun içerik yönetimi ve veri işleme süreçlerini bir adım öteye taşıyor. Global çapta 40 bin uzmandan oluşan bir moderasyon ekibi bulunan platform, Dublin'deki merkezde de TikTok'un içerik moderasyonu ve kullanıcı güvenliğini artırmaya yönelik çalışmalar yürütüyor. Aynı zamanda gelecekteki şeffaflık planları ve güvenlik uygulamaları için de Ar-ge çalışmaları yapılıyor. Merkezde insan ve yapay zeka teknolojisinden TikTok EMEA Bölgesi Sosyal Destek, İş Birlikleri ve Güvenlik Başkanı Lynn Sutton şöyle konuştu: "Güvenlik ve gizlilik konusunda şeffaflığa, gençlerin kendilerini sanal dünyada güvende hissetmelerini sağlamak adına politikalarımızı sürekli güncellemeye ve bu kapsamdaki bilinçlendirme çalışmalarına önem veriyoruz. Bir diğer önemsediğimiz konu da yerelleşme. Hükümetlerle iş birliği içinde çalışıyor, onlardan gelen öneri ve eleştirileri dikkate alıyoruz. Her bölgenin farklı hassasiyetlerini anlıyor ve göz ardı etmiyoruz. Amacımız, TikTok'un aile dostu platform olarak kalmasını sağlamak. TikTok Moderasyon Merkezi'nde TikTok'un içerik moderasyonu süreçlerinde yapay zekâ ve gelişmiş teknolojilerden yararlanıyoruz. Uygunsuz içeriklerin tespit edilmesi ve hızlıca kaldırılması için kullanılan bu yöntemler, kullanıcıların güvenli bir dijital ortamda etkileşimde bulunmalarını amaçlıyor. Ayrıca platform, veri gizliliğini sağlamak adına sürekli olarak güvenlik önlemlerini geliştiriyor."
129 MİLYON İÇERİK KALDIRILDI
TikTok'un yılın belirli dönemlerinde paylaştığı Şeffaflık Raporlarında da platformun moderasyon süreçlerine dair ayrıntılı bilgiler sunuluyor. Yayınlanan son Şeffaflık Raporu'na göre 2024'ün ilk çeyreğinde, dünya genelinde topluluk kurallarını ihlal ettiği için 976 milyon 479 bin 946 video yorumu platformdan kaldırıldı. Bu sayı, aynı dönemde yayımlanan toplam video yorumlarının yüzde 1,6'sını temsil ediyor. Raporda ayrıca içerik üreticilerinin aynı dönemde 3 milyar 381 milyon 646 bin 722 yorumu filtrelemek veya kaldırmak için TikTok'un kapsamlı yorum güvenliği araçlarını kullandığı görülüyor. Yine aynı dönemde platformdan toplamda 166 milyon 997 bin 307 video kaldırıldığı, 129 milyon 335 bin 793 videonunsa insan müdahalesi olmadan, ileri teknolojiyle geliştirilen yapay zeka otomasyonu tarafından kaldırıldığı dikkat geçiyor. Rapora göre söz konusu videoların yüzde 97,7'si henüz hiçbir kullanıcı tarafından rapor edilmeden tespit edilip kaldırıldı. Türkiye'ye bakıldığındaysa aynı dönemde topam 3 milyon 204 bin 750 video kaldırılırken bunların yüzde 98,4'üne henüz hiçbir kullanıcı tarafından raporlanmadan müdahale edildi. Platform, yılın belirli dönemlerinde paylaştığı bu raporlarla şeffaflık çalışmalarına ilişkin detaylı bilgi vermeyi sürdürüyor.