Türk Kurtuluş Savaşı, sarayın (sultanın-halifenin; padişahın) desteğiyle değil, saraya (padişaha) karşın kazanılmıştır. Büyük Zafer, saraya (padişaha) karşın, kendi kaderini kendi eline alma kararlılığını gösteren Türk ulusunun zaferidir.

Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun'a çıkışı.

19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı'nı coşkuyla kutladık. 19 Mayıs 1919'da Mustafa Kemal (Atatürk)'ün, Bandırma vapuruyla Samsun'a çıkıp Türk Bağımsızlık Savaşı'nı başlatmasının üzerinden tam 107 yıl geçti.

Ancak her 19 Mayıs'ta günümüzün saray tarihçileri, "Mustafa Kemal Paşa'nın Padişah Vahdettin tarafından Samsun'a gönderildiğini" ileri sürerek "Türk Kurtuluş Savaşı'nı Padişah Vahdettin'in başlattığı" algısı oluşturmaya çalışmaktadırlar. Hatta son yıllarda bu saray tarihçileri, Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun'a gönderilişinin "Bir Devlet Operasyonu" olduğunu ileri sürmektedirler. Ancak Türk Kurtuluş Savaşı'na Padişah Vahdettin'i ortak etme çabası yersiz, temelsiz ve boş bir çabadır.

Şöyle ki;

MUSTAFA KEMAL SAMSUN'A NEDEN GÖNDERİLDİ

Mustafa Kemal Paşa'yı 9. Ordu Müfettişliği görevine getirip Samsun'a gönderen Damat Ferit Paşa Hükümeti'dir. Padişah Vahdettin –1923 Mekke Beyannamesi'ndekendisinin, hükümetin bu kararına uyduğunu belirtmektedir. Yani, Padişah Vahdettin, hiçbir zaman, "Mustafa Kemal'i ben seçtim; vatan kurtarsın diye Samsun'a gönderdim!" şeklinde bir açıklama yapmamıştır.

Hükümetin kendisine verdiği 9. Ordu Müfettişliği yönergesine göre Mustafa Kemal Paşa, Samsun'a, düşmana karşı silahlı direniş başlatmak, yerel direnişleri örgütleyip ulusal direniş haline getirmek için değil, Mondros'a uygun olarak silahları toplamak, Doğu Anadolu'daki şuraların asker toplamasına engel olmak, bu şuralara son vermek ve Karadeniz'de Pontus çeteleri ile Türkler arasındaki çatışmaları önleyerek Anadolu'da "asayişi ve düzeni sağlamak" için gönderilmişti.

SARAYIN NASİHAT HEYETLERİ

Padişah Vahdettin ve Sadrazam Damat Ferit (İstanbul Saray Hükümeti), emperyalizmin merhametine sığınmıştı. Mondros Ateşkes Antlaşması'na uyup, İngilizlere yaranarak en azından İstanbul'u ve kendilerini kurtarabileceklerini düşünüyorlardı.

Mustafa Kemal Atatürk, bu gerçeği, Nutuk'un hemen girişinde şöyle dile getirmişti: "Saltanat ve halifelik makamında oturan Vahdettin soysuzlaşmış, kendini ve yalnız tahtını koruyabileceğini umduğu alçakça önlemler araştırmakta. Damat Ferit Paşa'nın başkanlığındaki hükümet, güçsüz, onursuz, korkak, yalnız padişahın isteklerine uymuş, onunla birlikte kendilerini koruyabilecek herhangi bir duruma boyun eğmeye razı..."

30 Ekim 1918'de Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan hemen sonra İtilaf Devletleri Anadolu'nun en önemli bölgelerini işgale başlamıştı. Ancak işgallere karşı direnmek yerine emperyalizmin merhametine sığınan Padişah Vahdettin ve Sadrazam Damat Ferit, Anadolu ve Trakya'ya, içinde şehzadelerin de olduğu nasihat heyetleri göndermeye karar vermişti. (31 Mart 1919). Bu nasihat heyetleri gittikleri yerlerde halka, işgalcilere karşı direnmeyi değil, sabırla beklemeyi, Hıristiyanlarla iyi geçinmeyi ve sarayın (sultanın) sözünden çıkmamayı nasihat edecekti. ünkü Padişah Vahdettin, Mondros'a uyulduğu, işgalci büyük devletlere karşı çıkılmadığı ve Hıristiyanlara düşmanca davranılmadığı takdirde hazırlanacak barış antlaşmasında saraya (sultana) ve İstanbul'a dokunulmayacağını; Osmanlı çıkarlarının korunabileceğini düşünüyordu.

Kısa süre içinde iki heyet oluşturulup biri Trakya'ya, diğeri Anadolu'ya gönderilmişti. Heyetlerin başında birer şehzade vardı. 16 Nisan 1919'da İstanbul'dan hareket eden nasihat heyeti Bursa, Balıkesir, Manisa, İzmir, Aydın, Denizli, Burdur, Muğla, Afyon, Antalya, Isparta, Konya ve Eskişehir'i dolaşmış, İzmir'in işgalinden üç gün sonra, 18 Mayıs 1919'da İstanbul'a dönmüştü. 28 Nisan 1919'da ise Trakya'ya gönderilen nasihat heyeti 9 Mayıs 1919'da İstanbul'a dönmüştü.

