Hindistan'da 'Kemal Günü' Bengal'de 'Atatürk Lisesi'

"Onun ölümüyle yalnız Müslümanlar değil, fakat aynı zamanda bütün dünya, gelmiş geçmiş en büyük adamlarından birini kaybetmiştir." (Muhammed Ali Cinnah, 11 Kasım 1938)

10 Kasım 1938'de Atatürk'ün ölümü sadece Türkiye'de değil, tüm İslam dünyasında büyük bir üzüntü yarattı. Öyle ki, Atatürk'ün ölümü nedeniyle Mısır'da 7 gün, İran'da ise 11 gün yas ilan edildi. Hindistan'da ise 18 Kasım 1938 Cuma günü "Kemal Günü" diye adlandırılarak camilerde Atatürk için gıyabi cenaze namazı kılındı; Atatürk saygı ve rahmetle anıldı. Doğu Bengal'de ise bir okula "Atatürk Lisesi" adı verildi.

İSLAM DÜNYASININ KURTULUŞ ÖNDERİ

Mustafa Kemal Atatürk, sadece bağımsızlığına kavuşturduğu ve geri kalmışlıktan kurtardığı Türk ulusunun değil, ezilen, sömürülen ve geri bırakılmış tüm mazlum ulusların kurtuluş önderdir. Mısır'dan Fas'a, Irak'tan İran'a, Afganistan'dan Hindistan'a, emperyalizmin ve geri kalmışlığın pençesindeki bütün bir İslam dünyası, Mustafa Kemal Atatürk'ün, "emperyalizme karşı tam bağımsızlık, geri kalmışlığa karşı akılla, bilimle çağdaş uygarlık savaşı" biçiminde formülle edilebilecek kurtuluş reçetesinden yararlanmak istedi.

Atatürk ezilen, sömürülen, geri kalmış ulusların kurtuluş önderi oldu. ünkü Atatürk'ün önderliğindeki Türk Kurtuluş Savaşı ezilen, sömürülen tüm mazlum uluslara yol gösteriyordu.

Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun deyişiyle "Atatürk, her şeyden evvel yeryüzünün bütün mazlum, mağdur milletlerine 'kalk borusunu' çalan ve onlara tam kurtuluş yolunu gösteren bir hürriyet ve istiklal örneğidir."

Atatürk'ün önderliğinde kazanılan Büyük Zafer, ezilen, sömürülen uluslarda büyük bir heyecan uyandırdı.

Prof. Dr. Muhammed Sadıq'ın deyişiyle "Sömürge yönetimleri altında ezilen herkese ilham verdi. Asya ve Afrika'da büyük bir uyanışın habercisi oldu; Türkiye'nin kurtuluş hareketi, sömürgeciliğin ölüm çanını çaldı."

İşte bu nedenledir ki, Büyük Zafer'in kazanılmasının ardından Azerbaycan'dan Fas'a, Tunus'tan Mısır'a, Etopya'dan Kenya'ya, Mısır'dan Hindistan'a kadar İslam dünyasının dört bir yanından Atatürk'e kutlama telgrafları geldi. (Bu kutlama telgrafları için bkz. Bilal Şimşir, Doğu'nun Kahramanı Atatürk, 2. Bas., Ankara, 2015, s. 41-57)

Bilal Şimşir, Türk Kurtuluş Savaşı'nın kazanılmasının ardından İslam dünyasında Atatürk'e yönelik ilgiyi ve sevgiyi şöyle ifade ediyor: "Büyük Türk Zaferi, bütün Doğu'da, yani Afrika ve Asya'da, özellikle İslam dünyasında yeni bir ufuk, bir umut ufku açmıştır. Kurtuluş umuduydu bu. Bu yüzden ezilen Doğu halkları Türk Zaferini coşkunca alkışlayıp kutluyorlar. Gazi Mustafa Kemal Paşa'yı 'Doğu'nun Kahramanı', 'İslamın Kahramanı', 'Adalet Şampiyonu', Serdar-ı Namdar' diye bayraklaştırıyorlar."

HİNDİSTAN'DA COŞKU

Atatürk'ün başkomutanlığında kazanılan Büyük Zafer'in haberini alan Hint Müslümanları, 5 Eylül 1922'de Bombay'dan çektikleri bir telgrafla "Mustafa Kemal Paşa'yı ve muzaffer ordusunu" kutladılar. 8 Eylül'de de Türk ordusunun kesin zaferi için -o sırada İstanbul ve Doğu Trakya hala işgal altınaydı- dua edeceklerini belirttiler. Gerçekten de Hindistan'da 8 Eylül 1922 Cuma günü Cuma namazından sonra Türk ordularının kesin zaferi için dualar edilmiş ve bazı camilerin duvarlarına "Zindeband Mustafa Kemal" (Yaşasın Mustafa Kemal) yazılmıştı.

Mustafa Kemal'in askerleri 9 Eylül 1922'de İzmir'i kurtardılar. İzmir'in kurtuluşu haberini alan Hint Müslümanları, 13 Eylül 1922'de bu sefer de İzmir'in kurtuluşunu kutlamak için bir telgraf daha gönderdiler. Telgraf, "Yaşasın Mustafa Kemal Paşa'nın muzaffer orduları" diye bitiyordu.

Bombay'dan gelen bu telgrafı Delhi'den gelen başka bir telgraf izledi. Delhi halkı, Türkiye'den binlerce kilometre uzakta Büyük Türk Zaferi'ni kutlamak için bir miting düzenlemişti. 10 Eylül 1922'de yapılan bu mitingde bazı kararlar alınmıştı. Bu kararlardan biri İngiltere'yi tehdit niteliğindeydi: Eğer İngiltere Yunan yanlısı tutumunu sürdürürse sadece Hindistan değil, bütün bir İslam dünyasının İngiltere'ye karşı çıkacağı belirtiliyordu.

