Anayasa Mahkemesi (AYM), bütçe kanunuyla belediye itfaiye teşkilatındaki 'destek hizmeti yürüten personelin' maktu fazla mesai ücreti almasını engelleyen kısıtlamayı Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti.

Bem-Bir-Sen, 8. Dönem Toplu Sözleşme masasında itfaiye teşkilatındaki destek hizmetleri personeli de dahil olmak üzere tüm çalışanlara maktu fazla mesai ücreti verilmesini sağlayan maddeyi imza altına almıştı. 2026 yılı için maktu fazla çalışma ücretleri, görev yapılan yerin nüfusuna göre 2 bin 184 lira ile 5 bin 371 lira arasında olacak şekilde Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'na göre belirlenmiştir.

Bem-Bir-Sen'in mutabakatla imzaladığı 8. Dönem Toplu sözleşmenin ilgili maddesine göre; normal şartlarda maktu fazla çalışma ücretinden "destek hizmeti yürüten personel" hariç tutulurken, bu kazanım sayesinde itfaiye ve zabıta hizmetlerinde fiilen destek hizmeti yürüten itfaiye müdürü, itfaiye şube müdürü, itfaiye müdür yardımcısı, itfaiye grup amiri, itfaiye amiri, itfaiye başçavuşu, itfaiye çavuşu, itfaiye onbaşısı, itfaiye eri, itfaiye şoförü kadrolarındaki personelin de aynı usul ve esaslar çerçevesinde bu haktan yararlanması sağlanmıştı.

DAVANIN ESASI NEDİR

30 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 8 Eylül 2026 tarihli karara konu olan olay, Sayıştay'ın Ankara Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı denetimiyle başlamıştır. Denetimde, itfaiyedeki 'destek hizmetleri personeline' ödenen aylık maktu fazla çalışma ücreti kamu zararı olarak değerlendirilmiştir. Bunun üzerine sendika Sayıştay nezdinde konuyu takip ederek, dayanak olan bütçe kanunu hükmünün iptali için Sayıştay, AYM'ye başvurmuştur.

Uyuşmazlığa neden olan husus, 2024 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'na ekli K Cetveli'nde yer alan bir ibareden kaynaklanmaktadır. Bu kuralda, itfaiye çalışanlarına maktu mesai ücreti ödeneceği belirtilirken parantez içinde "destek hizmeti yürüten personel hariç" kısıtlaması getirilmiştir.

AYM'NİN KARARINDAKİ HUKUKİ GEREKÇELER

AYM, belediye itfaiye teşkilatındaki 'destek hizmeti yürüten personelin' maktu fazla mesai ücreti almasını engelleyen maddeyi, bütçe kanununun sınırları, kazanılmış hakların korunması ve bütçeyle ilgisiz olması gibi gerekçelerle iptal etmiştir. Hukuki gerekçelerin ayrıntıları şöyledir:

Bütçe Kanununun Sınırları: Anayasa'nın 161. maddesine göre bütçe kanunlarına, bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir kural konulamaz. Bütçe kanunları sadece devletin gelir ve gider tahminlerini gösteren yıllık belgelerdir. Kalıcı ve olağan kanun hükümlerini değiştirmek veya kısıtlamak amacıyla kullanılamazlar.