Tarifelerin ucu Ay'a kadar dokundu

Yapay zeka veri merkezleri tam zamanlı gümrük tarife savaşlarının sonuçlarını hesaplamakla meşgul olabilir. Peki bunca GPU yakmaya gerek var mıydı İşte ABD'de herkes bu soruya yanıt ararken, uzayda çalışanlar bile tarife hesabı yapıyor

Pek çok insan ekonomik savaşın geldiği durumla ilgili kafası karışık. ABD Başkanı Donald Trump'ın gümrük tarifesi açıklamalarının ucu uzaya hatta Ay'a kadar dokunuyor. Trump'ın geçen hafta açıkladığı ve çarşamba günü geçici olarak durdurulan kapsamlı gümrük tarifeleri, Çin'den Antarktika açıklarındaki ıssız adalara kadar dünyanın dört bir yanını etkiledi. Durum "bir deli kırk akıllı" sözünü hatırlatıyor. Gerçekten gümrük tarife savaşı sonunda kazananın olmadığı bir yarışa sürüklüyor. Yapay zeka veri merkezleri ve süper bilgisayarlar insanlığın yarattığı çözümlere yanıt verecekken ticari savaş uğruna aklımızı ve veri merkezlerini kiraya veriyoruz! Şu aralar tüm yapay zeka veri merkezleri, yapay zeka süper bilgisayarları Trump'ın gümrük tarifesinin sonuçlarını hesaplıyor. Tarifeleri bir süreliğine dondurma kararı hesap için bilgisayarlara zaman kazandırmayı planlıyor bile olabilir. Komplo teorisyenleri için daha güzel zaman olamaz.

TARİFE SAVAŞLARI UZAYA SIÇRADI
Politiko haber sitesinden Sam Skove yazısında dünya dışına taşınan tarife savaşını şöyle anlatıyor: Sanayiler bu tarifelerin dünya ekonomisinin ne kadarını kapsayacağını değerlendirirken, başka bir soru da ortaya çıkıyor: Bu tarifeler ne kadar "dünya dışına" uzanacak
Giderek büyüyen uzay sanayisinin de kendine özgü tarife endişeleri var; ancak bunların çoğu, diğer yüksek teknoloji sektörlerine kıyasla oldukça hafif kalabilir. Yıllar, hatta on yıllar süren zaman çizelgeleriyle çalışan bu sektörde aylık dalgalanmalar, tüketici ürünlerinde olduğu kadar etkili olmuyor. Örneğin ABD'nin Mars'tan kaya örnekleri getirme hedefi 2040'lara uzanıyor. Ayrıca, tarifelerin bir gün Ay'ı nasıl etkileyebileceğine dair daha uzak bir soru da var. Trump'ın Beyaz Saray Bahçesi'nde sunduğu grafiklerde Ay yer almamıştı; ancak gelecekte madencilik ve üretim merkezi haline gelebilir. Şimdilik, uzay şirketleri küresel bir ticaret savaşının etkisini değerlendirirken, kendilerinin büyük ölçüde bu durumdan muaf olduklarını hatta bazı durumlarda fayda sağlayabileceklerini görüyor.
Bunun nedenlerinden bazıları oldukça "dünyevi." Örneğin, birçok uzay şirketi halihazırda ekipmanlarının çoğunu ABD'den temin ediyor ya da kendi bünyelerinde üretiyor. Bu ya devletle yapılan sözleşmelerin gereği olarak ya da dikey entegrasyon sayesinde maliyetleri düşürmek amacıyla yapılıyor.
Örneğin, Intuitive Machines şirketinin Ay'a iniş araçlarının maliyetinin yaklaşık yüzde 90'ı ABD'li üreticilerden temin edilen parçalardan oluşuyor, diyor şirketin teknoloji sorumlusu Tim Crain. Bu şirket, NASA ile yapılan bir sözleşme kapsamında Ay'a ticari keşif desteği sağlamak amacıyla gezgin araçlar (rover) üretiyor. Kesinlikle denilebilir ve hatta bu deyim bu tür durumları anlatmak için neredeyse biyografik bir örnek gibi duruyor.

UÇAK ÜRETİMİNİN MALİYETİ
Yıllar içinde dünyaya yayılan yapay zeka devlerinin önünü açacak adımlar beklerken geleneksel ekonomiler bile hızla etkilendi. Örneğin sadece uçak sanayisinde binlerce Avrupa ve Asyalı tedarikçi var. Tüm bunlar arasında kendine yön bulmaya uzun vadeli kontratların nasıl etkileneceğini tasarlamak için hukukçular fazla mesai yaptı. Önümüzdeki dönemde hukukçular ve yapay zeka veri merkezleri uzun süre kırılanları toplamakla uğraşacakları kesin.


DURUN HEMEN, İNECEK VAR!
Kararın hızla alınması, ama etkilerinin uzun vadeye yayılması. Bütün Amerikan ekonomisi üstünde büyük baskı yaratıyor. Şu anda dev veri merkezleri bile sonuçlarını hesaplamaktan aciz.
Tüm dünyayı kapsayan etkiler: Çin'den Avrupa'ya, uzay sanayisinden teknolojiye kadar her alanı etkileyen zincirleme reaksiyona sebep oluyor.
Belirsizlik ortamı yaratması: Şirketler, devletler ve yatırımcılar nasıl pozisyon alacaklarını kestiremedi. Altın, kripto, hisseler derken komplo teorileri havada uçuştu. Uzmanlar, danışmanlar, ekonomistler çözüm üretmeye çalışırken Trump sadece bir tweet atarak yeni bir yön belirleyebildi. Ancak kendi yarattığı sorunu geçici olarak çözmüş görünmesi ileride çıkacak şoklar için korkutuyor.
Düzenlemeler hâlâ etkisini sürdürüyor: Tarifelerin bazıları kaldırılmış olsa da yeni ticaret blokları, tedarik zinciri stratejileri ve şirketlerin uzun vadeli planları hâlâ bu alınan kararların etkisini taşıyor.


KÜTÜPHANELERE ERİŞİMDE TEKNOLOJİ ENGELLERİ AŞMAYA DESTEK OLUYOR
Türkiye'nin kültürel mirasıyla teknolojiyi buluşturan Türk Telekom, 81 ilde bin 200'e yakın kütüphanenin dijital dönüşümünü tamamladığını açıkladı. Kütüphanelere erişimi kolaylaştıran uygulama sayesinde engeller ortadan kalkıyor.