Hindistan Bağımsızlık Savaşı'nın önderlerinden Pandit Jawaharlal Nehru, Atatürk'ün kazandığı Büyük Zafer'in Hindistan'da yarattığı etkiyi şöyle anlatmıştı:

"Mustafa Kemal'in Yunanlara karşı zaferini duyunca ne büyük bir neşeyle kutlamıştık! Şimdi hatırlıyorum! Pek çoğumuz Lucknov District Goal Hapishanesindeydik. Türk Zaferini, hapishane barakalarını süsleyerek kutlamış, hatta o gece ışıklandırmaya bile girişmiştik."

Nehru, kendi üzerindeki Atatürk etkisini de şöyle anlatmıştı: "Mustafa Kemal Paşa gençlik günlerimde benim kahramanımdı... Onun en büyük hayranları arasında bulunmaya devam ediyorum."

Nehru'ya göre Mustafa Kemal Atatürk, sadece emperyalizme karşı kurtuluş savaşı çağını açan lider değil, aynı zamanda yaptığı toplumsal devrimlerle "Doğu'da modern çağın yapıcısıdır."

"KEMAL GÜNÜ"

Atatürk'ün erken ölümü, sadece Türkiye'yi değil İslam dünyasını da derin bir yasa boğdu. Atatürk'ün ölümü nedeniyle İslam ülkeleri bayraklarını yarıya indirdiler, okulları tatil ettiler, günlerce yas tuttular, camilerde Atatürk'ün ruhuna dualar ettiler.

Atatürk'ün ölümüyle Hint Müslümanları da büyük üzüntü duydu. Atatürk'ü saygı ve rahmetle anmak için özel bir gün bile belirlediler.

Atatürk'ün ölümü üzerine Bütün Hindistan İslam Ligi Başkanı Muhammed Ali Cinnah, 11 Kasım 1938'de, basına verdiği demeçte şöyle dedi:

"O (Atatürk), çağdaş İslam dünyasında en büyük Müslüman idi ve eminim ki bütün İslam dünyası onun ölümüne derin yas tutacaktır. (...) Bütün zorluklara rağmen onun kendi halkını kurtarışının ve yüceltişinin bir benzeri daha dünya tarihinde görülmemiştir. (...) Onun ölümüyle yalnız Müslümanlar değil, fakat aynı zamanda bütün dünya, gelmiş geçmiş en büyük adamlarından birini kaybetmiştir."

Muhammed Ali Cinnah

Pakistan'ın Büyük Önderi Muhammed Ali Cinnah, 11 Kasım 1938'de, başkanı olduğu İslam Ligi örgütüne hemen çağrıda bulundu ve 18 Kasım 1938 Cuma gününün bütün Hindistan'da "Kemal Günü" olarak adlandırılıp Atatürk'ün anılmasını istedi. Cinnah, "İslam'ın en büyük evladı" diye adlandırdığı Atatürk'ün kaybı nedeniyle Hindistan Müslümanlarının derin üzüntülerini beyan etmeleri için Hindistan'da il, ilçe ve köy teşkilatlarının toplantılar yapmasını istedi.

Cinnah'ın isteğine uyan Hindistan Müslüman Birliği Partisi, 18 Kasım 1938 Cuma gününün bütün Hindistan'da "Kemal Günü" olarak adlandırılıp o gün Atatürk'ün anılmasına karar verdi.

18 Kasım 1938 Cuma günü bütün Hindistan'da "Kemal Günü" adı altında Atatürk anıldı. Bütün Müslüman dükkanları, okulları ve kamu kuruluşları, Atatürk'e saygı amacıyla kapatıldı. Camilerde Atatürk'ün ruhuna dualar okundu. Belediye meclisleri olağanüstü toplantılar yaparak "Aziz Ölünün" anısına beşer dakika saygı duruşunda bulunduktan sonra başsağlığı mesajları yayımlandı. Delhi Belediye Meclisi, "O yalnız modern Türkiye'nin kurtarıcısı ve yaratıcısı değil, aynı zamanda bütün Doğu'nun iftihar kaynağıydı" dedi.

Hindistan'ın Jorhat kasabasında yapılan "Gazi Kemal Atatürk Günü" töreninde Atatürk'ün ruhuna dua edilirken herkes ayağa kalktı. Orada konuşan Dr. K. Hafizuddin Ahmet, "Rahmetlinin ruhuna gösterilecek gerçek saygı onun izinde yürümek olacaktır" dedi.

Hindistan Biher Eyaleti Sarasam İslam Ligi, 18 Kasım 1938 "Kemal Günü" anmasında Hasan Shah Sur Camisi'nde Kuran'lar okutarak, hatimler indirterek Atatürk'ü saygıyla andı. Cuma namazında camideki toplantıda Atatürk'ün önemli özellikleri anlatıldı. "Yeri doldurulmaz bu kayıp" nedeniyle Türklere başsağlığı mesajı gönderildi.

Doğu Bengal'de Daulatpur Publa Union İslam Ligi ise "Kemal Günü" anmasını Daulatpu Camii Okulu binasında gerçekleştirdi. Burada Cuma namazından sonra cami imamı Maulvi A.K.M. Abdur Rahman Atatürk'ün ruhuna Fatiha okudu. Ardından da mevlit okundu.