İkiz dönüşüm olarak tanımlanan "dijital" ve "yeşil" dönüşümün etkileri hayatın her alanında hissediliyor. Türkiye bu konuda hazırlık çalışmaları yapıyor. Kamu kurumları, sendikalar, STK'lar, meslek kuruluşlar, işveren örgütleri ve üniversiteler bu dönüşümün farklı alanlara ilişkin etkilerini analiz ediyor. Konunun taraflarının alması gereken tedbirler tartışılıyor.

Dijital ve yeşil dönüşümün önemli ölçüde etkilediği/etkileyeceği alanlardan biri de işgücü piyasalarıdır. Bu konuda İŞKUR tarafından 2024 yılında bir araştırma raporu hazırlandı. Raporda hem nicel hem de nitel çalışmaların sonuçlarına yer veriliyor. Nicel saha çalışması kapsamında 17 sektörden 17 bin 181 işletmeye, nitel kapsamda ise 6 farklı şehirde 38 büyük firma ile doğrudan görüşmeler gerçekleştirilmiş. Araştırma geniş kapsamlı bir temsile dayanıyor. Zira Türkiye genelindeki 3 milyondan fazla işletmeyi ve 17,8 milyon çalışanı temsil eden bir veri tabanına dayanıyor.

İKİZ DÖNÜŞÜM EMEKLEME AŞAMASINDA

Araştırmanın sonuçlarına göre Türkiye'deki işletmelerde güncel olarak 189 bin 980 açık iş bulunuyor. Bir başka anlatımla araştırmanın yapıldığı dönemde işverenler 189 bin 980 açık iş için işçi arıyor. Bu açık işlerin yaklaşık olarak dörtte biri tek başına imalat sektöründe toplanıyor. İmalat sektöründen sonra en çok işgücü aranan diğer alanlar ise toptan/perakende ticaret ile idari destek hizmetleri oluyor. Bu geniş temsile sahip araştırma sonuçlarına göre işgücü piyasasında ikiz dönüşümün henüz emekleme aşamasında olduğu görülüyor. Ülkemizdeki işletmelerin yüzde 85,9'u henüz ne dijital ne de yeşil dönüşüm adımı atmış durumda. Hem dijital altyapısını kuran hem de çevre dostu politikalara geçen öncü firmaların oranı ise sadece yüzde 14 seviyelerinde kalıyor.

DİJİTALLEŞMEDE İLERİ TEKNOLOJİLER ÇOK DÜŞÜK

Araştırma sonuçlarına göre işletmelerin dijitalleşme adımlarına bakıldığında, en yaygın teknolojinin mobil POS cihazları (yüzde 23,3) olduğu dikkat çekiyor. Bunu devletin zorunlu kıldığı e-imza, elektronik arşiv süreçleri ve mobil uygulamalar takip ediyor. Yapay zeka, nesnelerin interneti ve robotik kodlama gibi ileri teknolojiler ise firmaların çok azı tarafından kullanılıyor. Yeşil dönüşüm tarafında ise işletmeler en çok su tasarrufu önlemlerine (yüzde 22,7), geri dönüşüm faaliyetlerine ve plastik kullanımını azaltmaya odaklanıyor. Enerji verimli binaların inşası ise yüksek maliyetler nedeniyle en az tercih edilen yöntem olarak öne çıkıyor.