Rasim Özdenören deyince Türk edebiyatında sosyal gerçekçiliğin sadece bir sanat yöntemi-duruşu değil de hayata bakış ve hayatı yükleniş sorumluluğu olduğunu da düşünüyorum.
Gramsci'nin 'aklın kötümserliği, iradenin iyimserliği' öğretisi, toplumcu insanların tanımı gibidir. Rasim Özdenören'i de aklın tüm gerçekçiliğiyle kederi yüklenmiş çetrefilli dokusuyla, eylem insanı olmaya dair umutlu ayaklanış haleti ruhiyesini aynı anda kuşanmış birisi olarak gördüm hep... Akıl ile irade, kötümserlik ile iyimserlik bir kadim duvar saati gibi salınırken onun bilgelik zarfında, buradan Batılılara has karmaşa ve bunalımı değil de Şarka dair kalender meşrepliği nasıl da çıkardığına hep hayret ettim...
İslamcı olması hasebiyle modern, ahlaki vasıfları cihetinden ise sufi geleneğe yaslanmış bir düşünce insanı. Sadece şu cümlede bile birbirine zıt kaç kelime var öyle değil mi Ama Rasim ağabey tüm zıtlıkları alır ve gönlündeki ebru teknesinde birer renk cümbüşü gibi birleştirmeyi başarırdı.
Türk Dostoyevski'si diyebilirim ona, edebiyatına hakim olan gerçekçiliği için ve aklın karamsarlığı ile iradenin iyimserliği arasında dokuduğu edebiyat kumaşına bakarak... Şöyle başlar, 'Karamazov Kardeşler': 'Doğrusu ve doğrusu size derim: buğday tanesi yere düşüp ölmezse o yalnız kalır; fakat ölürse o, çok mahsul verir'... Rasim Özdenören'in çoğu arkadaşımıza okuma önerisi olarak zikrettiği Dostoyevski ve kitapları bana her zaman Rus edebiyatı ile Türk edebiyatı arasındaki sosyolojik yakın bağlamı hissettirmiştir. Sevdiğiniz birisini, onun sevdiği kitapları severek de seversiniz, çünkü sevgi sebep aramayan bir deniz gibidir...
Rasim Özdenören, benim neslim için, Batı'yı ölesiye karşıt olmaktan çıkartmış, dünyaya kompleks, korku ve yenilgi kapanlarının ardından bakmamayı söylemiş bir düşünce insanıdır.
Onu, İstanbul Hukuk Fakültesi öğrencisi iken okumaya başlamıştım. Bir hakimin takdir yetkisi ile, bir sanat eleştirmeninin kritik edişleri arasındaki benzeşimler üzerinden kurduğu makalenin orta kısımlarında, kardeşi şair Alaeddin Özdenören ile ikiz oldukları halde farklı şekilde bisiklet sürdüklerinden bahsetmesi de bana çok etkileyici, muzip bir anekdot olarak gelmişti. Makalenin özü; her yazarın yazım evreninin biricik oluşu gibi, her okurun ve aslında kritik edicinin de biricik bir okuma yaptığıyla ilgiliydi... İşler böyle olunca değerlendirme dediğimiz şey, asla kolay değildi, 'takdir' yetkisi, açık kurallarla çerçevesi çizilemediği taktirde ciddi bir kritersizlik sorunu çıkardı ortaya... Bu yüzden okuma, dinleme, anlama, adaletin gereğiydi. Rasim Özdenören, hayatını bu safiyette, bu durulukta, bu ahlakta geçirdi... Kimseyi ezmedi, yok edici olmadı, tenkitlerini bile gönül yıkıcı olmadan dile getirdi, hizipçi, grupçu asla değildi. Onun yanında asaleti, beyefendiliği, İslam ahlakını gördük, seyrettik...
Mütedeyyin kesim içinse o sadece bir edebiyatçı değildir, bir düşünce, bir hareket insanıdır, odaktır, örnektir, aslında mütedeyyin kesim için en büyük sorunsal da budur; aramızda sadece edebiyatçı olan, sadece edebiyatçı olma lüksünü yaşayan yok gibidir... İnancı, kutsalları ve geleneği ile neredeyse tüm kültürel-medeni bağları kopartılmış, hafızası delik deşik edilmiş bir toplumun fertleri, meslekleri, sanatları ne olursa olsun, düşünmek ve toplum adına zihin yormak zorunda hissetmişlerdir kendilerini... Mehmet Akif böyledir, Necip Fazıl, Sezai Karakoç böyledir, Rasim Özdenören de bu çizginin devamını omuzlamış bir fikir insanıdır.

1