İran, başından itibaren süreci zamana yayma stratejisini benimsedi. Çünkü biliyor ki acele eden bir liderin -özellikle Trump gibi- sinir uçları en çok "zaman" üzerinden tahriş edilir.

Biraz açalım...

Daha önce de sıkça vurguladığım gibi, ABD başkanı için hızlı, sonuç odaklı ve düşük maliyetli netice esastır. Bu nedenle kısa vadeli kazanımlar Trump açısından başarı olarak görülür. İran konusunda "hesabı tutturamadı" yorumlarının yaygınlaşmasının sebebi de tam olarak budur.

Peki İran ne yapıyor

Gözlemlediğim tablo şu: İran, en başından itibaren uzun vadeli bir planlama üzerine hareket etti... 12 günlük savaş sürecindeki performansı -hatta yer yer "başarısızlık görüntüsü"- aslında bu stratejinin bir parçasıydı. İran, bilinçli şekilde "kısıtlı imkânlara sahip" bir görüntü verdi. Bugün bunu daha net okuyabiliyoruz...

Öte yandan İsrail ve Netanyahu uzun süredir İran'ı doğrudan savaşa çekmeye çalışıyor. Hatırlayın; İsrail, İran'ın elçiliği dâhil olmak üzere kırmızı çizgi sayılabilecek hedefleri vurdu. Bu açıkça planlı bir provokasyondu.

İran zarar gördü, altyapısı hedef alındı. Ancak süreç, ABD ve İsrail'in arzu ettiği noktaya evrilmedi. Çünkü İran, tıpkı Rusya gibi, oyunu zamana yayarak oynuyor.

Acele eden Trump-Netanyahu ikilisinin hata yapma ihtimali arttıkça, İran kendini daha meşru ve desteklenir bir konuma taşıyor; karşı taraf ise giderek yalnızlaşıyor...

İran'ın "satranç kabiliyeti", sabra dayalı stratejileriyle her geçen gün daha da kıymet kazanıyor.

Bu arada İran'ın arka planda destek bulduğunu da göz ardı etmemek gerekir. Çin resmî olarak mesafeli duruyor, Rusya ise açık destek vermiyor gibi görünse de, sahadaki gelişmeler farklı bir tabloya işaret ediyor.

Gelelim İran'ın zamana yayma stratejisinin temel dinamiğine...

İran yıllardır ekonomik abluka altında. Bu nedenle refleksleri, olumsuz şartları absorbe etmeye dayanıyor. Yani "kaybedecek bir şeyi yokmuş gibi" davranırken, aslında bu şartları fırsata çevirmenin yollarını arıyor.

Trump ve Netanyahu için durum böyle değil.

İşte fark burada. Ve bu fark, taraflar arasındaki derin uçurumun temel nedeni.