Sarayın nasihat heyetleri gittikleri yerlerde halka, Padişah Vahdettin'in buyruğunu okumuşlardı. Örneğin, 26 Nisan 1919'da İzmir'e giden nasihat heyetindeki üyelerden Süleyman Şefik Paşa (Daha sonra Milli Harekete karşı kurulacak Hilafet Ordusunun Komutanı ve 150'liklerden), hükümet konağı önünde İzmirlilere, Padişah Vahdettin'in şu buyruğunu okumuştu:

"Galip devletlerle yapılan Mütareke, millet, devlet ve memleket için hayırlı olsun! Mütareke'nin hükümlerine uymak, millet ve memleketin selamet ve emniyeti için elzemdir (gereklidir). İşgal kuvvetleriyle iyi münasebet kurularak bunların memlekete medeniyet, halka refah getireceklerini, bu itibarla, gelecek yabancı işgal kuvvetlerini, hangi din ve millete mensup olurlarsa olsunlar, kendilerine karşı, Türk misafirperverliğine yakışır bir tarzda karşılamaları lüzumu, şunun veya bunun tahrik, teşvik ve iğfaline kapılarak bu misafirlere karşı herhangi suret ve şekilde muhalefet ve muhasamata girişilmemesi..." (Şevket Süreyya Aydemir, Tek Adam Mustafa Kemal, C.II, s.76)

İZMİR'İ DÜŞMAN TESLİM ETME HAZIRLIĞI

İzmir'in Yunanlara verileceği haberi Mart 1919'dan beri İzmir'de dillerde dolaşmaya başlamıştı. Bunun üzerine İzmir'de asker, sivil bazı yurtseverler, işgale karşı direniş hazırlıklarına başlamıştı. Önce durumu konuşmak için İzmir'de bir kongre toplanmıştı. O sırada İzmir'de kumandan ve vali vekili Nurettin Paşa'ydı. İlk toplantı 20 Mart 1919'da Salepçioğlu Kahvesinde yapılmıştı. Ertesi gün de Beyler Sokağında bir sinema binasında toplanılmıştı. 300 kadar davetlinin katıldığı kongreye Nurettin Paşa başkanlık etmişti. Kâtipliklere Cami Bey ve Vasıf (ınar) Bey seçilmişti. Cami Bey'in teklifiyle İzmir'de bir Reddi İlhak Cemiyeti kurulmuştu.

İzmir'deki bu direniş hazırlıkları İstanbul Saray Hükümetinin tepkisini çekmiş ve 17. Kolordu Komutanı ve Vali Vekili Nurettin Paşa görevden alınmıştı. Onun yerine İzmir'de iki teslimiyetçi; Ali Nadir Paşa (kumandan) ile Kambur İzzet Bey (vali) görevlendirilmişti.

Şevket Süreyya Aydemir, İzmir'deki bu görev değişikliğini söyle anlatıyor:

"Hükümet, İzmir'e, Ali Nadir Paşa isminde bir Balkan Savaşı artığını, şahsiyetsiz bir adamı kolordu kumandanı olarak göndermişti. Kambur İzzet adında bir tükenmiş paşa da vali yapılmak suretiyle, zaten her türlü direnişi içeriden önleyecek tertipleri almıştı. O kadar ki, Vali Kambur İzzet, işgalin yapılacağı günün sabahı bile 'Böyle bir mesele yoktur! İzmir'in işgal edileceği haberi doğru değildir!' şeklinde bir beyanname yayımlamıştı. Durumu anlamak için kendisine müracaat eden kuruluşların temsilcilerine aynı suretle teminat vermişti. Kolordu Kumandanı Ali Nadir Paşa'ya gelince! İzmir'deki subayları daha önceden kışlalara doldurarak, onların işgale yalnız seyirci olmaları için gerekli tertibatı almakla vazifesini yaptığını sanıyordu. Bu hareketinin karşılığını, işgalci Yunan askerleri tarafından tokatlanmakla gördü..."

İZMİR'İN İŞGALİNİ HABER VEREN İNGİLİZ NOTASI

İzmir, 15 Mayıs 1919'da Yunan orduları tarafından kanlı biçimde işgal edilmişti. İzmir'in Yunanlar tarafından işgalinin ardında büyük emperyalist devletler vardı. İzmir'in işgali, Yunan-İngiliz ve hatta ABD ortak projesiydi.

14 Mayıs 1919'da İngiliz Amiral Calthorpe, bir notayla, ertesi sabah İzmir'in işgal edileceğini Osmanlı yerel yöneticilerine bildirmişti. Bu notayı, 14 Mayıs akşamı saat 22.00'da İngilizlerin İzmir Konsolosu James Morgan, İzmir Valisi Kambur İzzet Bey'e, Bölge Kontrol Subayı Yarbay Ian Smith de 17. Kolordu Komutanı Ali Nadi Paşa'ya sunmuştu.

İngiliz notasında; İzmir'in 15 Mayıs 1919 sabahı, saat 7.00- 8.00 gibi Yunan ordusunca işgal edileceği; işgalcilere güçlük çıkarılmaması; Türk birliklerinin kışlalarında kalmaları istenmişti.

Bunun üzerine –Damat Ferit Hükümeti'nin onayıyla- Ali Nadir Paşa, İzmir'deki birliklere, "İşgal sırasında kesinlikle direnilmeyecek ve işgalcilere gereken kolaylık gösterilecektir!" emrini vermişti.