Dünya genelinde nüfus giderek yaşlanıyor. Türkiye'de de hem nüfus yaşlanıyor hem de doğurganlık hızı azalıyor. Yaşlanma meselesine yönelik en önemli risklerden biri yaşlı bakım hizmetlerinin finansmanının nasıl sağlanacağıdır. Bu konuda dünyada farklı modeller uygulanmaktadır. Türkiye olarak bu konuda kısa vadede bir düzenleme yapılması elzem görünmektedir.

TÜİK verilerine göre, Türkiye'nin yaşlı nüfusu son beş yılda yüzde 20,5 artarak 2025'te 9,5 milyonu aşmış ve yüzde 11,1 oranıyla ülkemiz "çok yaşlı" statüsüne girmiştir. Yaşlı nüfus içinde kadın oranı daha yüksekken, doğuşta beklenen yaşam süresi ortalama 78,1 yıla yükselmiştir. Doğurganlığın azalmasıyla demografik dönüşüm yaşayan Türkiye'de, 2060'ta her dört kişiden birinin yaşlı olacağı öngörülmektedir. Sürekli artan yaşlı nüfus oranı; sağlık ve sosyal güvenlik harcamalarını artıracağı, iş gücü piyasasında iş açığı oluşturacağı için bu konuda önemli tedbirler alınmadır.

'Bakım sigortası', "uzun süreli bakım sigortası', 'yaşlı bakım sigortası' ve benzeri isimlerle ifade edilse de aslında bir kamusal bir bakım sigortası ifade edilmektedir. Ülkemizdeki demografik yaşlanma, geniş aile yapısından çekirdek aile yapısına geçiş ve sürekli artan sağlık maliyetleri karşısında sürdürülebilir bir sosyal güvenlik çözümü olarak bakım sigortası kurulması hayati önemdedir. Dünyada bu konuda Almanya, Japonya, İsveç ve Güney Kore gibi ülkeler zorunlu bakım sigortasını kurumsallaştırmıştır.

Bakım sigortası, bazı ülkelerin sosyal güvenlik sistemlerinde yer alan analık, hastalık, iş kazaları ve meslek hastalıkları gibi zorunlu sigorta kollarından biridir. Türkiye'de henüz zorunlu bir bakım sigortası kurulmamıştır. "Evde Bakım Yardımı" adı altında nakdi bir sosyal yardım vardır.

Türkiye bakım sigortası kurarken iki sorunun cevabını netleştirmelidir. Bakım sigortası kapsamında hangi hizmetlerin yer alacağı ve finansman modelinin nasıl olacağıdır Dünya örneklerine bakarak ülkemize uygun model sosyal taraflarla istişare edilerek belirlenmelidir.

BAKIM SİGORTASI KAPSAMI VE FİNANSMANI

Bakım sigortası; temel olarak ileri yaşlanma, kronik hastalık veya zihinsel/fiziksel kapasite yetersizliği gibi nedenlerle günlük yaşam aktivitelerini tek başına yerine getiremeyen bireylerin tıbbi ve sosyal bakım masraflarını karşılayan bir sigorta türüdür. Sigortanın kapsamında evde bakım, huzurevleri ve bakımevlerinde sunulan hizmetler, rehabilitasyon ve fizyoterapi uygulamaları, bakım elemanı desteği ve diğer sosyal hizmetler yer almaktadır. Türkiye bakım sigortası kurarken ilk olarak kapsamda hangi hizmetlerin olacağına karar vermelidir.