Bilgisayarlardan otonom araçlara, akıllı telefonlardan savunma sanayine kadar çip üretimi kritik önem kazandı. ABD, değeri 100 milyon doları bulan litografi cihazlarının üretiminde tekel konumdaki Hollandalı ASML'nin Çin'e satışını sınırlıyor

2024 yılı itibarıyla, çip üretimi ve nanometre teknolojilerindeki gelişmeler, ülkeler ve firmalar arasında stratejik bir rekabete dönüştü. 3 nanometre (nm) ve altındaki çip teknolojileri, yüksek performans ve enerji verimliliği gerektiren sektörlerde kullanılıyor. Bu tür çipler, küçülen boyutlarına rağmen daha fazla transistör içerdiği için gelişmiş işlem gücü ve düşük enerji tüketimi sağlıyor. Tüketici elektroniği, tabletler, bilgisayarlar, akıllı telefonlar, sunucular, otomotiv sektörü, yapay zeka işlemcileri, savunma, havacılık, kripto para endüstrisi ve finans, nesnelerin interneti ve sağlık sektöründe önemli adımlar atılmasına altyapı hazırlıyor. İşte bu yüzden ülkeler kritik teknolojiler konusunda yatırımlarını güçlendirmeye çalışıyor.
TELEFON VE TABLETLER
İşte bu çiplerin kullanıldığı cihazlar konusunda örnekler verelim. Apple'ın iPhone modellerinde kullanılan A17 Pro çipi (TSMC'nin 3nm teknolojisiyle üretilmiştir) örnek gösterilebilir. Android cihazlarda da 3nm ve altı çiplere geçiş başlıyor. Apple M serisi çipler (M3, M3 Pro, M3 Max, M4) bu segmentte kullanılıyor. Intel ve AMD, dizüstü bilgisayarlara yönelik gelişmiş çip üretimini hedefliyor. Otonom Araçlar ve Elektrikli Araçlar (EV) araçlarda bu teknolojiler fark yaratmayı sağlıyor. 3nm çipler, otonom sürüş için kullanılan LiDAR, radar ve kamera verilerini işlemek için gerekli olan yoğun hesaplama gücünü sağlıyor. Tesla gibi üreticiler, daha küçük nm çiplere geçiş yapmayı planlıyor.
VERİ MERKEZİNDEN YAPAY ZEKAYA
Yüksek işlem gücü ve düşük enerji tüketimi sağladığı için 3nm çipler, büyük veri ve yapay zeka modellerini çalıştırmakta avantajlı. Nvidia, AMD, Intel gibi şirketler bu segment için özel tasarım çipler geliştiriyor. Yapay Zeka (AI) ve Makine Öğrenimi GPU ve yapay zeka İşlemcileri kullanılıyor. Nvidia'nın 3nm teknolojisine geçmesi bekleniyor. AI için özel çip tasarımları, karmaşık algoritmaları daha hızlı ve verimli bir şekilde çalıştırmak için kullanılıyor. Savunma ve Havacılık alanında yine güçlü ve daha az enerji tüketen çiplere ihtiyaç artıyor. Daha yüksek hassasiyet daha uzun pil ömrü isteyen bu teknolojiye yatırım yapmak zorunda. Aviyonik Sistemler ve Uydu Teknolojisi için kullanılan gelişmiş çipler, yüksek performans gerektiren askeri uygulamalar ve uzay görevlerinde kritik öneme sahip.
AKILLI EVLER VE GİYİLEBİLİR CİHAZLAR
Akıllı cihazlar ve sensörler, daha küçük çiplerin enerji verimliliğinden ve güçlü işlem kapasitesinden yararlanıyor. Giyilebilir cihazlar (akıllı saatler, sağlık cihazları) da 3nm ve altı çipler kullanmaya başlıyor. Sağlık teknolojileri alanında tıbbi görüntüleme ve diagnostik alanında yaygın kullanım kazanması bekleniyor. MRI, CT tarayıcılar gibi cihazlar için veri işleme kapasitesini artıran çipler. Giyilebilir Sağlık Cihazları: Kan basıncı ölçerler, EKG cihazları gibi daha küçük, daha akıllı cihazlar yine çip teknolojisini kullanıyor.
2NM VE ALTI
2028 sonrasında piyasaya çıkması beklenen bu çipler, özellikle kuantum hesaplama, metaverse uygulamaları ve yapay zekada kullanılabilir hale gelecek. Bu çipler, çok çeşitli endüstrilerde oyun değiştirici etkiler yaratmakta ve gelecekte bu alanların genişlemesi beklenmektedir. TÜBİ- TAK, 2028 yılında faaliyete geçecek bir çip fabrikası kurmayı ve 65nm veya daha ileri teknolojide yıllık en az 1 milyon wafer üretim kapasitesi oluşturmayı hedefliyor.
NEFES KESEN ABD-ÇİN REKABETİ
AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ
ABD, CHIPS ve Bilim Yasası kapsamında TSMC'ye 6,6 milyar dolar doğrudan finansman ve 5 milyar dolar hükümet kredisi sağlamıştır. Ayrıca, Intel, GlobalFoundries ve Micron gibi firmalar, ABD'de yeni üretim tesisleri kurmayı planlıyor.
TAYVAN
Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC), dünya genelinde en gelişmiş çip üretim teknolojilerine sahip firmadır. TSMC, Arizona'da 4nm üretimine başlamış ve 2028'de 3nm teknolojisine geçmeyi planlıyor.
ÇİN
Çinli firmalar Semiconductor Manufacturing International Corporation (SMIC) ve HiSilicon, 5nm çip üretimine geçmeyi hedefliyor. Ancak, ABD'nin ihracat kısıtlamaları nedeniyle bu süreçte zorluklar yaşıyor.
HOLLANDA