Uluslararası Çalışma Konferansı'nın 114'üncüsü 12 Haziran'da sona erdi. Konferansın sonunda çalışma hayatında giderek yaygınlaşan dijital emek platformu çalışanlarına yönelik yeni bir ILO sözleşmesi kabul edildi. "Platform Ekonomisinde İnsana Yakışır İşler" konulu sözleşme, konferansta yapılan oylama sonucuna göre; 406 Evet, 8 Hayır ve 36 Çekimser oyu aldı.

Uluslararası Çalışma Konferanslarında her ülkeden 4 delege oy kullanabiliyor. Hükümetlerin iki, işçilerin ve işverenlerin birer delegesi oluyor. ILO'nun "Platform Ekonomisinde İnsana Yakışır İşe İlişkin Sözleşmesine" Türk heyetinin 4 delegesi de evet oyu kullandı. Türk hükümeti adına Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, işçiler adına TÜRK-İŞ, işverenler adına TİSK "evet" oyu kullandı.

ILO'da kabul edilen yeni bir sözleşmenin yürürlüğe girmesinde genel yaklaşım; üye iki ülkenin onay belgesinin ILO Genel Direktörü tarafından tescil edildiği tarihten itibaren 12 ay sonradır. Ayrıca ülkelerin iç onay süreci de vardır. ILO sözleşmelerinin iç hukukta geçerli olabilmesi için önce TBMM'ye sözleşmenin onaylanmasını uygun bulan bir kanun teklifi sunulur. TBMM genel kurulu ve Resmi Gazete süreçlerinden sonra Türkiye Cumhuriyeti'nin resmi "onama belgesi" ILO'ya gönderilir. ILO bu belgeyi tescil ettikten tam 12 ay sonra sözleşme Türkiye için resmen yürürlüğe girmiş olur.

SÖZLEŞME NELERİ DÜZENLİYOR

Dijital emek platformlarının sınır ötesi faaliyetleri nedeniyle müşterileri, çalışanları platformları farklı ülkelerde olabiliyor. Bu nedenle bu alanda uluslararası çalışma standartlarıyla birlikte özel standartların benimsenmesi gereklidir. Yeni sözleşme tanımlar, ücret, sosyal güvenlik, iş sağlığı ve güvenliği, çalışma şartları, mahremiyetin korunması, otomatik sistemlerin etkisi, taciz, göçmenlerin korunması ve benzeri başlıklarla standartları belirliyor.

Her bir başlık elbette önemli. Ancak bir başlık var ki üzerinde durmak gerekir. Sözleşmede "Platformlar, algoritmik veya benzeri otomatik sistemlerin kullanımının ve bunların çalışma koşullarının üzerindeki etkilerinin çalışanlara önceden bildirilmesi" ve "Olumsuz kararlar hakkında yazılı açıklama ve inceleme talep etme hakkı sağlanması" yer almaktadır. Bu madde özellikle karar süreçlerinde insani denetime vurgu yapmaktadır. Zira dijitalleşmenin sonucu olarak insani tutumları dışlayan bir çalışma sistemi sürdürülemez.

DİJİTAL PLATFORM ÇALIŞANI KİMLERDİR